Cách nhận biết tín hiệu cung trong thị trường chứng khoán để bắt đúng nhịp độ giao dịch

Khi nói đến dự đoán giá cổ phiếu, các nhà giao dịch phần lớn thường dựa vào phân tích kỹ thuật và cơ bản. Tuy nhiên, có một nguyên tắc nền tảng còn quan trọng hơn, đó là việc hiểu rõ lực mua và lực bán khiến giá di chuyển, hay còn gọi là cung và cầu. Đối với những ai mới bắt đầu trong thế giới đầu tư, ý tưởng này có thể nghe có vẻ phức tạp, nhưng hiểu đúng cách hoạt động của cung sẽ giúp bạn đưa ra quyết định đầu tư tốt hơn.

Hiểu cung và cầu từ cơ bản

Trong kinh tế học, cung (Supply) đề cập đến lượng hàng hóa sẵn sàng bán ở các mức giá khác nhau, còn cầu (Demand) là lượng hàng hóa mà người tiêu dùng muốn mua. Mối quan hệ giữa hai lực này quyết định giá cân bằng trên thị trường.

Cầu (Demand) phản ánh rằng khi giá giảm, người tiêu dùng muốn mua nhiều hơn. Ngược lại, khi giá tăng, nhu cầu mua sẽ giảm. Nói cách khác, các người mua đánh giá giá trị của hàng hóa khác nhau: có người sẵn sàng trả giá cao, có người muốn giá thấp hơn.

Cung hoạt động theo chiều ngược lại. Khi giá cao, người bán muốn bán nhiều hơn vì lợi nhuận lớn hơn. Khi giá giảm, người bán sẽ chần chừ bán hơn. Điểm giao nhau của đường cung và cầu là điểm cân bằng, nơi giá và lượng hàng có xu hướng ổn định.

Các yếu tố thúc đẩy cung trong thị trường tài chính

Trong thị trường chứng khoán, nguồn cung cổ phiếu đến từ đâu? Chính là từ quyết định của công ty, việc các nhà đầu tư bán tháo, và các chính sách thị trường.

Chính sách của công ty: Khi công ty quyết định tăng vốn hoặc phát hành cổ phiếu mới, cung cổ phiếu trên thị trường sẽ tăng lên. Ngược lại, việc mua lại cổ phiếu (Buyback) sẽ làm giảm cung, ảnh hưởng trực tiếp đến giá.

Các cổ đông lớn: Sau IPO hoặc trong giai đoạn kết thúc Thời kỳ Im lặng, các nhà đầu tư lớn có thể bán cổ phiếu, làm tăng cung.

Thanh khoản thị trường: Khi hệ thống tài chính có nhiều tiền, dòng vốn đổ vào cổ phiếu nhiều hơn, cầu tăng lên, làm tăng cung có sẵn từ các nhà đầu tư.

Dự đoán thị trường: Khi nhà đầu tư kỳ vọng kết quả kinh doanh tốt, các công ty như mở rộng cánh cửa đón nhận các nhà mua, cầu tăng, lượng cung hiện có sẽ giảm đi.

Nguyên tắc hoạt động của cung và cầu với giá cổ phiếu

Giả sử bạn là nhà giao dịch xem biểu đồ nến của cổ phiếu ABC. Giá vừa giảm mạnh, một cây nến đỏ lớn – điều này thể hiện điều gì?

Lực bán mạnh: Có nhiều người muốn bán cổ phiếu ở mức giá thấp hơn, đẩy giá xuống. Đây là tình trạng cung vượt cầu.

Khi xảy ra tình trạng này, giá thường dừng lại ở một mức nào đó vì:

• Người mua bắt đầu nghĩ “Giá đã giảm đủ rồi, mua vào thôi” – lực mua bắt đầu tăng lên.
• Người bán bắt đầu chần chừ “Không muốn bán quá rẻ” – lực bán giảm xuống.
• Giá bắt đầu ổn định tại điểm mới, tạo ra mức hỗ trợ (Support) – nơi cầu mạnh hơn cung.

Tương tự, khi xuất hiện cây nến xanh lớn, giá tăng mạnh – đây là tình trạng cầu vượt cung, nhiều người sẵn sàng trả giá cao hơn. Khi gặp mức kháng cự (Resistance), các nhà bán bắt đầu tham gia, giá chững lại và tạo ra mức cân bằng mới.

Sử dụng Khu vực Cầu và Cung trong giao dịch

Các nhà giao dịch chuyên nghiệp dùng ý tưởng này qua kỹ thuật Zone Cầu và Zone Cung – xác định các điểm mà lực bán hoặc lực mua mạnh mẽ chờ sẵn để vào lệnh.

Tình huống 1: Quay đầu (Reversal)

Giá vừa giảm mạnh (Drop) cho thấy cung vượt cầu. Sau đó, giá đi ngang trong một vùng tích lũy (Base). Khi lực mua bắt đầu mạnh lên, có thể do tin tốt, giá vượt khỏi vùng này (Rally) – đây là điểm vào lệnh breakout.

Kỹ thuật này gọi là DBR (Drop-Base-Rally) – khi cung vượt quá, rồi trở lại cân bằng và đảo chiều.

Tình huống 2: Tiếp diễn xu hướng (Continuation)

Khi giá tăng, thể hiện cầu mạnh. Giá điều chỉnh nhẹ, rồi khi lực mua trở lại mạnh, giá tiếp tục tăng (Rally-Base-Rally) – đây là điểm để các nhà giao dịch vào thêm lệnh.

Tương tự, xu hướng giảm cũng theo mô hình DBD (Drop-Base-Drop) – cung mạnh, giá tiếp tục giảm.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu và cung

Về cầu:

• Lãi suất: lãi suất thấp → đầu tư cổ phiếu nhiều hơn.
• Niềm tin thị trường: niềm tin cao → muốn mua thêm.
• Thanh khoản: nhiều tiền đổ vào → lực mua tăng.

Về cung:

• Chi phí sản xuất: chi phí cao → ít muốn bán.
• Cạnh tranh: nhiều đối thủ → muốn bán ra nhiều hơn.
• Kết quả kinh doanh: tốt → cung giảm.

Ví dụ thực tế trong giao dịch

Giả sử cổ phiếu XYZ giảm từ 100 xuống còn 85 trong vài ngày (Drop) – cung vượt quá, nhiều người bán hơn người mua.

Giá dừng lại ở đó vì:

• Người mua thấy giá rẻ, bắt đầu mua vào.
• Người bán chần chừ, không muốn bán quá thấp.

Giá dao động trong khoảng 83-87 trong khoảng 5-7 ngày (Base).

Sau đó, tin tốt xuất hiện, giá bật lên vượt 90 (Rally) – đây là điểm vào lệnh cho các nhà giao dịch, dù có thể lỗ ngắn hạn vì xu hướng đã đổi.

Tầm quan trọng của việc hiểu cung trong đầu tư

Dù bạn dùng phân tích cơ bản hay kỹ thuật, hiểu rõ cầu và cung là yếu tố giúp chiến lược của bạn vận hành hiệu quả.

• Cơ bản: Công ty gặp vấn đề (cầu giảm), giá xuống.
• Kỹ thuật: Nến đỏ lớn (cung tăng), giá giảm.

Cả hai đều nói về cùng một điều – lực nào mạnh hơn.

Vì vậy, điều bạn cần làm là:

1. Quan sát nến – nến xanh lớn = cầu mạnh, nến đỏ lớn = cung mạnh.
2. Xác định vùng hỗ trợ và kháng cự – nơi cầu/cung chờ đợi cắt nhau.
3. Chờ giá chạm vào vùng đó – quan sát nến nhẹ (Doji) để xác nhận đảo chiều.
4. Vào lệnh khi breakout – khi lực cầu hoặc cung thắng thế.

Tóm lại

Cung không phải là điều gì cao siêu hay kỳ lạ. Nó đơn giản là quan sát lực bán so với lực mua. Mọi điểm mua bán trên thị trường đều xuất phát từ sự mất cân bằng giữa người muốn bán và người muốn mua.

Khi bạn hiểu rằng:

• Cung mạnh = cơ hội đầu tư (giá có thể đảo chiều tăng)
• Cầu mạnh = cảnh báo giá có thể đảo chiều giảm(
• Cân bằng = vùng chờ đợi )chưa rõ ràng(

Thì quyết định đầu tư và giao dịch của bạn sẽ rõ ràng hơn rất nhiều. Và ngay cả khi bạn chưa có nhiều kinh nghiệm, kiến thức nền tảng này sẽ giúp bảo vệ số tiền của bạn lâu dài hơn trong các lần giao dịch đầu tiên.