Tôi có một người bạn, đã kiếm được 40.000 chỉ trong vòng 1500 đồng. Nghe có vẻ như chuyện cổ tích, nhưng thực sự đã xảy ra. Kết quả thế nào? Anh ấy không thực hiện lợi nhuận, ngược lại còn nghĩ rằng "nếu nhân đôi lần nữa, có thể lấy được chiếc xe đó rồi". Câu chuyện sau đó ai cũng đoán được—anh ấy rơi vào vòng xoáy "hoàn vốn - bể tài khoản - tiếp tục giao dịch", mắt nhìn tài khoản từ xanh chuyển sang đỏ, thậm chí vì thiếu tiền mà bỏ lỡ cơ hội gây quỹ phẫu thuật cho mẹ. Cái hối tiếc này không đơn giản chỉ là mất tiền.

Nhiều người vẫn tin vào câu "nhanh chóng nhân đôi trong 1 phút", nhưng tôi phải nói thẳng—đó chính là cái bẫy lớn nhất của thị trường crypto. Không phải thị trường có vấn đề, mà là tâm lý bị lệch lạc.

Giao dịch đòn bẩy về bản chất không phải là đầu tư, nó chính là cờ bạc. Đừng cố gắng đóng gói thành "công cụ quản lý rủi ro", nói rõ ra là đặt cược tiền vào xác suất. Điều đáng sợ nhất là nó sẽ thay đổi nhận thức của bạn về chính mình. Bạn kiếm được tiền, sẽ nhầm tưởng mình là thiên tài; bạn thua lỗ, lại đổ lỗi cho thị trường không công bằng. May mắn bị xem như năng lực, một khi thị trường đảo chiều, vòng xoáy lo lắng và thua lỗ sẽ kéo bạn vào đó.

Nếu bạn cũng đang lạc trong vũng lầy này và cảm thấy mơ hồ, tôi muốn chia sẻ ba con đường có thể giúp bạn thoát ra:

**Con đường thứ nhất: Bỏ thói quen "hoàn vốn", học cách cắt lỗ**

Nhiều người sai lầm lớn nhất là xem thua lỗ như thất bại. Thực ra, thừa nhận thua lỗ chính là dùng tiền để trả học phí, nâng cao nhận thức. Cơ hội trên thị trường luôn có hàng ngày, nhưng nếu vốn mất đi, mọi thứ đều không thể chơi nữa. Những cao thủ thực thụ không phải là không thua, mà là biết rút lui kịp thời trước khi thua lỗ mở rộng. Cắt lỗ nghe có vẻ đơn giản, nhưng làm lại phải đối mặt với bản năng con người—đó là phần khó nhất. Nhưng chính cái "khó" này quyết định cuối cùng bạn có thể thoát khỏi hay càng ngày càng chìm sâu.

**Con đường thứ hai: Phân chia tiền thành ba phần để phân bổ**

Đây là nền tảng để ổn định. Phần lớn tiền, để vào các sản phẩm tài chính ổn định hoặc gửi tiết kiệm cố định, đảm bảo các khoản sinh hoạt thiết yếu—tiền thuê nhà, ăn uống, tiền cấp bách không thể thiếu. Phần thứ hai, phân bổ vào các quỹ chỉ số của các tài sản chính thống hoặc các vị thế dài hạn ít biến động, từ từ chia sẻ thành quả tăng trưởng của thị trường. Cuối cùng là phần "tiền học tập", dùng để trải nghiệm và học hỏi trong thị trường, tuyệt đối không chạm vào đòn bẩy cao. Nguyên lý phân bổ này là: phần lớn tiền giữ an toàn, phần trung bình tham gia tăng trưởng, chỉ một phần nhỏ để thử vận may. Như vậy, dù thử sai có thất bại, cũng không tổn hại quá nhiều.

**Con đường thứ ba: Từ "người theo dõi thị trường" trở thành "người sống cuộc đời"**

Có một hiện tượng rất thú vị: càng đắm chìm vào thị trường, quyết định càng kém. Nguyên nhân rất đơn giản—theo dõi thị trường sẽ làm tăng lo lắng và cảm xúc bốc đồng. Nhìn các con số nhảy liên tục, bạn không thể không muốn giao dịch. Vì vậy, có người đã xóa bỏ phần mềm theo dõi thị trường, rút khỏi các nhóm giao dịch ngày nào cũng khoe khoang. Dùng thời gian đó để vận động, học tập hoặc làm thêm. Khi sự tập trung của bạn chuyển sang nâng cao bản thân, các biến động ngắn hạn của thị trường tự nhiên mất đi sức hút. Ngược lại, những người không bị "lợi nhuận nhỏ" làm dao động, thường sống bình yên hơn.

Sau đó, người bạn của tôi( để tiện kể chuyện, tôi gọi anh ấy là An Phan) đã dần thay đổi. Anh ấy giảm đòn bẩy từ 50 lần xuống còn 0.5 lần, thậm chí nhiều lúc chỉ giữ coin hoặc đầu tư định kỳ. Hơn một năm sau, số tiền tiết kiệm của anh ấy đã trở lại sáu chữ số, cuộc sống cũng ổn định hơn. Anh ấy nói, "Người thực sự kiếm tiền, không bao giờ nhanh hơn ai, chỉ nhanh hơn ai đó một chút, mà là ổn định."

Điều đáng sợ nhất của thị trường crypto chính là nó dùng ảo tưởng giàu có để biến cuộc sống của người ta thành "án tù vô thời hạn". Mỗi ngày đều chờ đợi cơ hội nhân đôi, nhưng trong chờ đợi đó lại bỏ lỡ chính cuộc sống. Đi chậm mới đi xa, nghe có vẻ cũ kỹ, nhưng trong thực tế lại là chân lý cứng nhất.