Dấu hiệu đỉnh của thị trường chứng khoán Mỹ xuất hiện, tại sao 3 cổ phiếu tài sản phòng thủ này lại trở thành nơi trú ẩn an toàn?

Năm 2024, thị trường chứng khoán Mỹ đã trải qua một đợt sóng tăng rõ rệt về chủ đề AI, phần lớn các cổ phiếu có tỷ lệ P/E ở mức cao nhất trong lịch sử. Cùng với việc Cục Dự trữ Liên bang sắp cắt giảm lãi suất và rủi ro địa chính trị liên tục gia tăng, độ biến động của thị trường đang mở rộng. Trong bối cảnh này, việc hiểu cách phân bổ tài sản phòng thủ trở thành bài học không thể thiếu đối với nhà đầu tư.

Tại sao hiện nay là thời điểm thích hợp để phân bổ cổ phiếu phòng thủ?

Trước tiên cần hiểu một logic thị trường quan trọng: Cổ phiếu phòng thủ không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu. Các doanh nghiệp này có lợi nhuận ổn định, nhưng trong giai đoạn tăng trưởng của chu kỳ kinh tế, mức tăng của chúng thường thấp hơn thị trường chung. Xét theo chi phí cơ hội, việc giữ lâu dài cổ phiếu phòng thủ tương đương với việc bỏ lỡ mức tăng của thị trường chung.

Tuy nhiên, khi xuất hiện các tín hiệu sau, tình hình sẽ thay đổi: thứ nhất, chu kỳ kinh tế sắp bước vào giai đoạn suy giảm; thứ hai, chính sách của ngân hàng trung ương có sự chuyển biến quan trọng. Ví dụ năm 2022, các ngân hàng trung ương châu Âu và Mỹ đã tăng lãi suất mạnh để chống lạm phát, chính là thời điểm tích cực để mua vào cổ phiếu phòng thủ.

Hiện tại, tình hình tương tự. Cục Dự trữ Liên bang dự kiến sẽ bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, và kinh nghiệm lịch sử cho thấy, việc giảm lãi suất thường báo hiệu bắt đầu suy thoái kinh tế. Trong kỳ vọng này, những doanh nghiệp có ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) cao hơn 5% (lợi tức trái phiếu ngắn hạn hiện nay) sẽ trở nên hấp dẫn hơn.

Ba loại tài sản phòng thủ

Trong phạm vi rộng, tài sản phòng thủ có thể chia thành ba loại chính. Thứ nhất là tài sản ngược chiều thị trường, gồm vàng, tiền mặt USD, trái phiếu chính phủ Mỹ, các loại này có mối quan hệ nghịch đảo với xu hướng của cổ phiếu, chủ yếu dùng để phòng chống rủi ro thị trường chứng khoán. Thứ hai là tài sản độc lập với thị trường chứng khoán, như tiền điện tử, không liên quan trực tiếp.

Loại thứ ba mới là trọng tâm của bài viết: cổ phiếu lợi nhuận ổn định, thuộc nhóm không chu kỳ. Các doanh nghiệp này hầu như không bị ảnh hưởng nhiều bởi chu kỳ kinh tế, tăng trưởng theo nhịp độ riêng, như các doanh nghiệp dịch vụ công cộng, thực phẩm đồ uống, y tế, viễn thông. Ngay cả trong thời kỳ suy thoái, người tiêu dùng vẫn cần mua hàng tiêu dùng hàng ngày, đi khám bệnh, sử dụng dịch vụ viễn thông.

Điểm chung của cổ phiếu phòng thủ là biến động tương đối nhẹ nhàng — ít giảm mạnh, nhưng cũng khó tăng đột biến. Nói cách khác, chúng cung cấp lợi nhuận ổn định dài hạn và cổ tức đều đặn, chứ không phải lợi nhuận ngắn hạn từ chênh lệch giá.

Cơ hội cổ phiếu của 3 loại tài sản phòng thủ

Johnson & Johnson (JNJ.US) — Tối ưu hóa cấu trúc doanh nghiệp hàng đầu

Dù trong đại dịch, giá cổ phiếu của Johnson & Johnson có dao động, nhưng khả năng sinh lời của công ty không giảm sút. Từ năm 2021 trở đi, dù giá cổ phiếu dao động trong vùng cao, doanh thu vẫn liên tục tăng trưởng.

Sau khi trải qua đợt giảm lợi nhuận ngắn hạn năm 2022, công ty đã thực hiện phân chia bộ phận chăm sóc sức khỏe tiêu dùng Kenvue vào năm 2023 để giảm nhẹ tài sản, đồng thời lợi nhuận bắt đầu mở rộng trở lại. Đến quý 1 năm 2024, mặc dù doanh thu thiết bị y tế thấp hơn dự kiến, nhưng doanh số thuốc mới điều trị ung thư Carvykti đạt kỳ vọng, EPS tổng thể đạt 2.71, vượt xa dự đoán của thị trường.

Điều đáng chú ý hơn là chính sách cổ tức của công ty cũng được cải thiện — cổ tức mỗi cổ phiếu quý tăng từ 1.19 USD lên 1.24 USD. Dựa trên các số liệu này, P/E của Johnson & Johnson hiện chưa đến 15 lần, đang bị định giá thấp. Các nhà phân tích dự báo lợi nhuận trong hai năm tới vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định, giá cổ phiếu của Kenvue cũng đã hình thành đáy và bắt đầu hồi phục.

Apple (AAPL.US) — Tính phòng thủ tiềm ẩn trong hệ sinh thái

Cấu trúc doanh thu của Apple đa dạng và ổn định. Google mỗi năm phải trả hàng tỷ USD để duy trì vị trí tìm kiếm mặc định trên iPhone, còn doanh thu từ App Store với phần trăm hoa hồng 30% từ tất cả các giao dịch trong ứng dụng là nguồn thu liên tục — tất cả các doanh thu trong ứng dụng đều phải trả phần trăm cho Apple.

Xét về dòng sản phẩm, điện thoại, máy tính bảng, tai nghe, máy tính tạo thành nguồn thu liên tục. Gần đây, Apple còn đẩy mạnh đầu tư vào lĩnh vực ô tô thông minh và AI, phù hợp với kỳ vọng của thị trường vốn.

So với các cổ phiếu công nghệ bị đẩy lên cao do chủ đề AI, giá cổ phiếu Apple trong hai năm gần đây khá thấp, định giá lại hấp dẫn hơn. Nguyên nhân chính đến từ ba mối lo: phạt chống độc quyền, tăng trưởng doanh số phần cứng chậm lại, rủi ro đầu tư xe điện. Tuy nhiên, những lo ngại này thực tế không nghiêm trọng như tưởng tượng.

Phạt chống độc quyền (ví dụ EU phạt 1.8 tỷ euro vì chống cạnh tranh dịch vụ nghe nhạc trực tuyến) đã thành hiện thực, ảnh hưởng đến giá cổ phiếu không đáng kể. Tăng trưởng doanh số phần cứng dù chậm lại, nhưng làn sóng điện thoại AI sẽ tạo ra xu hướng nâng cấp, và ưu thế về hiệu năng tính toán cùng quản lý nhiệt của Apple rõ ràng hơn so với Samsung và các đối thủ. Dù chưa tự phát triển xe tự lái, nhưng các bằng sáng chế và hệ sinh thái của Apple vẫn có thể tạo ra lợi nhuận — sự kiện ra mắt Xiaomi SU7 liên tục nhấn mạnh khả năng kết nối liền mạch với iPad, chứng tỏ dù không có xe riêng, Apple đã hòa nhập toàn bộ hệ sinh thái.

Về việc Buffett giảm cổ phần Apple, chủ yếu là để tránh vượt ngưỡng 6% theo quy định pháp luật, chứ không phải dự đoán tiêu cực về công ty. Hiện tại, Apple có lợi nhuận ổn định, P/E hợp lý, tiềm năng tăng trưởng vẫn còn, đáng để chú ý trong giai đoạn thị trường ở đỉnh. Các nhà phân tích dự báo lợi nhuận trong tương lai vẫn có khả năng tăng trưởng hàng năm.

AT&T (T.US) — Người hưởng lợi từ đầu tư hạ tầng

Công ty viễn thông Mỹ AT&T đang tiến hành phân chia quy mô lớn các hoạt động, đã tách ra các tài sản truyền thông như HBO, CNN. Điều này giúp AT&T tập trung hơn vào dịch vụ viễn thông cốt lõi, cấu trúc lợi nhuận cũng trở nên ổn định hơn.

Các yếu tố tích cực còn đến từ chính sách. Chính phủ Mỹ đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng viễn thông và các lĩnh vực liên quan, tạo điều kiện cho triển vọng của AT&T. Dù doanh thu sau phân chia giảm, nhưng xét đến mức giá cổ phiếu thấp, P/E vẫn ở mức hợp lý. Các nhà phân tích dự báo, trong hai năm tới, lợi nhuận của AT&T sẽ dần ổn định trên nền tảng cao hơn.

Con đường cân bằng trong chiến lược phòng thủ

Trong bối cảnh thị trường chung ở mức cao, độ biến động gia tăng, triển vọng kinh tế không chắc chắn, việc tăng cường phân bổ tài sản phòng thủ là biện pháp cần thiết để giảm thiểu rủi ro danh mục đầu tư. Ngoài cổ phiếu phòng thủ, nhà đầu tư cũng có thể xem xét vàng, USD, trái phiếu chính phủ để tạo thành cơ chế phòng hộ đa tầng.

Dù quy mô vốn lớn hay nhỏ, hiểu và thực hành chiến lược phòng hộ là bài học bắt buộc của nhà đầu tư chín chắn. Cân bằng giữa tăng trưởng và phòng thủ, điều chỉnh danh mục linh hoạt, mới có thể giảm thiểu rủi ro biến động và không bỏ lỡ các đợt tăng giá trong chu kỳ thị trường.