Thị trường tiền mã hóa giống như một面gương, sẽ vô tình phản chiếu những điểm yếu tâm lý của mỗi người tham gia.

Nhớ lại đợt suy giảm cách đây hai năm, tài khoản của tôi từ đỉnh cao rơi thẳng đứt đôi. Khoảng thời gian đó thực sự khó khăn — mất ngủ hàng đêm, giảm cân, thậm chí có nảy sinh ý định rút lui hoàn toàn. Nhưng nhìn lại bây giờ, chính những trải nghiệm đó đã giúp tôi sống sót, và cũng giúp tôi hiểu được những gì thực sự là sự thông thái về thị trường.

**Những cái bẫy mà nhà đầu tư cá nhân đã mắc phải, thường là một cái**

Quan sát những người thua lỗ xung quanh, họ có một mô hình chung: khi giá rớt thì không sẵn lòng cắt lỗ, luôn ảo tưởng có thể bù lỗ; một khi tăng một chút là chạy ngay, sợ thịt tới miệng bay đi. Tôi cũng thế khi mới vào này. Mua một đồng tiền, giá giảm 20% vẫn cố chịu, kết quả tiếp tục xuống tới 70%, cuối cùng bị buộc phải cắt lỗ. Cái đau là, vài ngày sau khi bán giá lại bắt đầu phục hồi.

Lúc đó tôi mới hiểu ra một điều: **Khi có lãi phải kiên nhẫn kéo dài chu kỳ, khi thua lỗ phải quyết tâm rút lui sớm**. Tám chữ này nghe đơn giản, nhưng những nhà đầu tư cá nhân thực sự làm được không quá 20%. Nếu có thể thực hiện điểm này không tức thì, cũng đủ để đánh bại hầu hết mọi người.

**Khối lượng giao dịch là ngôn ngữ trung thực nhất của thị trường**

Trong giao dịch có một chi tiết thường bị bỏ qua — sự thay đổi khối lượng giao dịch.

Khối lượng giảm khi giá tăng có nghĩa gì? Nó chứng tỏ áp lực bán không lớn, sự đồng thuận thị trường đang tích lũy. Xu hướng này sau đó thường vẫn có không gian phát triển. Ngược lại, nếu phá vỡ mức hỗ trợ chính nhưng khối lượng giao dịch bị co hạn, thì đa phần là điều chỉnh ngắn hạn, các quỹ lớn đang chuẩn bị lực lượng chờ cơ hội vào lại.

Tín hiệu nguy hiểm nhất là gì? Đột ngột xuất hiện khối lượng khổng lồ kéo tăng. Tình huống này thường có nghĩa là lực lượng chính trong kéo hàng, cách đỉnh đã không xa. Sau khi trải qua vài lần như vậy, khi thấy khối lượng nổ tung tôi biết là nên dừng tay rồi.

**Kỷ luật, mới là bảo hiểm cho tài khoản giao dịch**

Nhiều người hỏi tôi làm sao sống sót tới bây giờ. Thực lòng mà nói, không phải vì tôi thông minh hơn, mà vì sau khi thiết lập quy tắc tôi không bao giờ phá vỡ nó.

Trước khi vào lệnh phải xác định điểm cắt lỗ, kiếm được lợi nhuận dự kiến là xóa lệnh, không cờ bạc rằng kỳ này sẽ tiếp tục đi. Nghe có vẻ rất nhàm chán, nhưng chính cái kỷ luật "nhất nhạt" này đã giúp tôi sống sót trong hai năm thị trường gấu lớn.

Có vài bạn xung quanh có năng khiếu hơn tôi, khả năng phân tích cũng không kém, nhưng vì thiếu khả năng thực hiện, cuối cùng vẫn phải rời khỏi. Vì vậy bây giờ tôi tin rằng: **Khả năng thực hiện 90 điểm + phân tích bình thường > phân tích hoàn hảo + khả năng thực hiện 50 điểm**.

Thị trường luôn ở đó. Cái gấp gáp không phải là kỳ này, mà là sự kiên nhẫn của chúng ta.