Gần đây thị trường có một chủ đề hot — dữ liệu dự đoán từ Polymarket cho thấy xác suất "hành động quân sự chống Iran trước cuối năm" đã tăng lên 46%, nếu kéo dài đến cuối tháng 3 thì xác suất còn tăng vọt lên 62%. Cộng thêm tin hôm nay rằng Trump đã nghe tóm tắt về các phương án hành động liên quan (mặc dù quyết định cuối cùng chưa được đưa ra), bầu không khí căng thẳng bên trong Lầu Năm Góc thậm chí còn thể hiện qua chỉ số pizza — lượng đơn hàng tối qua sáng nay có sự tăng vọt rõ rệt.

Sự không chắc chắn địa chính trị này từ không bao giờ là chuyện nhỏ đối với thị trường tài chính. Hãy để chúng ta phân tích xem nếu thực sự đối đầu, các loại tài sản sẽ hoạt động như thế nào.

**Tài sản né rủi ro và năng lượng sẽ là những người chiến thắng**

Trước hết là dầu thô. Iran kiểm soát eo Hormuz, một phần năm sản lượng dầu toàn cầu phải đi qua đây, một khi vận chuyển hàng hải bị cản trở, phản ứng giá dầu sẽ nhanh và mạnh. Dầu WTI và Brent vượt qua 100 USD không phải vấn đề, trong trường hợp cực đoan những cú tăng vọt đến 120 đến 150 USD cũng không hiếm. Đây là tác động thực tế đến chi phí năng lượng toàn cầu.

Vàng chắc chắn sẽ nằm ngon lành. Bất cứ khi nào rủi ro địa chính trị xảy ra, vốn lại chảy vào vàng, mở cửa nhảy vọt lên cao gần như là điều không thể tránh. Đô la Mỹ cũng sẽ hút vàng — quỹ né rủi ro toàn cầu sẽ chảy ngược lại vào trái phiếu Kho bạc Mỹ, đẩy cao chỉ số đô la. Các công ty niêm yết quốc phòng, như Lockheed Martin, Raytheon — những ông lớn cổ phiếu Mỹ, trực tiếp là những người được hưởng lợi.

Phần BTC khá thú vị. Bitcoin hiện nay vừa có tính chất né rủi ro của "vàng kỹ thuật số", vừa có đặc điểm của tài sản rủi ro. Nhìn ngắn hạn có thể sẽ cùng tài sản rủi ro lao dốc, nhưng nếu tình hình tiếp tục xấu đi, tính ổn định của tiền tệ tín dụng truyền thống bị nghi ngờ, BTC thường sẽ nhanh chóng lật ngược hướng lên — đây là quy luật lịch sử.

**Tài sản rủi ro và các ngành nhạy cảm phải đối mặt áp lực**

Ngược lại, S&P 500, Nasdaq những chỉ số cổ phiếu chính thống sẽ không mấy tốt. Bản thân sự không chắc chắn mang lại từ chiến tranh sẽ làm sợ các nhà đầu tư, cộng thêm giá năng lượng tăng vọt trực tiếp xâm lấn tỷ suất lợi nhuận doanh nghiệp, dưới cú không kích kép thị trường chứng khoán rất khó có thể toàn vẹn.

Ngành hàng không và du lịch sẽ khó khăn hơn. Giá dầu tăng trực tiếp đẩy cao chi phí nhiên liệu, chiến tranh còn ảnh hưởng đến khả năng thông hành thực tế của các tuyến hàng không, hai lớp áp lực này đủ để đánh vào kỳ vọng doanh thu của các ngành này.

Tiền tệ không phải Mỹ, đặc biệt là những khu vực phụ thuộc cao vào nhập khẩu năng lượng (Châu Âu, Nhật Bản), tiền tệ của họ có thể sẽ bị áp lực. Euro, yên Nhật trong những lúc như thế này thường chạy không kịp đô la.

Nhìn chung, đây là một cửa sổ điển hình của tài sản rủi ro được định giá lại. Theo dõi tốt những tín hiệu này, điều chỉnh vị trí trước, có lẽ sẽ có thể bắt được cơ hội trong những biến động lớn của thị trường.