Trong vòng hơn nhiều năm hoạt động trong cộng đồng Web3, bài học lớn nhất tôi rút ra là từ lĩnh vực lưu trữ. Thành thật mà nói, tôi đã gặp không ít thất bại trong hướng đi này — đã tiếp xúc với khoảng bảy tám dự án lưu trữ khác nhau, kết quả đều chỉ có hai kiểu: hoặc nhóm phát triển bỏ trốn, hoặc token bị xóa sạch. Những dữ liệu quý giá đó, có cái bị mất vĩnh viễn, có cái gửi vào rồi không thể lấy ra được nữa. Mỗi lần gặp dự án lưu trữ phi tập trung mới, tôi đều cảm thấy phản kháng trong lòng, nghĩ rằng những thứ này chỉ là cách cũ mồi chài mới, toàn là mấy chiêu lừa đảo mà thôi.

Cho đến khi tiếp xúc với khái niệm lưu trữ có thể lập trình, suy nghĩ của tôi mới bắt đầu thay đổi từ từ. Sau một thời gian nghiên cứu sâu, tôi nhận ra một sự thật phũ phàng: lĩnh vực lưu trữ bản chất không phải là nhu cầu giả, vấn đề nằm ở chỗ các dự án trước đây hoàn toàn không tìm đúng hướng. Những gì họ làm về mặt ý tưởng công nghệ đã có những thiếu sót căn bản. Còn mô hình lưu trữ có thể lập trình mới chính là hình thái mà hệ sinh thái Web3 về lưu trữ nên có. Token WAL không chỉ là công cụ đầu cơ, nó còn đại diện cho giá trị cốt lõi của toàn bộ hệ sinh thái. Hiện tại tôi đã chuyển toàn bộ các vị thế trong lĩnh vực lưu trữ sang hướng này. Đây không phải là nhất thời hứng thú, mà là lựa chọn kiên định sau khi đã suy nghĩ rõ ràng logic.

Nói thật, trước đây tôi thực sự chỉ hiểu sơ sài về lưu trữ phi tập trung. Thời đó, tôi chỉ nghĩ đơn giản là: chia nhỏ dữ liệu rồi phân tán đến các node khác nhau, như vậy người dùng không cần phụ thuộc vào một công ty duy nhất, như thế là an toàn. Còn về việc sản phẩm có dễ dùng hay có thể kết nối với các ứng dụng thực tế hay không, tôi hoàn toàn không nghĩ tới. Nhìn lại, chính cái hiểu phiến diện đó đã khiến tôi phải trả giá không nhỏ.

Kinh nghiệm sập bẫy sâu sắc nhất của tôi diễn ra cách đây hai năm. Lúc đó có một dự án lưu trữ rất hot, nội dung quảng cáo cực kỳ hấp dẫn — gì là mở rộng không giới hạn, lưu trữ vĩnh viễn, staking token lợi suất trên 20% mỗi năm. Tôi bị mê hoặc bởi lời hứa lợi nhuận cao, không chỉ mua token với số lượng lớn mà còn gửi toàn bộ tài liệu công việc và nội dung sáng tạo của mình vào trong đó. Kết quả thì khỏi cần nói, dự án cuối cùng thất bại, những dữ liệu đó cũng biến mất theo. Lúc đó tôi mới hiểu ra, những thất bại trước đây của lĩnh vực này không phải do nhu cầu lưu trữ có vấn đề, mà là do cách thực thi hoàn toàn lệch khỏi các tình huống ứng dụng thực tế.