Ngày Pizza: Làm thế nào 10.000 BTC thay đổi lịch sử tiền điện tử

Hãy tưởng tượng bạn đã đặt một chiếc pizza và thanh toán bằng token, giá trị của nó thì tăng 1000%, rồi lại giảm một nửa. Chính điều này đã xảy ra vào ngày 22 tháng 5 năm 2010, khi một trong những giao dịch paradox nhất trong lịch sử tài chính diễn ra. Lập trình viên László Hanyecz đã nghĩ ra cách chứng minh rằng tiền kỹ thuật số có thể được sử dụng ngay bây giờ, không cần chờ đợi tương lai công nghệ cao. Kết quả? Ngày pizza trở thành ngày lễ cho toàn cộng đồng crypto.

Bắt đầu như thế nào: cơn đói bình thường trên diễn đàn

Ngày 18 tháng 5 năm 2010, trên diễn đàn Bitcointalk xuất hiện một bài đăng đơn giản: “Tôi sẽ trả 10,000 BTC cho một cặp pizza”. Lúc đó, câu nói này chẳng có ý nghĩa gì. Bitcoin mới bắt đầu cuộc đời, giá trị tạm thời - khoảng $0.004 mỗi đồng xu. Hanyecz chỉ đói và muốn thử nghiệm.

Chờ đợi 4 ngày. Và rồi, người Anh Jeremy Sturdivant, với biệt danh “jercos”, đặt hàng hai chiếc pizza lớn của Papa John’s để giao đến Florida. Anh nhận được 10,000 BTC cộng thêm 1 BTC phí giao dịch. Giao dịch được ghi nhận trong block 57,043, và hình ảnh pizza trở thành bằng chứng cho thấy tiền kỹ thuật số thực sự hoạt động.

László Hanyecz: người chọn pizza thay vì giàu có

Ai là người chịu trách nhiệm cho câu chuyện này? László Hanyecz - người đã khai sinh Bitcoin ở giai đoạn đầu. Anh không chỉ là người dùng, mà còn là người tiên phong: phát triển phần mềm khai thác GPU, đóng góp vào sự phát triển của công nghệ. Nhưng danh tiếng của anh không phải từ kỹ thuật, mà từ sự thèm ăn.

“Đó không phải là như thể bitcoin có giá trị gì đó,” anh nói theo thời gian. Hanyecz không hối tiếc. Đối với anh, đó là một màn trình diễn tính năng, chứ không phải sai lầm đầu tư. Và thú vị là: vào năm 2018, anh là người đầu tiên mua pizza qua Lightning Network - lại chọn pizza để thể hiện khả năng mới.

Jeremy Sturdivant: người nhận 10,000 BTC và tiêu chúng

Thành viên thứ hai của giao dịch thường ít được nhắc đến. Jeremy Sturdivant mới 19 tuổi khi thực hiện đơn hàng. Anh trả tiền cho pizza bằng đô la bình thường, nhận bitcoin và… tiêu hết trong vòng một năm để đi du lịch bằng ô tô.

Tại sao không giữ? Lúc đó, chẳng ai nói về “hodl”. Cộng đồng crypto không coi bitcoin là kho báu - đó là một loại tiền thử nghiệm, một dự án thú vị. Giống như Hanyecz, Sturdivant không hối tiếc. Vị trí của anh trong lịch sử đã được đảm bảo.

Giá trị của câu chuyện: từ $41 đến $690 triệu đô

Dưới đây là những con số khiến bạn phải ngạc nhiên:

• 22 tháng 5 năm 2010: 10,000 BTC = $41 (0.004 đô la mỗi đồng xu@
• Tháng 12 năm 2010: Bitcoin đạt tỷ giá ngang bằng đô la - pizza có giá $10,000
• 2015: Nhân dịp kỷ niệm Ngày pizza thứ 5, 10,000 BTC trị giá khoảng $2.4 triệu
• Tháng 1 năm 2026: Với giá hiện tại là $90.43K, 10,000 BTC sẽ có giá khoảng )triệu đô

Đây là bữa ăn đắt nhất trong lịch sử nhân loại. Nhưng muốn tìm lỗi? Không có. Giá trị thực sự không nằm ở số tiền, mà ở chỗ ba chàng trai trên mạng đã chứng minh: tiền kỹ thuật số có thể dùng để mua bất cứ thứ gì.

Ngày pizza như một hiện tượng văn hóa

Hàng năm, vào ngày 22 tháng 5, cộng đồng crypto tổ chức lễ kỷ niệm Ngày pizza. Các sàn giao dịch tung ra các chương trình khuyến mãi, nhà hàng giảm giá khi thanh toán bằng BTC, mọi người đăng meme về “bữa ăn đắt nhất”. Đây không chỉ là trò đùa - mà còn là cách nhắc nhở về một điều quan trọng hơn.

Ngày pizza trở thành cách để giải thích cho người mới rằng Bitcoin không ra đời để làm công cụ đầu cơ, mà là phương tiện trao đổi. Khi bạn mua cà phê bằng crypto hoặc thanh toán khách sạn - đó là di sản của László.

Giao dịch này đã mang lại gì cho thế giới crypto

Trước ngày pizza, Bitcoin chỉ là một khái niệm trừu tượng. Sau đó, nó trở thành hiện thực. Giao dịch của Hanyecz - Sturdivant đã chứng minh một số điều:

1. Chức năng: Tiền kỹ thuật số có thể chuyển giá trị ngay lập tức
2. Giá trị: Lần đầu tiên xuất hiện một chỉ số giá thực tế
3. Tầm nhìn: Ý tưởng của Satoshi - hệ thống thanh toán ngang hàng không trung gian - đã thành hình
4. Chấp nhận: Nó bùng nổ. Hàng trăm nghìn giao dịch mỗi ngày, đường phố El Salvador, các chính phủ mua BTC

Hai chiếc pizza đã khởi đầu cuộc cách mạng.

Những điều thú vị bạn nên biết

• Block 57,043 - ghi chú vĩnh viễn về một lập trình viên đói
• Địa chỉ của Hanyecz đã thực hiện hơn 3,300 giao dịch sau này
• 0.00649 BTC - giá pizza qua Lightning Network năm 2018 $904 cho thấy giá trị đã thay đổi như thế nào(
• NFT và nghệ thuật crypto thường tôn vinh khoảnh khắc này
• “Bitcoin Pizza Index” - các nhà phân tích tính xem có thể mua bao nhiêu pizza bằng 1 BTC ngày nay

Đây không phải là lỗi - đó là bài học

Ngày pizza dạy chúng ta rằng Bitcoin được tạo ra để di chuyển, chứ không phải để giữ gìn. Giá trị thực của tiền tệ nằm ở tần suất nó được sử dụng, chứ không phải số lượng số không phía sau giá.

Ngày này cũng nhắc nhở rằng công nghệ có ý nghĩa khi nó giải quyết các vấn đề thực tế. Hanyecz muốn có pizza, Sturdivant muốn thử nghiệm - và từ đó, một hệ sinh thái đã ra đời, thay đổi thế giới.

Khi bạn kỷ niệm Ngày pizza vào ngày 22 tháng 5, bạn không chỉ kỷ niệm một món ăn đắt đỏ. Bạn đang kỷ niệm khoảnh khắc ai đó dám tin vào một hệ thống tiền tệ khác. Và điều đó đã trở thành hiện thực.