信贷 là sợi sống của tài chính. Nhưng hệ thống truyền thống có một điểm yếu chí tử — nó khiến nhiều người bị loại khỏi cánh cửa đó. Ngân hàng cần xác thực danh tính, hồ sơ tín dụng, giấy tờ chứng minh thu nhập, thậm chí mã bưu chính của bạn cũng có thể quyết định việc bạn có vay được hay không. Trên toàn cầu còn hàng tỷ người không thể tiếp cận dịch vụ tài chính chính thống.

Các giao thức tài chính phi tập trung như Lista DAO đang thay đổi cục diện này. Khác biệt ở chỗ nào? Đơn giản và thẳng thắn: chỉ cần có internet và ví tiền, bạn có thể tham gia trong vài phút. Không cần biết bạn là ai, đến từ đâu, có hồ sơ tín dụng hay không.

Nghe có vẻ như là trình diễn công nghệ, nhưng thực chất là viết lại hoàn toàn logic tài chính. Tín dụng truyền thống dựa vào ngân hàng, hệ thống điểm tín dụng và khung pháp lý quản lý, trung gian nhiều, hiệu quả thấp, chi phí cao. DeFi dùng hợp đồng thông minh và blockchain để định nghĩa lại quy tắc chơi — minh bạch hơn, tiếp cận dễ hơn, quy trình nhanh hơn.

Tất nhiên, phía sau lợi thế là những thách thức mới. Trải nghiệm người dùng của DeFi vẫn chưa thân thiện đủ, khung pháp lý còn mơ hồ, rủi ro hệ thống cũng không thể xem nhẹ. Nhưng chính đây là hiện trường của cuộc đụng độ giữa tài chính cũ và mới: một bên là sự ổn định và hàng rào của truyền thống, một bên là khả năng mở rộng và rủi ro của mở cửa. Tài chính trong tương lai sẽ trông như thế nào, phụ thuộc vào cách hai lực lượng này hòa quyện.