Chào mừng bạn đến với thế giới hoang dã của DeFi, nơi thanh khoản là huyết mạch, và Uniswap V3 là bước tiến mới nhất trong giao dịch phi tập trung.
Nếu bạn từng thử sức với bể DeFi, bạn biết nó có thể khá choáng ngợp. Nhưng với Uniswap V3, bạn sắp trở thành Michael Phelps của việc cung cấp thanh khoản.
Hãy cùng đeo kính bơi và lặn sâu hơn vào những đổi mới thú vị nhất của Uniswap V3.
Chương 1: Vấn đề với Pool cũ—Tại sao chúng ta cần V3
Hãy bắt đầu với một bài học lịch sử nhanh.
Trong thời kỳ vàng son của Uniswap V2, thanh khoản được phân bổ đều khắp toàn bộ phổ giá.
Bạn biết đấy, công thức nổi tiếng của Uniswap là x * y = k.
Không quan trọng ETH ở $100 hoặc 10.000 đô la – thanh khoản của bạn được phân bổ đều, như bơ trên bánh mì nướng, khắp toàn bộ phạm vi giá – đó là từ $0 đến $∞( vô cực).
Nhưng vấn đề là, phần lớn thời gian, giá của các tài sản không biến động quá dữ dội. Nó duy trì trong phạm vi hẹp hơn, nghĩa là phần lớn thanh khoản đó chỉ nằm đó, thảnh thơi chờ đợi.
Điều này rất kém hiệu quả về vốn và dẫn đến cái gọi là ‘lãng phí thanh khoản.’ Vốn của bạn không hoạt động hết công suất, và lợi nhuận thu về từ phí thu được từ cung cấp thanh khoản phản ánh điều đó. Nó giống như đến dự tiệc pool với quầy bar đầy đủ và DJ, nhưng chỉ có vài người nhảy múa ở một góc.
Tuy nhiên, Uniswap V3 đã nhận ra vấn đề này và mang bữa tiệc đến đúng nơi có hoạt động – đó là giới hạn thanh khoản tập trung.
Chương 2: Thanh khoản tập trung—Mang bữa tiệc đến đúng chỗ
Uniswap V3 cho phép bạn quyết định chính xác nơi cung cấp thanh khoản, giống như đặt phao bơi của bạn ở vị trí lý tưởng để bắt ánh nắng mặt trời. Thanh khoản tập trung này có nghĩa là thay vì phân bổ token của bạn khắp toàn bộ phổ giá từ $0 đến $∞ , bạn có thể nhắm mục tiêu vào phạm vi cụ thể nơi bạn nghĩ phần lớn hoạt động giao dịch sẽ diễn ra.
https://videos.ctfassets.net/oc3ca6rftwdu/6ADCXiL0UNmaPBaTRYfK2k/5d62b8abec781f72982832521f2787ee/CYL.mp4For ví dụ, nếu bạn nghĩ ETH sẽ giao dịch trong khoảng từ $4,000 đến $5,000 trong vài tuần tới (đúng rồi, ETF ETH đó đúng không?), bạn có thể cung cấp thanh khoản đặc biệt cho phạm vi đó. Cách tiếp cận này giúp vốn của bạn hiệu quả hơn – bạn cung cấp thanh khoản chính xác nơi cần thiết, biến bạn thành một ngôi sao cung cấp thanh khoản.
Nhưng còn nhiều điều hơn thế ngoài việc chọn một phạm vi giá.
Bạn cần xem xét độ rộng của phạm vi đó. Phạm vi hẹp có thể mang lại lợi nhuận cao hơn nhưng cũng đi kèm rủi ro lớn hơn – nếu giá di chuyển ra khỏi phạm vi của bạn, thanh khoản của bạn sẽ không còn kiếm phí nữa. Ngược lại, phạm vi rộng hơn thì an toàn hơn nhưng có thể làm giảm lợi nhuận của bạn.
Thí dụ: Quầy cà phê Espresso
Hãy tưởng tượng bạn đang điều hành một quầy cà phê espresso tại một bãi biển đông đúc.
Trong Uniswap V2, bạn sẽ đặt quầy của mình dọc theo bãi biển – từ đông sang tây, trải dài hàng dặm cát. Nhưng chỉ một đoạn nhỏ của bãi biển có người thèm cà phê (đúng chỗ đó quanh cửa hàng surf). Phần lớn cà phê của bạn không được bán, và bạn phải trả tiền thuê mặt bằng bãi biển mà chẳng ai dùng đến.
https://videos.ctfassets.net/oc3ca6rftwdu/3eer140wA8sBS5YwSLwu41/2fe4d78a28ee2cbc143999e30e8ba8e9/AL.mp4Now, Với Uniswap V3, bạn có thể tập trung quầy của mình đúng nơi các surfer tụ tập. Nhiều khách hàng thiếu caffeine hơn trong tầm tay, và bạn bán cà phê như thể ngày mai không còn nữa.
Đó chính là thanh khoản tập trung trong hành động – lợi nhuận nhiều hơn, lãng phí ít hơn.
Chương 3: Ticks—Các khối xây dựng của thanh khoản tập trung
Chúng ta đã đề cập đến cách bạn có thể thiết lập phạm vi thanh khoản của riêng mình, nhưng giờ là lúc đi sâu vào chi tiết hơn – hãy nói về ticks.
Hãy nghĩ về ticks như những khối xây dựng nhỏ tạo thành câu đố lớn về phạm vi giá trong Uniswap V3.
Chúng có thể nhỏ bé, nhưng cực kỳ quan trọng đối với cách hoạt động của giao thức.
‘Tick’ là gì?
Ticks giống như các bậc thang trên một chiếc thang, mỗi cái đại diện cho một điểm giá cụ thể trong phạm vi giá rộng lớn của một pool thanh khoản.
Khi bạn chọn phạm vi cho thanh khoản của mình, bạn đang quyết định giữa các bậc thang này nơi bạn muốn đặt vốn của mình. Mỗi tick tương ứng với một giá trị sqrtPriceX96 cụ thể (sẽ nói rõ hơn sau), đây chính là cách Uniswap V3 thể hiện giá.
Nói đơn giản hơn, ticks chia toàn bộ phạm vi giá của một cặp tài sản thành các khoảng cách rời rạc dễ quản lý. Những khoảng này cho phép bạn tập trung thanh khoản của mình trong phạm vi cụ thể thay vì phân bổ mỏng manh khắp toàn bộ phổ giá.
Cách ticks hoạt động trong thực tế
Hãy tưởng tượng bạn cung cấp thanh khoản cho cặp ETH/USDC, và bạn quyết định tập trung trong khoảng từ $1,500 đến $2,000.
Uniswap V3 sẽ ánh xạ phạm vi này thành một chuỗi các ticks, mỗi tick đại diện cho một bước nhỏ trong hành trình giá từ $1,500 đến $2,000. Khi có giao dịch và giá biến động, Uniswap tính toán chính xác tick mà giá hiện tại rơi vào và điều chỉnh thanh khoản của bạn phù hợp.
Nếu giá nằm trong phạm vi bạn chọn, thanh khoản của bạn hoạt động và kiếm phí. Nhưng nếu giá vượt ra ngoài phạm vi này, thanh khoản của bạn coi như ‘ra khỏi thị trường’ cho đến khi giá trở lại trong phạm vi của bạn.
Tại sao ticks lại quan trọng
Ticks cho phép bạn kiểm soát chính xác nơi thanh khoản của mình được phân bổ.
Thay vì cung cấp thanh khoản thụ động trên phạm vi rộng, bạn có thể tập trung vào các điểm giá có lợi nhất, tối ưu hóa lợi nhuận. Khoảng cách tick càng nhỏ, bạn càng có quyền kiểm soát chi tiết hơn đối với các vị trí thanh khoản của mình.
Tuy nhiên, với quyền kiểm soát lớn đi kèm là cần quản lý tích cực.
Vì giá có thể biến động nhanh, đặc biệt trong thị trường biến động, bạn có thể phải điều chỉnh ticks thường xuyên hơn để giữ thanh khoản của mình luôn trong cuộc chơi. Đây chính là điểm mạnh của thanh khoản tập trung, giúp bạn tối đa hóa hiệu quả vốn nhưng cũng đòi hỏi bạn phải luôn theo dõi biến động thị trường.
Vì vậy, lần tới khi bạn thiết lập vị trí thanh khoản trên Uniswap V3, hãy dành chút thời gian để trân trọng ticks nhỏ bé. Đó chính là anh hùng thầm lặng giúp phép thuật của thanh khoản tập trung trong Uniswap V3 trở nên khả thi, cung cấp cho bạn công cụ để tinh chỉnh chiến lược và đi sâu hơn vào bể DeFi.
Chương 4: Ngăn chặn thiệt hại tạm thời – Cách thoát hiểm lớn
Bây giờ, hãy nói về kẻ đáng sợ trong phòng – thiệt hại tạm thời.
Nếu bạn từng cung cấp thanh khoản, bạn biết rõ nỗi sợ này. Nhưng đừng lo, Uniswap V3 đã chuẩn bị sẵn một số mẹo để kiểm soát thiệt hại đó.
Thiệt hại tạm thời là gì?
Trước khi đi vào cách V3 giúp, hãy nhanh chóng ôn lại thiệt hại tạm thời là gì.
Khi bạn cung cấp thanh khoản, bạn đang giữ một hỗn hợp của hai tài sản, như ETH và USDC. Nếu giá của một tài sản thay đổi so với tài sản kia, giá trị vị trí thanh khoản của bạn có thể giảm, ngay cả khi tổng giá trị của pool tăng lên. Thiệt hại này là ‘tạm thời’ – không phải vĩnh viễn, chỉ trở thành vĩnh viễn nếu bạn rút thanh khoản trước khi giá trở lại mức ban đầu.
V3 giảm thiểu thiệt hại tạm thời như thế nào
Với thanh khoản tập trung của Uniswap V3, bạn có nhiều quyền kiểm soát hơn về nơi thanh khoản của bạn hoạt động. Bằng cách chọn phạm vi giá hẹp hơn, bạn giảm thiểu rủi ro biến động giá có thể dẫn đến thiệt hại tạm thời. Nếu thị trường di chuyển ra ngoài phạm vi bạn chọn, thanh khoản của bạn không còn hoạt động, nghĩa là bạn không còn bị phơi nhiễm với các biến động giá nữa, do đó thiệt hại tạm thời giảm đi.
Tuy nhiên, đổi lại, nếu giá di chuyển ra ngoài phạm vi, bạn sẽ không còn kiếm phí nữa. Nhưng tin vui là, bạn cũng không mất tiền – thanh khoản của bạn chỉ nằm yên đó, an toàn, cho đến khi giá trở lại trong phạm vi của bạn.
Chiến lược nâng cao: Quản lý thanh khoản chủ động
Một trong những điểm hay nhất của Uniswap V3 là khuyến khích quản lý thanh khoản tích cực.
Thay vì thiết lập rồi quên, bạn có thể theo dõi thị trường và điều chỉnh phạm vi của mình khi cần thiết. Điều này đặc biệt hữu ích trong thị trường biến động, nơi giá di chuyển nhanh, và việc theo dõi các vị trí thanh khoản giúp bạn tránh thiệt hại tạm thời và tối đa hóa lợi nhuận.
Công cụ cho quản lý chủ động
May mắn thay, bạn không cần phải tự mình quản lý tất cả. Có nhiều công cụ và nền tảng giúp bạn theo dõi thị trường, phân tích xu hướng, và điều chỉnh vị trí của mình.
Một số giao thức DeFi còn cung cấp các chiến lược tự động cân bằng lại thanh khoản dựa trên các quy tắc đã định sẵn, giúp việc quản lý chủ động dễ dàng và hiệu quả hơn.
Chương 5: Phép thuật của sqrtPriceX96: Toán học chưa bao giờ đẹp đến thế
Nếu Uniswap V3 là một bữa ăn, thì sqrtPriceX96 chính là gia vị bí mật làm mọi thứ hòa quyện.
Nó nghe có vẻ như một công thức toán học bí ẩn, nhưng thực ra đây là một trong những đổi mới cốt lõi làm nên sức mạnh của Uniswap V3.
Hãy cùng phân tích.
( SqrtPriceX96 là gì?
Nói đơn giản, sqrtPriceX96 là căn bậc hai của giá, nhân với 296 )chỉ là một con số lớn###. Bạn có thể tự hỏi, tại sao lại cần tính căn bậc hai của giá, rồi nhân với một con số khổng lồ như vậy?
Câu trả lời:
Uniswap V3 sử dụng một cách thể hiện giá đặc biệt trong giao thức, giúp xử lý các phạm vi giá lớn với độ chính xác cao hơn.
Bằng cách dùng căn bậc hai của giá, Uniswap có thể tính toán hiệu quả và chính xác lượng token liên quan đến các giao dịch hoán đổi và cung cấp thanh khoản, đặc biệt khi xử lý các chênh lệch giá nhỏ trong phạm vi lớn.
( Tại sao sqrtPriceX96 lại quan trọng
Trong Uniswap V3, mọi biến động giá trong một tick )nhớ các phạm vi giá mà chúng ta đã đề cập?( được thể hiện bằng sqrtPriceX96. Cách tiếp cận này cho phép giao thức xử lý các thay đổi giá theo cách cực kỳ chi tiết, đảm bảo mọi giao dịch và điều chỉnh thanh khoản đều chính xác.
Nhưng tại sao lại nhân với 296?
Đây chính là nơi phép thuật xảy ra.
Nhân với con số lớn này giúp giao thức lưu trữ các giá trị này dưới dạng số nguyên, thay vì số thập phân )Solidity, ngôn ngữ lập trình của Uniswap V3 và nhiều giao thức DeFi khác trên Ethereum, không hỗ trợ số thập phân. Bạn không thể viết 3.142 trong Solidity(, điều này giúp các phép toán trở nên hiệu quả hơn trên Ethereum Virtual Machine )EVM###.
Hiệu quả này cực kỳ quan trọng để giảm phí gas, mang lại lợi ích lớn cho người dùng giao thức.
Cách tất cả hòa quyện
Vì vậy, khi bạn cung cấp thanh khoản hoặc thực hiện giao dịch trên Uniswap V3, giao thức sử dụng sqrtPriceX96 để xác định lượng token bạn sẽ nhận, lượng token bạn cung cấp, và giá sẽ biến động như thế nào.
Đây chính là thành phần bí mật giúp mọi thứ vận hành trơn tru, đảm bảo bạn nhận được kết quả chính xác nhất với mức tiêu thụ gas tối thiểu.
Ví dụ thực tế
Hãy tưởng tượng bạn cung cấp thanh khoản trong phạm vi giá ETH từ $1,000 đến $2,000.
Thay vì làm việc trực tiếp với các con số này, Uniswap V3 dùng sqrtPriceX96 để biểu diễn phạm vi này theo dạng dễ quản lý hơn. Khi có người thực hiện giao dịch làm thay đổi giá từ $1,500 đến $1,600, giao thức dùng sqrtPriceX96 để tính toán chính xác tác động đến vị trí thanh khoản của bạn, đến từng phần nhỏ nhất.
Độ chính xác này chính là lý do Uniswap V3 có thể cung cấp khả năng kiểm soát cực kỳ tinh vi đối với thanh khoản của bạn, giúp bạn tận dụng mọi giá trị từ phạm vi giá đã chọn mà không tốn một giọt gas nào.
sqrtPriceX96 nghe có vẻ phức tạp, nhưng thực ra chỉ là một cách thông minh để đảm bảo Uniswap V3 vận hành trơn tru như một cỗ máy đã được tra dầu kỹ lưỡng. Bằng cách dùng căn bậc hai của giá và nhân với một con số lớn, giao thức đảm bảo mọi phép tính đều chính xác, hiệu quả và tiết kiệm chi phí.
Vì vậy, lần tới khi bạn nhúng chân vào bể DeFi, hãy nhớ rằng bí quyết thành công của Uniswap V3 chính là một số toán học thông minh và một chút phép thuật kỹ thuật.
Chương 6: Các mức phí tùy chỉnh – Chọn đặc quyền bên hồ bơi của bạn
Trong Uniswap V3, bạn không chỉ chọn phạm vi thanh khoản của mình mà còn chọn mức phí. Đây là một nâng cấp lớn so với V2, nơi chỉ có một mức phí tiêu chuẩn cho tất cả mọi người.
Bây giờ, bạn có thể tùy chỉnh phí phù hợp với mức độ rủi ro và phong cách giao dịch của mình.
( Cách hoạt động của các mức phí
Uniswap V3 cung cấp ba mức phí chính:
0.05%
0.3%
1%
Phí thấp hơn giúp bạn cạnh tranh hơn về giá, thu hút nhiều giao dịch hơn. Phí cao hơn giúp bạn kiếm nhiều hơn từ mỗi giao dịch, nhưng có thể giảm số lượng giao dịch nếu phí quá cao.
Ví dụ:
Nếu bạn cung cấp thanh khoản cho cặp stablecoin như USDC/USDT, bạn có thể chọn mức phí thấp nhất )0.05%( vì giá ít biến động )thôi nào, USDC và USDT là stablecoin, gắn với đô la Mỹ và giá thường dao động trong khoảng $0.97 – $1.01###, và các trader sẽ tìm kiếm mức phí thấp nhất.
Ngược lại, nếu bạn cung cấp thanh khoản cho cặp biến động hơn như ETH/DAI, bạn có thể chọn mức 0.3% hoặc 1% để tối đa hóa lợi nhuận từ mỗi giao dịch.
( Mẹo chiến lược: Phù hợp mức phí với phạm vi
Điều thú vị là bạn có thể pha trộn các mức phí với phạm vi thanh khoản của mình. Có thể bạn cung cấp một lượng nhỏ thanh khoản ở mức phí thấp nhất cho phạm vi hẹp )rủi ro cao, lợi nhuận cao(, và một lượng lớn hơn ở mức phí cao hơn cho phạm vi rộng hơn )ít rủi ro, lợi nhuận ổn định###.
Sự linh hoạt này giúp bạn điều chỉnh chiến lược phù hợp với mục tiêu và điều kiện thị trường hiện tại.
Chương 7: Thanh khoản không thể thay thế—Phao bơi tùy chỉnh của bạn
Trong Uniswap V2, các vị trí thanh khoản là có thể thay thế cho nhau – một token LP giống như bất kỳ token nào khác. Nhưng Uniswap V3 thay đổi cuộc chơi với các vị trí thanh khoản không thể thay thế, mỗi vị trí là duy nhất, như chiếc phao bơi tùy chỉnh của riêng bạn, có tên của bạn trên đó.
( Thanh khoản không thể thay thế là gì?
Trong V3, mọi vị trí thanh khoản đều được thể hiện bằng NFT )token không thể thay thế###.
NFT này bao gồm tất cả các chi tiết về vị trí của bạn: tài sản bạn đã cung cấp, phạm vi giá, mức phí, và nhiều hơn nữa. Sự độc đáo này cho phép bạn giao dịch, bán hoặc thậm chí dùng vị trí thanh khoản của mình làm tài sản thế chấp trong các giao thức DeFi khác.
Lợi ích của thanh khoản không thể thay thế
Thanh khoản không thể thay thế mở ra một thế giới khả năng.
Trước hết, nó mang lại nhiều linh hoạt và kiểm soát hơn đối với thanh khoản của bạn. Bạn có thể tùy chỉnh các vị trí của mình phù hợp với chiến lược, và có thể giao dịch chúng trên thị trường thứ cấp nếu muốn rút tiền hoặc chuyển thanh khoản đi nơi khác.
Thêm nữa, vì vị trí của bạn là NFT, việc theo dõi và quản lý rất dễ dàng. Bạn có thể xem chính xác số phí bạn kiếm được, lượng thanh khoản trong từng phạm vi, và điều chỉnh khi cần. Giống như có một bảng điều khiển cá nhân cho chiến lược DeFi của bạn.
Chương 8: Quản lý thanh khoản chủ động—Hãy là quản lý pool của chính bạn
Một trong những thay đổi lớn nhất của Uniswap V3 là xu hướng quản lý thanh khoản tích cực.
Khác với V2, nơi bạn chỉ cần thiết lập rồi quên, V3 khuyến khích bạn tham gia thị trường và điều chỉnh vị trí của mình khi cần thiết.
( Tại sao quản lý chủ động lại quan trọng
Quản lý thanh khoản chủ động cực kỳ quan trọng để tối đa hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro. Bằng cách theo dõi thị trường thường xuyên và điều chỉnh phạm vi thanh khoản của mình, bạn có thể tận dụng các biến động giá và tránh bị mắc kẹt ở phía sai của giao dịch.
Ví dụ, nếu bạn thấy giá ETH đang tăng )ETF ETH đó đang hoạt động rất tốt cho giá ETH###, bạn có thể thu hẹp phạm vi thanh khoản để bắt lấy nhiều phí hơn từ sự biến động đó. Hoặc, nếu thị trường biến động mạnh, bạn có thể mở rộng phạm vi để giảm thiểu thiệt hại do thiệt hại tạm thời.
Công cụ hỗ trợ quản lý chủ động
May mắn thay, bạn không cần phải tự mình làm tất cả. Có nhiều công cụ và nền tảng giúp bạn theo dõi thị trường, phân tích xu hướng, và điều chỉnh vị trí của mình.
Một số giao thức DeFi còn cung cấp các chiến lược tự động cân bằng lại thanh khoản dựa trên các quy tắc đã định, giúp việc quản lý chủ động dễ dàng và hiệu quả hơn.
) Chương 9: Phép tắc dự tiệc pool—Thực hành tốt nhất cho Uniswap V3
Bây giờ, có lẽ bạn đã tự tin hơn về kỹ năng cung cấp thanh khoản của mình. Nhưng trước khi bắt đầu, hãy cùng điểm qua một số thực hành tốt nhất để tận dụng tối đa Uniswap V3.
1.) Bắt đầu nhỏ và mở rộng dần— Uniswap V3 rất mạnh mẽ, nhưng cũng phức tạp. Nếu bạn mới bắt đầu, hãy bắt đầu với một lượng nhỏ thanh khoản để làm quen. Khi đã quen với các tính năng và chiến lược, bạn có thể mở rộng vị trí của mình.
2.) Đa dạng hóa thanh khoản— Đừng đặt tất cả trứng vào một giỏ—hoặc tất cả thanh khoản của bạn trong một phạm vi duy nhất. Phân bổ vị trí qua các phạm vi, mức phí, và thậm chí các cặp tài sản khác nhau giúp giảm rủi ro và tăng khả năng kiếm phí đều đặn.
3.) Theo dõi thị trường thường xuyên— Quản lý chủ động đòi hỏi bạn phải luôn theo dõi thị trường. Giữ mắt đến biến động giá, khối lượng giao dịch, và xu hướng thị trường để đảm bảo thanh khoản của bạn đúng chỗ đúng lúc. Đặt cảnh báo, dùng công cụ phân tích, và đừng ngần ngại điều chỉnh khi cần.
4.) Sử dụng các công cụ và nguồn lực bên ngoài— Có nhiều nguồn lực giúp bạn thành công trong Uniswap V3. Từ các nền tảng phân tích đến các công cụ quản lý thanh khoản, hãy tận dụng mọi thứ bạn có. Thông tin và hỗ trợ nhiều sẽ giúp bạn đưa ra quyết định thông minh, sinh lời.
5.### Hiểu rõ các rủi ro— Như bất kỳ khoản đầu tư nào, cung cấp thanh khoản cũng đi kèm rủi ro. Thiệt hại tạm thời, biến động thị trường, và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của bạn. Hãy chắc chắn bạn hiểu rõ các rủi ro này và có chiến lược quản lý phù hợp.
Chương 10: Oracles nâng cao—Thầy bói tương lai bên hồ bơi
Hãy tưởng tượng bạn đang dự tiệc pool, và ai đó tuyên bố họ có thể dự đoán sóng lớn tiếp theo trước khi nó đến.
Đó chính xác là những gì các oracle nâng cao của Uniswap V3 làm cho không gian DeFi – cung cấp cái nhìn rõ ràng về xu hướng giá, giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt.
Nhưng khác với thầy bói bên hồ, các oracle này không dựa vào phỏng đoán – chúng dựa trên toán học vững chắc và kỹ thuật thông minh.
( Oracle trong Uniswap V3 là gì?
Trong bối cảnh của Uniswap, oracle là hệ thống cung cấp dữ liệu đáng tin cậy về giá của các tài sản trong pool thanh khoản. Chúng không chỉ riêng của Uniswap, nhưng oracle của V3 đặc biệt vì đã được tối ưu hóa cho hiệu quả và độ chính xác.
Chúng cung cấp cho bạn các TWAPs (giá trung bình theo trọng số thời gian) )TWAPs###, rất cần thiết cho các ứng dụng DeFi như cho vay, vay mượn, và chiến lược giao dịch tự động.
) Cách hoạt động của các oracle nâng cao của V3?
Uniswap V2 đã có oracle, nhưng phiên bản V3 nâng cấp nhiều hơn.
Cách chúng hoạt động:
1.( Giá trung bình theo trọng số thời gian )TWAPs) – Thay vì cung cấp một bức tranh giá đơn lẻ, dễ bị biến động và thao túng, oracle của V3 tính toán giá trung bình của một tài sản trong một khoảng thời gian cụ thể. Phương pháp này làm mượt các biến động ngắn hạn và cung cấp cái nhìn ổn định hơn về xu hướng giá.
2.( Tích lũy giá theo thời gian – Mỗi lần ai đó tương tác với pool )như thực hiện giao dịch), Uniswap V3 cập nhật oracle giá của mình bằng cách cộng sqrtPriceX96 hiện tại vào tổng tích lũy. Tổng này thể hiện toàn bộ biến động giá theo thời gian. Khi bạn muốn biết giá trung bình trong một khoảng thời gian, oracle chỉ cần lấy chênh lệch giữa các giá tích lũy ban đầu và cuối cùng rồi chia cho thời gian đã trôi qua. Phương pháp này vừa hiệu quả, vừa chính xác, giảm thiểu các phép tính phức tạp trong mỗi lần tương tác.
3.### Hiệu quả gas – Oracle của V3 được thiết kế để tiết kiệm gas hơn nhiều so với các phiên bản trước. Bằng cách dùng phương pháp tích lũy giá, giao thức giảm số phép tính trên chuỗi cần thiết, từ đó giảm chi phí gas để lấy dữ liệu giá. Điều này giúp các oracle nâng cao dễ tiếp cận hơn với nhiều người dùng và ứng dụng, mà không lo phí giao dịch cao.
Tại sao các oracle này lại quan trọng?
Oracle nâng cao là xương sống của nhiều giao thức DeFi dựa vào dữ liệu giá chính xác và đáng tin cậy.
Lý do chúng quan trọng:
Quản lý rủi ro – Trong các nền tảng cho vay, TWAP giúp đảm bảo các khoản vay được thế chấp đúng cách. Bằng cách dùng giá đã làm mượt, giao thức có thể tránh các thanh lý đột ngột do biến động giá ngắn hạn.
Chiến lược tự động – Đối với các chiến lược giao dịch tự động, có thể truy cập TWAP đáng tin cậy giúp thực hiện các giao dịch dựa trên xu hướng thực tế chứ không phản ứng theo biến động tức thời. Điều này dẫn đến kết quả tốt hơn và lợi nhuận ổn định hơn.
Giảm thao túng – Vì TWAP được tính trong một khoảng thời gian dài hơn, ít bị thao túng hơn. Điều này giúp hệ sinh thái DeFi an toàn và đáng tin cậy hơn cho tất cả người tham gia.
Ví dụ thực tế
Giả sử bạn xây dựng một nền tảng cho vay DeFi dùng ETH làm tài sản thế chấp.
Bạn không muốn dựa vào giá ETH tại một thời điểm duy nhất, vì điều này có thể gây ra biến động lớn trong giá trị tài sản thế chấp và dẫn đến thanh lý không cần thiết. Thay vào đó, bạn dùng oracle của Uniswap V3 để lấy TWAP, cho ra giá trung bình của ETH trong vòng một giờ qua. Giá này ổn định hơn, giúp đảm bảo người vay không bị thanh lý oan do biến động tạm thời, làm cho nền tảng của bạn vững chắc và thân thiện hơn với người dùng.
Oracle nâng cao của Uniswap V3 giống như những thầy bói bên hồ mà bạn có thể tin tưởng. Bằng cách cung cấp giá trung bình theo trọng số thời gian với hiệu quả gas cao và khả năng chống thao túng, các oracle này là công cụ thiết yếu cho bất kỳ ai xây dựng trong không gian DeFi. Dù bạn quản lý rủi ro, phát triển chiến lược tự động, hay chỉ cần dữ liệu giá đáng tin cậy, oracle của Uniswap V3 đều sẵn sàng hỗ trợ.
Vì vậy, lần tới khi bạn nhúng chân vào bể DeFi, hãy nhớ rằng bí quyết thành công của Uniswap V3 chính là một số toán học thông minh và một chút phép thuật kỹ thuật.
( Chương 11: Giấy phép kinh doanh—Giữ pool của bạn độc quyền
Vậy là bạn đã nghe về tất cả các tính năng thú vị của Uniswap V3 và đang nghĩ đến việc mở sàn giao dịch phi tập trung của riêng mình )DEX(?
Chờ đã!
Phần mềm cốt lõi của Uniswap V3 được bảo vệ bởi Giấy phép Nguồn doanh nghiệp )BSL### trong hai năm đầu sau khi ra mắt. Điều này có nghĩa là bạn không thể chỉ sao chép mã nguồn rồi mở bữa tiệc pool của riêng mình – ít nhất là không mà không có giấy tờ pháp lý.
Giấy phép BSL là gì?
Giấy phép Nguồn doanh nghiệp là cách Uniswap bảo vệ công sức của mình trong khi vẫn khuyến khích đổi mới.
Trong hai năm đầu, bạn cần có giấy phép nếu muốn sử dụng mã nguồn của V3 cho mục đích thương mại. Sau đó, mã nguồn sẽ trở thành mã nguồn mở hoàn toàn và miễn phí cho mọi người dùng, giống như V2 trước đó.
Tại sao điều này lại quan trọng
Giấy phép này giúp đảm bảo rằng đội ngũ Uniswap được đền đáp xứng đáng cho sự sáng tạo của họ, đồng thời tạo ra một vùng đệm xung quanh V3, giúp bạn có thể tận hưởng độc quyền trong một thời gian trước khi mọi người khác có thể tham gia.
Kết luận: Tham gia và tạo ra tiếng vang
Uniswap V3, ra mắt từ năm 2021.
Nó không chỉ dám thử sức trong lĩnh vực DeFi – mà còn nhảy thẳng vào, tạo ra làn sóng lớn với các đổi mới như thanh khoản tập trung, mức phí tùy chỉnh, vị trí thanh khoản không thể thay thế, oracle nâng cao, và thậm chí là giấy phép bảo vệ công nghệ đột phá của mình. Nó đã thay đổi cuộc chơi, mang lại nhiều quyền kiểm soát, hiệu quả và tiềm năng lợi nhuận hơn bao giờ hết cho các nhà cung cấp thanh khoản.
Nhưng như bất kỳ bữa tiệc pool nào, vẫn còn vài gợn sóng cần làm mịn.
( Vùng tạo sóng: Thách thức của Uniswap V3
Trong khi V3 mang lại làn sóng đổi mới, nó cũng không tránh khỏi những thách thức.
Quản lý thanh khoản trong V3 đòi hỏi bạn phải chủ động – không có tự cộng dồn lãi tự động, nên bạn phải rút và phân bổ lại vốn khi giá di chuyển ra ngoài phạm vi đã chọn. Và nói về phạm vi giá, tính chất cố định của các phạm vi này có nghĩa là bạn phải luôn tỉnh táo, liên tục điều chỉnh để bắt kịp thị trường.
Điều này có thể giống như chơi trò whack-a-mole, luôn phải đuổi theo vị trí tốt nhất để đặt thanh khoản của mình.
May mắn thay, bạn không cần phải làm tất cả một mình. Có các nhà quản lý thanh khoản tập trung )CLMs### như Beefy Finance, họ đóng vai trò như những nhân viên cứu hộ bên hồ, xử lý mọi việc liên quan đến quản lý thanh khoản với một khoản phí nhỏ. Họ sẽ điều chỉnh vị trí của bạn, tối ưu hóa lợi nhuận, và để bạn thoải mái tận hưởng bữa tiệc mà không phải lo lắng liên tục về việc giữ thanh khoản đúng chỗ.
Nhưng chờ đã… Còn UniV4 thì sao?
Ngay khi bạn nghĩ rằng bữa tiệc pool không thể nào tuyệt vời hơn nữa, Uniswap Labs đang chuẩn bị ra mắt Uniswap V4 – dự kiến sẽ ra mắt trong năm 2024!
Đúng vậy – bước tiến tiếp theo của Uniswap đang đến gần, và nó sẽ giải quyết một số hạn chế của V3 trong khi giới thiệu hàng loạt tính năng mới giúp cung cấp thanh khoản còn linh hoạt, năng động và đáng giá hơn.
Các hook tùy chỉnh, cho phép quản lý thanh khoản tự động và linh hoạt hơn.
Hãy tưởng tượng một thế giới mà bạn không còn phải điều chỉnh thủ công các vị trí của mình khi thị trường biến động – UniV4 có thể sẽ làm điều đó cho bạn. Giá động, tối ưu gas, và có thể là các chiến lược thông minh hơn tự động giữ thanh khoản của bạn trong các vùng có lợi nhất đều nằm trong kế hoạch của UniV4. Và với các mô hình cấp phép mới cùng các tính năng bảo mật nâng cao, UniV4 hứa hẹn sẽ là làn sóng lớn nhất từ trước đến nay.
[2024] Tương lai là thanh khoản
UniV4 sẽ nâng tất cả những gì bạn yêu thích về V3 lên một tầm cao mới.
Dù bạn là một veteran DeFi dày dạn hay mới bắt đầu thử sức, làn sóng đổi mới tiếp theo đang đến, và nó sẽ rất lớn.
Vì vậy, nếu bạn đã thích thú với hành trình khám phá sâu về Uniswap V3, hãy giữ kính bơi và tai nghe sẵn sàng. Tương lai của DeFi sẽ còn linh hoạt, năng động và mạnh mẽ hơn bao giờ hết, và bạn được mời tham gia tạo ra làn sóng khi UniV4 chính thức ra mắt trong năm nay .
Hãy theo dõi, vì những điều tốt đẹp nhất vẫn còn phía trước.
Lưu ý: Không có pool nào bị hư hại hoặc sử dụng trong quá trình tạo ra hướng dẫn này. Nhưng có thể pool thanh khoản của bạn sẽ trở nên thú vị hơn một chút.
Trang này có thể chứa nội dung của bên thứ ba, được cung cấp chỉ nhằm mục đích thông tin (không phải là tuyên bố/bảo đảm) và không được coi là sự chứng thực cho quan điểm của Gate hoặc là lời khuyên về tài chính hoặc chuyên môn. Xem Tuyên bố từ chối trách nhiệm để biết chi tiết.
GÓC NHÌN CỦA NHÀ PHÁT TRIỂN | Bơi cùng Cá Mập Lớn – Khám Phá Sâu Về Ma Thuật Thanh Khoản của Uniswap V3
Chào mừng bạn đến với thế giới hoang dã của DeFi, nơi thanh khoản là huyết mạch, và Uniswap V3 là bước tiến mới nhất trong giao dịch phi tập trung.
Nếu bạn từng thử sức với bể DeFi, bạn biết nó có thể khá choáng ngợp. Nhưng với Uniswap V3, bạn sắp trở thành Michael Phelps của việc cung cấp thanh khoản.
Hãy cùng đeo kính bơi và lặn sâu hơn vào những đổi mới thú vị nhất của Uniswap V3.
Chương 1: Vấn đề với Pool cũ—Tại sao chúng ta cần V3
Hãy bắt đầu với một bài học lịch sử nhanh.
Trong thời kỳ vàng son của Uniswap V2, thanh khoản được phân bổ đều khắp toàn bộ phổ giá.
Bạn biết đấy, công thức nổi tiếng của Uniswap là x * y = k.
Không quan trọng ETH ở $100 hoặc 10.000 đô la – thanh khoản của bạn được phân bổ đều, như bơ trên bánh mì nướng, khắp toàn bộ phạm vi giá – đó là từ $0 đến $∞( vô cực).
Nhưng vấn đề là, phần lớn thời gian, giá của các tài sản không biến động quá dữ dội. Nó duy trì trong phạm vi hẹp hơn, nghĩa là phần lớn thanh khoản đó chỉ nằm đó, thảnh thơi chờ đợi.
Điều này rất kém hiệu quả về vốn và dẫn đến cái gọi là ‘lãng phí thanh khoản.’ Vốn của bạn không hoạt động hết công suất, và lợi nhuận thu về từ phí thu được từ cung cấp thanh khoản phản ánh điều đó. Nó giống như đến dự tiệc pool với quầy bar đầy đủ và DJ, nhưng chỉ có vài người nhảy múa ở một góc.
Tuy nhiên, Uniswap V3 đã nhận ra vấn đề này và mang bữa tiệc đến đúng nơi có hoạt động – đó là giới hạn thanh khoản tập trung.
Chương 2: Thanh khoản tập trung—Mang bữa tiệc đến đúng chỗ
Uniswap V3 cho phép bạn quyết định chính xác nơi cung cấp thanh khoản, giống như đặt phao bơi của bạn ở vị trí lý tưởng để bắt ánh nắng mặt trời. Thanh khoản tập trung này có nghĩa là thay vì phân bổ token của bạn khắp toàn bộ phổ giá từ $0 đến $∞ , bạn có thể nhắm mục tiêu vào phạm vi cụ thể nơi bạn nghĩ phần lớn hoạt động giao dịch sẽ diễn ra.
https://videos.ctfassets.net/oc3ca6rftwdu/6ADCXiL0UNmaPBaTRYfK2k/5d62b8abec781f72982832521f2787ee/CYL.mp4For ví dụ, nếu bạn nghĩ ETH sẽ giao dịch trong khoảng từ $4,000 đến $5,000 trong vài tuần tới (đúng rồi, ETF ETH đó đúng không?), bạn có thể cung cấp thanh khoản đặc biệt cho phạm vi đó. Cách tiếp cận này giúp vốn của bạn hiệu quả hơn – bạn cung cấp thanh khoản chính xác nơi cần thiết, biến bạn thành một ngôi sao cung cấp thanh khoản.
Nhưng còn nhiều điều hơn thế ngoài việc chọn một phạm vi giá.
Bạn cần xem xét độ rộng của phạm vi đó. Phạm vi hẹp có thể mang lại lợi nhuận cao hơn nhưng cũng đi kèm rủi ro lớn hơn – nếu giá di chuyển ra khỏi phạm vi của bạn, thanh khoản của bạn sẽ không còn kiếm phí nữa. Ngược lại, phạm vi rộng hơn thì an toàn hơn nhưng có thể làm giảm lợi nhuận của bạn.
Thí dụ: Quầy cà phê Espresso
Hãy tưởng tượng bạn đang điều hành một quầy cà phê espresso tại một bãi biển đông đúc.
Trong Uniswap V2, bạn sẽ đặt quầy của mình dọc theo bãi biển – từ đông sang tây, trải dài hàng dặm cát. Nhưng chỉ một đoạn nhỏ của bãi biển có người thèm cà phê (đúng chỗ đó quanh cửa hàng surf). Phần lớn cà phê của bạn không được bán, và bạn phải trả tiền thuê mặt bằng bãi biển mà chẳng ai dùng đến.
https://videos.ctfassets.net/oc3ca6rftwdu/3eer140wA8sBS5YwSLwu41/2fe4d78a28ee2cbc143999e30e8ba8e9/AL.mp4Now, Với Uniswap V3, bạn có thể tập trung quầy của mình đúng nơi các surfer tụ tập. Nhiều khách hàng thiếu caffeine hơn trong tầm tay, và bạn bán cà phê như thể ngày mai không còn nữa.
Đó chính là thanh khoản tập trung trong hành động – lợi nhuận nhiều hơn, lãng phí ít hơn.
Chương 3: Ticks—Các khối xây dựng của thanh khoản tập trung
Chúng ta đã đề cập đến cách bạn có thể thiết lập phạm vi thanh khoản của riêng mình, nhưng giờ là lúc đi sâu vào chi tiết hơn – hãy nói về ticks.
Hãy nghĩ về ticks như những khối xây dựng nhỏ tạo thành câu đố lớn về phạm vi giá trong Uniswap V3.
Chúng có thể nhỏ bé, nhưng cực kỳ quan trọng đối với cách hoạt động của giao thức.
‘Tick’ là gì?
Ticks giống như các bậc thang trên một chiếc thang, mỗi cái đại diện cho một điểm giá cụ thể trong phạm vi giá rộng lớn của một pool thanh khoản.
Khi bạn chọn phạm vi cho thanh khoản của mình, bạn đang quyết định giữa các bậc thang này nơi bạn muốn đặt vốn của mình. Mỗi tick tương ứng với một giá trị sqrtPriceX96 cụ thể (sẽ nói rõ hơn sau), đây chính là cách Uniswap V3 thể hiện giá.
Nói đơn giản hơn, ticks chia toàn bộ phạm vi giá của một cặp tài sản thành các khoảng cách rời rạc dễ quản lý. Những khoảng này cho phép bạn tập trung thanh khoản của mình trong phạm vi cụ thể thay vì phân bổ mỏng manh khắp toàn bộ phổ giá.
Cách ticks hoạt động trong thực tế
Hãy tưởng tượng bạn cung cấp thanh khoản cho cặp ETH/USDC, và bạn quyết định tập trung trong khoảng từ $1,500 đến $2,000.
Uniswap V3 sẽ ánh xạ phạm vi này thành một chuỗi các ticks, mỗi tick đại diện cho một bước nhỏ trong hành trình giá từ $1,500 đến $2,000. Khi có giao dịch và giá biến động, Uniswap tính toán chính xác tick mà giá hiện tại rơi vào và điều chỉnh thanh khoản của bạn phù hợp.
Nếu giá nằm trong phạm vi bạn chọn, thanh khoản của bạn hoạt động và kiếm phí. Nhưng nếu giá vượt ra ngoài phạm vi này, thanh khoản của bạn coi như ‘ra khỏi thị trường’ cho đến khi giá trở lại trong phạm vi của bạn.
Tại sao ticks lại quan trọng
Ticks cho phép bạn kiểm soát chính xác nơi thanh khoản của mình được phân bổ.
Thay vì cung cấp thanh khoản thụ động trên phạm vi rộng, bạn có thể tập trung vào các điểm giá có lợi nhất, tối ưu hóa lợi nhuận. Khoảng cách tick càng nhỏ, bạn càng có quyền kiểm soát chi tiết hơn đối với các vị trí thanh khoản của mình.
Tuy nhiên, với quyền kiểm soát lớn đi kèm là cần quản lý tích cực.
Vì giá có thể biến động nhanh, đặc biệt trong thị trường biến động, bạn có thể phải điều chỉnh ticks thường xuyên hơn để giữ thanh khoản của mình luôn trong cuộc chơi. Đây chính là điểm mạnh của thanh khoản tập trung, giúp bạn tối đa hóa hiệu quả vốn nhưng cũng đòi hỏi bạn phải luôn theo dõi biến động thị trường.
Vì vậy, lần tới khi bạn thiết lập vị trí thanh khoản trên Uniswap V3, hãy dành chút thời gian để trân trọng ticks nhỏ bé. Đó chính là anh hùng thầm lặng giúp phép thuật của thanh khoản tập trung trong Uniswap V3 trở nên khả thi, cung cấp cho bạn công cụ để tinh chỉnh chiến lược và đi sâu hơn vào bể DeFi.
Chương 4: Ngăn chặn thiệt hại tạm thời – Cách thoát hiểm lớn
Bây giờ, hãy nói về kẻ đáng sợ trong phòng – thiệt hại tạm thời.
Nếu bạn từng cung cấp thanh khoản, bạn biết rõ nỗi sợ này. Nhưng đừng lo, Uniswap V3 đã chuẩn bị sẵn một số mẹo để kiểm soát thiệt hại đó.
Thiệt hại tạm thời là gì?
Trước khi đi vào cách V3 giúp, hãy nhanh chóng ôn lại thiệt hại tạm thời là gì.
Khi bạn cung cấp thanh khoản, bạn đang giữ một hỗn hợp của hai tài sản, như ETH và USDC. Nếu giá của một tài sản thay đổi so với tài sản kia, giá trị vị trí thanh khoản của bạn có thể giảm, ngay cả khi tổng giá trị của pool tăng lên. Thiệt hại này là ‘tạm thời’ – không phải vĩnh viễn, chỉ trở thành vĩnh viễn nếu bạn rút thanh khoản trước khi giá trở lại mức ban đầu.
V3 giảm thiểu thiệt hại tạm thời như thế nào
Với thanh khoản tập trung của Uniswap V3, bạn có nhiều quyền kiểm soát hơn về nơi thanh khoản của bạn hoạt động. Bằng cách chọn phạm vi giá hẹp hơn, bạn giảm thiểu rủi ro biến động giá có thể dẫn đến thiệt hại tạm thời. Nếu thị trường di chuyển ra ngoài phạm vi bạn chọn, thanh khoản của bạn không còn hoạt động, nghĩa là bạn không còn bị phơi nhiễm với các biến động giá nữa, do đó thiệt hại tạm thời giảm đi.
Tuy nhiên, đổi lại, nếu giá di chuyển ra ngoài phạm vi, bạn sẽ không còn kiếm phí nữa. Nhưng tin vui là, bạn cũng không mất tiền – thanh khoản của bạn chỉ nằm yên đó, an toàn, cho đến khi giá trở lại trong phạm vi của bạn.
Chiến lược nâng cao: Quản lý thanh khoản chủ động
Một trong những điểm hay nhất của Uniswap V3 là khuyến khích quản lý thanh khoản tích cực.
Thay vì thiết lập rồi quên, bạn có thể theo dõi thị trường và điều chỉnh phạm vi của mình khi cần thiết. Điều này đặc biệt hữu ích trong thị trường biến động, nơi giá di chuyển nhanh, và việc theo dõi các vị trí thanh khoản giúp bạn tránh thiệt hại tạm thời và tối đa hóa lợi nhuận.
Công cụ cho quản lý chủ động
May mắn thay, bạn không cần phải tự mình quản lý tất cả. Có nhiều công cụ và nền tảng giúp bạn theo dõi thị trường, phân tích xu hướng, và điều chỉnh vị trí của mình.
Một số giao thức DeFi còn cung cấp các chiến lược tự động cân bằng lại thanh khoản dựa trên các quy tắc đã định sẵn, giúp việc quản lý chủ động dễ dàng và hiệu quả hơn.
Chương 5: Phép thuật của sqrtPriceX96: Toán học chưa bao giờ đẹp đến thế
Nếu Uniswap V3 là một bữa ăn, thì sqrtPriceX96 chính là gia vị bí mật làm mọi thứ hòa quyện.
Nó nghe có vẻ như một công thức toán học bí ẩn, nhưng thực ra đây là một trong những đổi mới cốt lõi làm nên sức mạnh của Uniswap V3.
Hãy cùng phân tích.
( SqrtPriceX96 là gì?
Nói đơn giản, sqrtPriceX96 là căn bậc hai của giá, nhân với 296 )chỉ là một con số lớn###. Bạn có thể tự hỏi, tại sao lại cần tính căn bậc hai của giá, rồi nhân với một con số khổng lồ như vậy?
Câu trả lời:
Uniswap V3 sử dụng một cách thể hiện giá đặc biệt trong giao thức, giúp xử lý các phạm vi giá lớn với độ chính xác cao hơn.
Bằng cách dùng căn bậc hai của giá, Uniswap có thể tính toán hiệu quả và chính xác lượng token liên quan đến các giao dịch hoán đổi và cung cấp thanh khoản, đặc biệt khi xử lý các chênh lệch giá nhỏ trong phạm vi lớn.
( Tại sao sqrtPriceX96 lại quan trọng
Trong Uniswap V3, mọi biến động giá trong một tick )nhớ các phạm vi giá mà chúng ta đã đề cập?( được thể hiện bằng sqrtPriceX96. Cách tiếp cận này cho phép giao thức xử lý các thay đổi giá theo cách cực kỳ chi tiết, đảm bảo mọi giao dịch và điều chỉnh thanh khoản đều chính xác.
Nhưng tại sao lại nhân với 296?
Đây chính là nơi phép thuật xảy ra.
Nhân với con số lớn này giúp giao thức lưu trữ các giá trị này dưới dạng số nguyên, thay vì số thập phân )Solidity, ngôn ngữ lập trình của Uniswap V3 và nhiều giao thức DeFi khác trên Ethereum, không hỗ trợ số thập phân. Bạn không thể viết 3.142 trong Solidity(, điều này giúp các phép toán trở nên hiệu quả hơn trên Ethereum Virtual Machine )EVM###.
Hiệu quả này cực kỳ quan trọng để giảm phí gas, mang lại lợi ích lớn cho người dùng giao thức.
Cách tất cả hòa quyện
Vì vậy, khi bạn cung cấp thanh khoản hoặc thực hiện giao dịch trên Uniswap V3, giao thức sử dụng sqrtPriceX96 để xác định lượng token bạn sẽ nhận, lượng token bạn cung cấp, và giá sẽ biến động như thế nào.
Đây chính là thành phần bí mật giúp mọi thứ vận hành trơn tru, đảm bảo bạn nhận được kết quả chính xác nhất với mức tiêu thụ gas tối thiểu.
Ví dụ thực tế
Hãy tưởng tượng bạn cung cấp thanh khoản trong phạm vi giá ETH từ $1,000 đến $2,000.
Thay vì làm việc trực tiếp với các con số này, Uniswap V3 dùng sqrtPriceX96 để biểu diễn phạm vi này theo dạng dễ quản lý hơn. Khi có người thực hiện giao dịch làm thay đổi giá từ $1,500 đến $1,600, giao thức dùng sqrtPriceX96 để tính toán chính xác tác động đến vị trí thanh khoản của bạn, đến từng phần nhỏ nhất.
Độ chính xác này chính là lý do Uniswap V3 có thể cung cấp khả năng kiểm soát cực kỳ tinh vi đối với thanh khoản của bạn, giúp bạn tận dụng mọi giá trị từ phạm vi giá đã chọn mà không tốn một giọt gas nào.
sqrtPriceX96 nghe có vẻ phức tạp, nhưng thực ra chỉ là một cách thông minh để đảm bảo Uniswap V3 vận hành trơn tru như một cỗ máy đã được tra dầu kỹ lưỡng. Bằng cách dùng căn bậc hai của giá và nhân với một con số lớn, giao thức đảm bảo mọi phép tính đều chính xác, hiệu quả và tiết kiệm chi phí.
Vì vậy, lần tới khi bạn nhúng chân vào bể DeFi, hãy nhớ rằng bí quyết thành công của Uniswap V3 chính là một số toán học thông minh và một chút phép thuật kỹ thuật.
Chương 6: Các mức phí tùy chỉnh – Chọn đặc quyền bên hồ bơi của bạn
Trong Uniswap V3, bạn không chỉ chọn phạm vi thanh khoản của mình mà còn chọn mức phí. Đây là một nâng cấp lớn so với V2, nơi chỉ có một mức phí tiêu chuẩn cho tất cả mọi người.
Bây giờ, bạn có thể tùy chỉnh phí phù hợp với mức độ rủi ro và phong cách giao dịch của mình.
( Cách hoạt động của các mức phí
Uniswap V3 cung cấp ba mức phí chính:
Phí thấp hơn giúp bạn cạnh tranh hơn về giá, thu hút nhiều giao dịch hơn. Phí cao hơn giúp bạn kiếm nhiều hơn từ mỗi giao dịch, nhưng có thể giảm số lượng giao dịch nếu phí quá cao.
Ví dụ:
Nếu bạn cung cấp thanh khoản cho cặp stablecoin như USDC/USDT, bạn có thể chọn mức phí thấp nhất )0.05%( vì giá ít biến động )thôi nào, USDC và USDT là stablecoin, gắn với đô la Mỹ và giá thường dao động trong khoảng $0.97 – $1.01###, và các trader sẽ tìm kiếm mức phí thấp nhất.
Ngược lại, nếu bạn cung cấp thanh khoản cho cặp biến động hơn như ETH/DAI, bạn có thể chọn mức 0.3% hoặc 1% để tối đa hóa lợi nhuận từ mỗi giao dịch.
( Mẹo chiến lược: Phù hợp mức phí với phạm vi
Điều thú vị là bạn có thể pha trộn các mức phí với phạm vi thanh khoản của mình. Có thể bạn cung cấp một lượng nhỏ thanh khoản ở mức phí thấp nhất cho phạm vi hẹp )rủi ro cao, lợi nhuận cao(, và một lượng lớn hơn ở mức phí cao hơn cho phạm vi rộng hơn )ít rủi ro, lợi nhuận ổn định###.
Sự linh hoạt này giúp bạn điều chỉnh chiến lược phù hợp với mục tiêu và điều kiện thị trường hiện tại.
Chương 7: Thanh khoản không thể thay thế—Phao bơi tùy chỉnh của bạn
Trong Uniswap V2, các vị trí thanh khoản là có thể thay thế cho nhau – một token LP giống như bất kỳ token nào khác. Nhưng Uniswap V3 thay đổi cuộc chơi với các vị trí thanh khoản không thể thay thế, mỗi vị trí là duy nhất, như chiếc phao bơi tùy chỉnh của riêng bạn, có tên của bạn trên đó.
( Thanh khoản không thể thay thế là gì?
Trong V3, mọi vị trí thanh khoản đều được thể hiện bằng NFT )token không thể thay thế###.
NFT này bao gồm tất cả các chi tiết về vị trí của bạn: tài sản bạn đã cung cấp, phạm vi giá, mức phí, và nhiều hơn nữa. Sự độc đáo này cho phép bạn giao dịch, bán hoặc thậm chí dùng vị trí thanh khoản của mình làm tài sản thế chấp trong các giao thức DeFi khác.
Lợi ích của thanh khoản không thể thay thế
Thanh khoản không thể thay thế mở ra một thế giới khả năng.
Trước hết, nó mang lại nhiều linh hoạt và kiểm soát hơn đối với thanh khoản của bạn. Bạn có thể tùy chỉnh các vị trí của mình phù hợp với chiến lược, và có thể giao dịch chúng trên thị trường thứ cấp nếu muốn rút tiền hoặc chuyển thanh khoản đi nơi khác.
Thêm nữa, vì vị trí của bạn là NFT, việc theo dõi và quản lý rất dễ dàng. Bạn có thể xem chính xác số phí bạn kiếm được, lượng thanh khoản trong từng phạm vi, và điều chỉnh khi cần. Giống như có một bảng điều khiển cá nhân cho chiến lược DeFi của bạn.
Chương 8: Quản lý thanh khoản chủ động—Hãy là quản lý pool của chính bạn
Một trong những thay đổi lớn nhất của Uniswap V3 là xu hướng quản lý thanh khoản tích cực.
Khác với V2, nơi bạn chỉ cần thiết lập rồi quên, V3 khuyến khích bạn tham gia thị trường và điều chỉnh vị trí của mình khi cần thiết.
( Tại sao quản lý chủ động lại quan trọng
Quản lý thanh khoản chủ động cực kỳ quan trọng để tối đa hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro. Bằng cách theo dõi thị trường thường xuyên và điều chỉnh phạm vi thanh khoản của mình, bạn có thể tận dụng các biến động giá và tránh bị mắc kẹt ở phía sai của giao dịch.
Ví dụ, nếu bạn thấy giá ETH đang tăng )ETF ETH đó đang hoạt động rất tốt cho giá ETH###, bạn có thể thu hẹp phạm vi thanh khoản để bắt lấy nhiều phí hơn từ sự biến động đó. Hoặc, nếu thị trường biến động mạnh, bạn có thể mở rộng phạm vi để giảm thiểu thiệt hại do thiệt hại tạm thời.
Công cụ hỗ trợ quản lý chủ động
May mắn thay, bạn không cần phải tự mình làm tất cả. Có nhiều công cụ và nền tảng giúp bạn theo dõi thị trường, phân tích xu hướng, và điều chỉnh vị trí của mình.
Một số giao thức DeFi còn cung cấp các chiến lược tự động cân bằng lại thanh khoản dựa trên các quy tắc đã định, giúp việc quản lý chủ động dễ dàng và hiệu quả hơn.
) Chương 9: Phép tắc dự tiệc pool—Thực hành tốt nhất cho Uniswap V3
Bây giờ, có lẽ bạn đã tự tin hơn về kỹ năng cung cấp thanh khoản của mình. Nhưng trước khi bắt đầu, hãy cùng điểm qua một số thực hành tốt nhất để tận dụng tối đa Uniswap V3.
1.) Bắt đầu nhỏ và mở rộng dần— Uniswap V3 rất mạnh mẽ, nhưng cũng phức tạp. Nếu bạn mới bắt đầu, hãy bắt đầu với một lượng nhỏ thanh khoản để làm quen. Khi đã quen với các tính năng và chiến lược, bạn có thể mở rộng vị trí của mình.
2.) Đa dạng hóa thanh khoản— Đừng đặt tất cả trứng vào một giỏ—hoặc tất cả thanh khoản của bạn trong một phạm vi duy nhất. Phân bổ vị trí qua các phạm vi, mức phí, và thậm chí các cặp tài sản khác nhau giúp giảm rủi ro và tăng khả năng kiếm phí đều đặn.
3.) Theo dõi thị trường thường xuyên— Quản lý chủ động đòi hỏi bạn phải luôn theo dõi thị trường. Giữ mắt đến biến động giá, khối lượng giao dịch, và xu hướng thị trường để đảm bảo thanh khoản của bạn đúng chỗ đúng lúc. Đặt cảnh báo, dùng công cụ phân tích, và đừng ngần ngại điều chỉnh khi cần.
4.) Sử dụng các công cụ và nguồn lực bên ngoài— Có nhiều nguồn lực giúp bạn thành công trong Uniswap V3. Từ các nền tảng phân tích đến các công cụ quản lý thanh khoản, hãy tận dụng mọi thứ bạn có. Thông tin và hỗ trợ nhiều sẽ giúp bạn đưa ra quyết định thông minh, sinh lời.
5.### Hiểu rõ các rủi ro— Như bất kỳ khoản đầu tư nào, cung cấp thanh khoản cũng đi kèm rủi ro. Thiệt hại tạm thời, biến động thị trường, và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của bạn. Hãy chắc chắn bạn hiểu rõ các rủi ro này và có chiến lược quản lý phù hợp.
Chương 10: Oracles nâng cao—Thầy bói tương lai bên hồ bơi
Hãy tưởng tượng bạn đang dự tiệc pool, và ai đó tuyên bố họ có thể dự đoán sóng lớn tiếp theo trước khi nó đến.
Đó chính xác là những gì các oracle nâng cao của Uniswap V3 làm cho không gian DeFi – cung cấp cái nhìn rõ ràng về xu hướng giá, giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt.
Nhưng khác với thầy bói bên hồ, các oracle này không dựa vào phỏng đoán – chúng dựa trên toán học vững chắc và kỹ thuật thông minh.
( Oracle trong Uniswap V3 là gì?
Trong bối cảnh của Uniswap, oracle là hệ thống cung cấp dữ liệu đáng tin cậy về giá của các tài sản trong pool thanh khoản. Chúng không chỉ riêng của Uniswap, nhưng oracle của V3 đặc biệt vì đã được tối ưu hóa cho hiệu quả và độ chính xác.
Chúng cung cấp cho bạn các TWAPs (giá trung bình theo trọng số thời gian) )TWAPs###, rất cần thiết cho các ứng dụng DeFi như cho vay, vay mượn, và chiến lược giao dịch tự động.
) Cách hoạt động của các oracle nâng cao của V3?
Uniswap V2 đã có oracle, nhưng phiên bản V3 nâng cấp nhiều hơn.
Cách chúng hoạt động:
1.( Giá trung bình theo trọng số thời gian )TWAPs) – Thay vì cung cấp một bức tranh giá đơn lẻ, dễ bị biến động và thao túng, oracle của V3 tính toán giá trung bình của một tài sản trong một khoảng thời gian cụ thể. Phương pháp này làm mượt các biến động ngắn hạn và cung cấp cái nhìn ổn định hơn về xu hướng giá.
2.( Tích lũy giá theo thời gian – Mỗi lần ai đó tương tác với pool )như thực hiện giao dịch), Uniswap V3 cập nhật oracle giá của mình bằng cách cộng sqrtPriceX96 hiện tại vào tổng tích lũy. Tổng này thể hiện toàn bộ biến động giá theo thời gian. Khi bạn muốn biết giá trung bình trong một khoảng thời gian, oracle chỉ cần lấy chênh lệch giữa các giá tích lũy ban đầu và cuối cùng rồi chia cho thời gian đã trôi qua. Phương pháp này vừa hiệu quả, vừa chính xác, giảm thiểu các phép tính phức tạp trong mỗi lần tương tác.
3.### Hiệu quả gas – Oracle của V3 được thiết kế để tiết kiệm gas hơn nhiều so với các phiên bản trước. Bằng cách dùng phương pháp tích lũy giá, giao thức giảm số phép tính trên chuỗi cần thiết, từ đó giảm chi phí gas để lấy dữ liệu giá. Điều này giúp các oracle nâng cao dễ tiếp cận hơn với nhiều người dùng và ứng dụng, mà không lo phí giao dịch cao.
Tại sao các oracle này lại quan trọng?
Oracle nâng cao là xương sống của nhiều giao thức DeFi dựa vào dữ liệu giá chính xác và đáng tin cậy.
Lý do chúng quan trọng:
Ví dụ thực tế
Giả sử bạn xây dựng một nền tảng cho vay DeFi dùng ETH làm tài sản thế chấp.
Bạn không muốn dựa vào giá ETH tại một thời điểm duy nhất, vì điều này có thể gây ra biến động lớn trong giá trị tài sản thế chấp và dẫn đến thanh lý không cần thiết. Thay vào đó, bạn dùng oracle của Uniswap V3 để lấy TWAP, cho ra giá trung bình của ETH trong vòng một giờ qua. Giá này ổn định hơn, giúp đảm bảo người vay không bị thanh lý oan do biến động tạm thời, làm cho nền tảng của bạn vững chắc và thân thiện hơn với người dùng.
Oracle nâng cao của Uniswap V3 giống như những thầy bói bên hồ mà bạn có thể tin tưởng. Bằng cách cung cấp giá trung bình theo trọng số thời gian với hiệu quả gas cao và khả năng chống thao túng, các oracle này là công cụ thiết yếu cho bất kỳ ai xây dựng trong không gian DeFi. Dù bạn quản lý rủi ro, phát triển chiến lược tự động, hay chỉ cần dữ liệu giá đáng tin cậy, oracle của Uniswap V3 đều sẵn sàng hỗ trợ.
Vì vậy, lần tới khi bạn nhúng chân vào bể DeFi, hãy nhớ rằng bí quyết thành công của Uniswap V3 chính là một số toán học thông minh và một chút phép thuật kỹ thuật.
( Chương 11: Giấy phép kinh doanh—Giữ pool của bạn độc quyền
Vậy là bạn đã nghe về tất cả các tính năng thú vị của Uniswap V3 và đang nghĩ đến việc mở sàn giao dịch phi tập trung của riêng mình )DEX(?
Chờ đã!
Phần mềm cốt lõi của Uniswap V3 được bảo vệ bởi Giấy phép Nguồn doanh nghiệp )BSL### trong hai năm đầu sau khi ra mắt. Điều này có nghĩa là bạn không thể chỉ sao chép mã nguồn rồi mở bữa tiệc pool của riêng mình – ít nhất là không mà không có giấy tờ pháp lý.
Giấy phép BSL là gì?
Giấy phép Nguồn doanh nghiệp là cách Uniswap bảo vệ công sức của mình trong khi vẫn khuyến khích đổi mới.
Trong hai năm đầu, bạn cần có giấy phép nếu muốn sử dụng mã nguồn của V3 cho mục đích thương mại. Sau đó, mã nguồn sẽ trở thành mã nguồn mở hoàn toàn và miễn phí cho mọi người dùng, giống như V2 trước đó.
Tại sao điều này lại quan trọng
Giấy phép này giúp đảm bảo rằng đội ngũ Uniswap được đền đáp xứng đáng cho sự sáng tạo của họ, đồng thời tạo ra một vùng đệm xung quanh V3, giúp bạn có thể tận hưởng độc quyền trong một thời gian trước khi mọi người khác có thể tham gia.
Kết luận: Tham gia và tạo ra tiếng vang
Uniswap V3, ra mắt từ năm 2021.
Nó không chỉ dám thử sức trong lĩnh vực DeFi – mà còn nhảy thẳng vào, tạo ra làn sóng lớn với các đổi mới như thanh khoản tập trung, mức phí tùy chỉnh, vị trí thanh khoản không thể thay thế, oracle nâng cao, và thậm chí là giấy phép bảo vệ công nghệ đột phá của mình. Nó đã thay đổi cuộc chơi, mang lại nhiều quyền kiểm soát, hiệu quả và tiềm năng lợi nhuận hơn bao giờ hết cho các nhà cung cấp thanh khoản.
Nhưng như bất kỳ bữa tiệc pool nào, vẫn còn vài gợn sóng cần làm mịn.
( Vùng tạo sóng: Thách thức của Uniswap V3
Trong khi V3 mang lại làn sóng đổi mới, nó cũng không tránh khỏi những thách thức.
Quản lý thanh khoản trong V3 đòi hỏi bạn phải chủ động – không có tự cộng dồn lãi tự động, nên bạn phải rút và phân bổ lại vốn khi giá di chuyển ra ngoài phạm vi đã chọn. Và nói về phạm vi giá, tính chất cố định của các phạm vi này có nghĩa là bạn phải luôn tỉnh táo, liên tục điều chỉnh để bắt kịp thị trường.
Điều này có thể giống như chơi trò whack-a-mole, luôn phải đuổi theo vị trí tốt nhất để đặt thanh khoản của mình.
May mắn thay, bạn không cần phải làm tất cả một mình. Có các nhà quản lý thanh khoản tập trung )CLMs### như Beefy Finance, họ đóng vai trò như những nhân viên cứu hộ bên hồ, xử lý mọi việc liên quan đến quản lý thanh khoản với một khoản phí nhỏ. Họ sẽ điều chỉnh vị trí của bạn, tối ưu hóa lợi nhuận, và để bạn thoải mái tận hưởng bữa tiệc mà không phải lo lắng liên tục về việc giữ thanh khoản đúng chỗ.
Nhưng chờ đã… Còn UniV4 thì sao?
Ngay khi bạn nghĩ rằng bữa tiệc pool không thể nào tuyệt vời hơn nữa, Uniswap Labs đang chuẩn bị ra mắt Uniswap V4 – dự kiến sẽ ra mắt trong năm 2024!
Đúng vậy – bước tiến tiếp theo của Uniswap đang đến gần, và nó sẽ giải quyết một số hạn chế của V3 trong khi giới thiệu hàng loạt tính năng mới giúp cung cấp thanh khoản còn linh hoạt, năng động và đáng giá hơn.
Các hook tùy chỉnh, cho phép quản lý thanh khoản tự động và linh hoạt hơn.
Hãy tưởng tượng một thế giới mà bạn không còn phải điều chỉnh thủ công các vị trí của mình khi thị trường biến động – UniV4 có thể sẽ làm điều đó cho bạn. Giá động, tối ưu gas, và có thể là các chiến lược thông minh hơn tự động giữ thanh khoản của bạn trong các vùng có lợi nhất đều nằm trong kế hoạch của UniV4. Và với các mô hình cấp phép mới cùng các tính năng bảo mật nâng cao, UniV4 hứa hẹn sẽ là làn sóng lớn nhất từ trước đến nay.
[2024] Tương lai là thanh khoản
UniV4 sẽ nâng tất cả những gì bạn yêu thích về V3 lên một tầm cao mới.
Dù bạn là một veteran DeFi dày dạn hay mới bắt đầu thử sức, làn sóng đổi mới tiếp theo đang đến, và nó sẽ rất lớn.
Vì vậy, nếu bạn đã thích thú với hành trình khám phá sâu về Uniswap V3, hãy giữ kính bơi và tai nghe sẵn sàng. Tương lai của DeFi sẽ còn linh hoạt, năng động và mạnh mẽ hơn bao giờ hết, và bạn được mời tham gia tạo ra làn sóng khi UniV4 chính thức ra mắt trong năm nay .
Hãy theo dõi, vì những điều tốt đẹp nhất vẫn còn phía trước.
Lưu ý: Không có pool nào bị hư hại hoặc sử dụng trong quá trình tạo ra hướng dẫn này. Nhưng có thể pool thanh khoản của bạn sẽ trở nên thú vị hơn một chút.