Cửa sổ tăng giá của yên Nhật vẫn còn ảo tưởng? Chênh lệch lãi suất Mỹ - Nhật quyết định kết thúc giảm giá của Nhật Bản

Ngân hàng trung ương gặp khó khăn trong chính sách, tỷ giá yên Nhật rơi vào trạng thái bế tắc.

Gần đây, yên Nhật trở thành tâm điểm thị trường, nhưng xu hướng lại đầy mâu thuẫn. USD/JPY từ mức cao đã giảm xuống dưới 156, dường như tín hiệu tăng giá rõ ràng, nhưng lại ẩn chứa nhiều rủi ro tiềm tàng. Mâu thuẫn cốt lõi đằng sau là: kỳ vọng tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lên, nhưng lại tồn tại áp lực giảm giá đồng yên căn bản của Nhật Bản.

Kỳ vọng tăng lãi suất xuất hiện, nhưng không đồng nghĩa yên Nhật sẽ tăng giá

Vào cuối tháng 11, chính phủ Nhật Bản đã phát đi tín hiệu cứng rắn. Thủ tướng Sanae Takaichi tuyên bố chính phủ sẽ theo dõi chặt chẽ biến động tỷ giá, sẵn sàng hành động cần thiết trên thị trường ngoại hối bất cứ lúc nào. Sau đó, thị trường lan truyền tin đồn Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể bắt đầu tăng lãi suất vào tháng 12.

Những tiếng nói này xuất hiện, USD/JPY lập tức giảm trở lại. Đến ngày 27 tháng 11, tỷ giá từng giảm xuống dưới mức 156, các nhà đầu tư bắt đầu tin rằng thời kỳ tăng giá của yên Nhật có thể đã đến. Tuy nhiên, các nhà phân tích lại đặt ra câu hỏi mới: việc tăng lãi suất có thực sự thay đổi được tình hình giảm giá của Nhật Bản không?

Thời điểm quyết định vào tháng 12 rất quan trọng. Cuộc họp lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản sẽ diễn ra vào ngày 19 tháng 12, trong khi Cục Dự trữ Liên bang sẽ công bố quyết định vào tuần trước đó. Thị trường dự đoán khả năng cả hai hướng đều có thể xảy ra: xác suất Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất vào tháng 12 hoặc tháng 1 đều gần 50%.

Chuyên gia phân tích của Ngân hàng Commonwealth Australia, Carol Kong, cho rằng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có thể sẽ chờ đợi Quốc hội thông qua dự luật ngân sách rồi mới hành động tăng lãi suất. Cách làm này vừa có thể tranh thủ các lợi thế, vừa để quan sát tiến trình đàm phán tiền lương trong vòng tiếp theo. Chiến lược “chờ xem” này thực chất phản ánh thái độ thận trọng của ngân hàng trung ương đối với thời điểm tăng lãi suất.

Chênh lệch lãi suất mới là nguyên nhân thực sự của giảm giá Nhật Bản

Kỳ vọng tăng lãi suất có vẻ lạc quan, nhưng không thể che giấu thực tế tàn nhẫn: chênh lệch lãi suất giữa Nhật Bản và Mỹ vẫn còn rất lớn.

Ngay cả khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, các hoạt động arbitrage vẫn tiếp tục diễn ra. Các nhà đầu tư vay đồng yên lãi suất thấp, đầu tư vào các tài sản USD có lãi suất cao hơn, logic giao dịch này khó có thể bị đảo ngược trong ngắn hạn. Chiến lược gia ngoại hối của UBS, Vassili Serebriakov, thẳng thắn nói: “Tăng lãi suất đơn lẻ không đủ để thay đổi xu hướng giảm giá của Nhật Bản. Trừ khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có các biện pháp quyết liệt, và cam kết duy trì tăng lãi suất đến năm 2026 để kiểm soát lạm phát, nếu không, hiệu quả sẽ hạn chế.”

Chuyên gia chiến lược ngoại hối của Ngân hàng Rabobank Hà Lan, Jane Foley, cũng chỉ ra tâm lý tinh tế của thị trường: “Nếu lo ngại can thiệp của chính phủ đủ mạnh, thì ngược lại sẽ làm giảm khả năng can thiệp thực tế.” Nói cách khác, kỳ vọng can thiệp đơn thuần có thể làm giảm sức hút của thị trường, từ đó hạn chế khả năng tăng giá.

Yên Nhật tăng giá hay giảm giá? Chìa khóa nằm ở những điểm này

Hiện tại, tình hình đang rơi vào trạng thái bế tắc tam giác. Kỳ vọng tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản hỗ trợ ngắn hạn cho yên Nhật, nhưng chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật rộng lớn và logic arbitrage vẫn còn tồn tại. Hành động tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang trở thành yếu tố quyết định.

Nếu Fed giữ nguyên lãi suất vào tháng 12, sẽ gia tăng đáng kể áp lực tăng lãi suất của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản. Nhưng nếu Fed chọn giảm lãi suất, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản có khả năng sẽ giữ nguyên, củng cố xu hướng giảm giá của Nhật Bản. Điều này có nghĩa là, biến động chính sách tiền tệ của Mỹ có thể trực tiếp quyết định lựa chọn của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Thị trường hiện đang trong trạng thái chờ đợi. Áp lực giảm giá của Nhật Bản vẫn chưa biến mất, nhưng kỳ vọng tăng lãi suất lại cung cấp hỗ trợ ngắn hạn. Liệu khoảng thời gian này có thể chuyển hóa thành tăng giá thực sự hay không phụ thuộc vào quyết định chính sách của ngân hàng trung ương có đủ kiên quyết hay không, cũng như khả năng thu hẹp chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật có thể diễn ra nhanh hơn.