Lãi suất vay 2% trông rất hấp dẫn, nhưng đó chỉ là phần nổi của tảng băng. Khi bạn thực sự hiểu cách hoạt động của các giao thức vay, bạn sẽ nhận ra rằng rủi ro ẩn sau lãi suất thấp này lớn cỡ nào.

Đừng hiểu lầm, những giao thức này không phải là làm từ thiện. Khi tiền tệ chảy vào thành khoản lớn, những người nắm giữ lợi thế bắt đầu tăng đòn bẩy, tốc độ mực nước của nhóm quỹ giảm nhanh đến kinh hoàng. Nếu tỷ lệ sử dụng vốn tăng vịt lên đến giới hạn thì sao? Không thể vay tiền để bổ sung vị thế, lãi suất đột ngột tăng vọt, hệ thống có thể bị tắc — tất cả những điều này không phải là trắng trợn, mà là những kịch bản thực sự đã xảy ra. Cảm giác bị mắc kẹt trong hệ thống và không thể hoạt động chính là cái giá phải trả cho sự tham lam.

Vậy cơ chế nào dẫn đến tất cả những điều này? Nhiều giao thức vay áp dụng mô hình lãi suất thích ứng (AdaptiveCurveIRM), với mục đích giữ lãi suất ở mức thấp trong hầu hết thời gian và làm mịn biến động. Nghe có vẻ tốt, nhưng vấn đề là: bất kỳ thuật toán nào cũng có giới hạn vật lý, và giới hạn đó chính là tỷ lệ sử dụng vốn.

Độ sâu của nhóm quỹ là có giới hạn. Khi thị trường xuất hiện cơ hội arbitrage chắc chắn — chẳng hạn như sàn giao dịch ra mắt hoạt động khai thác dự án nóng, hoặc đồng tiền của một hệ sinh thái nào đó có lợi tức khai thác tăng vọt — các nhà tham gia hợp lý sẽ ùn ùn chảy vào giao thức vay, muốn hút khô thanh khoản. Trong những tình huống cực đoan như vậy, toàn bộ hệ thống rất dễ rơi vào khủng hoảng. Không phải mô hình thiết kế có vấn đề, mà là sự thịnh vượng phi lý của thị trường sẽ phóng đại rủi ro vô hạn.

Chìa khóa để hiểu cơ chế này là: lãi suất thấp và sự thiếu hụt thanh khoản thường là hai mặt của cùng một đồng xu.