Gần đây tôi chứng kiến một cuộc "va chạm" giữa các cao thủ thực sự thú vị, không thể nhịn không muốn chia sẻ với mọi người.

Một bên là Musk tiếp tục quảng bá giấc mơ di cư sao Hỏa, bên kia Zhang Chaoyang phát trực tiếp và "đổ một gáo nước lạnh". Là tiến sĩ vật lý MIT, lập luận của Zhang Chaoyang vô cùng chắc chắn — sao Hỏa hoàn toàn không có từ trường để bảo vệ khỏi bão gió mặt trời, không có tầng khí quyển, nhiệt độ bề mặt thường xuyên rơi xuống âm mấy chục độ, tia tử ngoại chiếu trực tiếp có thể gây tử vong. Kết luận của ông rất cứng rắn: sao Hỏa là hành tinh chết, không thích hợp cho con người định cư, đây không phải là vấn đề có thể giải quyết bằng tiến bộ công nghệ, mà là hiện thực vật lý.

Nhưng điểm thực sự đáng cảnh báo cho cộng đồng tiền mã hóa, không phải nằm ở câu hỏi liệu có thể đi sao Hỏa hay không. Tôi lăn lộn trong lĩnh vực này 10 năm, phản ứng đầu tiên khi thấy cuộc tranh luận này là — đây là cuộc đối đầu điển hình giữa派phái khoa học lý tính và派phái tường thuật điên cuồng, và cảnh tượng này diễn ra hàng ngày trong thế giới tiền ảo.

Nhìn này, cộng đồng tiền mã hóa cũng chia làm hai loại người. Một loại nghiên cứu nghiêm túc logic cơ bản dự án và khả thi công nghệ, làm việc là đầu tư giá trị; loại khác dựa vào tường thuật triển vọng hùng vĩ để thổi bọt, cuối cùng là gặt hái một đợt rồi chạy. Loại trước giống Zhang Chaoyang như vậy—tỉ mỉ, loại sau giống một số nhóm dự án được vẽ bánh.

Vấn đề chính là, rất nhiều người hoàn toàn phân biệt không được. Một câu chuyện nghe có vẻ cao tưởng, một tầm nhìn hùng vĩ, vài nhân vật nổi tiếng ủng hộ, đã đủ để khiến người ta ngoan ngoãn bỏ tiền. Giấc mơ sao Hỏa thế, dự án tiền ảo càng thế.

Vì vậy, thay vì tranh cãi xem liệu có thể đi sao Hỏa hay không, không như học cách phân biệt tường thuật thật giả trên thị trường tiền mã hóa trước đã.