Vào chủ nhật ngày 11 tháng 1 năm 2009, kỹ sư mật mã học Hal Finney gõ ba từ trên Twitter: "Running bitcoin". Ngắn gọn đến mức không thể ngắn gọn hơn, nhưng nó như một tiếng súng — đó là khoảnh khắc người thứ hai trên thế giới chạy nút Bitcoin (người thứ nhất tất nhiên là Satoshi Nakamoto) thông báo cho thế giới.

Lúc đó, chưa đầy hai tháng kể từ khi bài viết trắng Bitcoin ra mắt. Vài dòng code, một chiếc máy tính cũ, một niềm tin: phi tập trung không phải là những lời nói suông.

Câu chuyện thực sự bắt đầu vào ngày hôm sau. Hal nhận được 10 Bitcoin từ Satoshi Nakamoto — giao dịch on-chain thực sự đầu tiên trong lịch sử loài người. Đây không phải dữ liệu phòng thí nghiệm nào, mà là sự truyền tải niềm tin sống động: code có thể được tin tưởng, con người cũng có thể được tin tưởng. Vào lúc đó, phi tập trung đã bước từ lý thuyết của bài viết trắng sang mạng lưới thực tế.

Không ai có thể dự đoán rằng những gợn sóng của code này sẽ tạo nên một loại tài sản trị giá hàng nghìn tỷ đô la sau 15 năm.

Thời gian nhanh chóng tiến tới ngày 11 tháng 1 năm 2024. Cùng ngày đó, SEC của Mỹ phê duyệt các quỹ ETF hiện spot Bitcoin đầu tiên, cánh cửa của các tổ chức chính thức được mở rộng.

15 năm trước là sự ra đời của code, 15 năm sau là sự ủng hộ của chế độ — hai lần "mở cổng" tình cờ rơi vào cùng một ngày tháng. Lịch sử đôi khi được sắp xếp như vậy, bằng những trùng hợp để tưởng nhớ những người tín đồ sớm nhất.

Những gì chúng ta thảo luận hôm nay không chỉ là một cột mốc công nghệ, mà còn là cách những người đã chọn tin tưởng trước bình minh cuối cùng đã thay đổi toàn bộ hệ sinh thái tài chính thế giới.