Không nhất thiết phải tin vào Bitcoin, nhưng có một sự thật không thể phủ nhận: việc phát hành tiền quá mức là căn bệnh nan y của nền văn minh nhân loại, chưa từng dừng lại. Nhìn từ một góc độ khác, Bitcoin không chỉ là một cuộc cách mạng tài chính, mà còn là một hành trình tìm kiếm sự ổn định trong thời đại mất trọng lượng của tiền tệ, khi con người đối mặt với tình trạng tiền tệ tràn lan.

Tại sao các quyền lực luôn thích in tiền? Nói thẳng ra, tiền tệ bản chất là công cụ của quyền lực. Dù là chế độ tập quyền hay dân chủ, khi gặp phải tác động của chiến tranh, đầu tư cơ sở hạ tầng hoặc khủng hoảng nợ, giải pháp tối ưu của những người nắm quyền là phát hành thêm tiền — chi phí thấp nhất, ít bị cản trở nhất về chính trị. Đây không phải là trò chơi của thời hiện đại, mà là vòng luẩn quẩn xuyên suốt lịch sử văn minh.

Hãy xem lịch sử nói gì: Thời kỳ Mesopotamia, hệ thống nợ đã trở thành trợ thủ đắc lực cho sự mở rộng tiền tệ, nông dân mắc nợ trở thành nô lệ; Hy Lạp và La Mã cổ đại chơi trò giảm giá trị tiền tệ, giảm hàm lượng kim loại để pha loãng giá trị của cải, kết quả là giá cả tăng vọt, thậm chí quân đội còn nổi loạn; đến thời kỳ nhà Tống và nhà Nguyên, khi tiền giấy xuất hiện, chi phí phát hành vượt quá 0, việc phát hành đại trà tiền tệ cuối thời Nguyên đã dẫn đến việc phát hành Bao Châu tràn lan, trực tiếp kích hoạt cuộc nổi dậy của Quân Đỏ; thậm chí chế độ bản vị vàng từng được kỳ vọng cũng sụp đổ hoàn toàn trước sự tàn phá của hai cuộc chiến tranh thế giới và những kẻ hút máu tài chính.

Điểm ngoặt xảy ra vào năm 1971 — khi đồng đô la chính thức tách khỏi vàng, mở ra kỷ nguyên tiền tệ tín dụng thuần túy. Từ khoảnh khắc đó, việc phát hành tiền quá mức hoàn toàn thoát khỏi ràng buộc của vật chất, bước vào giai đoạn phát triển hoang dã.

Vậy ai là người thiệt thòi? Luôn luôn là người bình thường. Hiệu ứng Cantillon, lời nguyền này chưa từng hết hạn: tầng lớp tinh hoa là những người đầu tiên nhận được tiền in mới, tranh thủ khi giá chưa tăng để chiếm lĩnh tài sản chất lượng cao; đến khi người bình thường cầm đồng lương bị mất giá bước ra, đã là lúc họ đã bị thổi phồng trong bong bóng, chỉ còn cách tiếp nhận thiệt hại. Từ năm 1971 đến nay, vở kịch này lặp đi lặp lại, mỗi cảnh đều là sự hút cạn của cải từ dưới lên trên.