Làm cách nào để giá trị lưu thông trong Web3? Nhìn bề ngoài thì đơn giản — chuyển token, tương tác DeFi, giao dịch NFT. Nhưng phía sau tất cả, nó thực sự phụ thuộc vào một thứ bị đánh giá thấp nghiêm trọng: liệu dữ liệu có thể được truy cập và xác minh bất cứ lúc nào.

Vấn đề này gọi là khả năng sẵn có dữ liệu, viết tắt là DA. Nghe có vẻ rất kỹ thuật, nhưng thực tế nó giống như một "kẻ giết người vô hình" trong thế giới blockchain. Rất nhiều người chỉ chú ý đến tốc độ giao dịch và chi phí, nhưng lại bỏ qua nó.

Hãy tưởng tượng một kịch bản: một blockchain tuyên bố xử lý một triệu giao dịch mỗi ngày, phí giao dịch rẻ đến mức không thể tin được. Họ làm được điều này như thế nào? Công nghệ Rollup nén một lượng lớn dữ liệu giao dịch, sau đó chỉ gửi một "cam kết" đến Ethereum mainnet, trong khi dữ liệu thực tế được lưu trữ ở nơi khác. Làm vậy thực sự tiết kiệm tiền, nhưng vấn đề phát sinh — nếu dữ liệu gốc này đột nhiên biến mất, bị ẩn giấu, hoặc hoàn toàn không thể truy cập kịp thời, sẽ xảy ra điều gì?

Không ai có thể độc lập xác minh liệu trạng thái của chuỗi này có thực sự đúng hay không. Toàn bộ cơ chế bảo mật sẽ sụp đổ.

Đó là lý do tại sao DA trở thành một "điểm đứt gãy về niềm tin" sâu hơn bản thân việc thực hiện giao dịch. Nó không trực tiếp xử lý chuyển nhượng giá trị, nhưng nó quyết định liệu các hồ sơ của những chuyển nhượng này có thể xác minh được hay không, có thể được theo dõi hay không. Nếu thiếu nó, thì phí giao dịch rẻ hơn thế nào cũng vô dụng — vì bạn đơn giản là không biết tài sản của mình đã xảy ra điều gì.

Bây giờ có những nhóm đang xem xét lại vấn đề này, cố gắng tái cấu trúc giải pháp khả năng sẵn có dữ liệu từ lớp cơ bản, giúp dòng thông tin trở nên minh bạch hơn, chi phí xác minh thấp hơn. Cách suy nghĩ này về cải tiến có thể sẽ định nghĩa lại chi phí an toàn và trần hiệu suất của Layer2 cũng như toàn bộ hệ sinh thái Web3.