Hướng dẫn dành cho người mới bắt đầu đầu tư ngoại tệ: So sánh ba phương thức, lựa chọn tiền tệ, và hướng dẫn đầy đủ về đối phó rủi ro

Bạn đã từng nghĩ đến việc đầu tư ngoại tệ để chống lại môi trường lãi suất thấp chưa? Lãi suất gửi tiết kiệm dài hạn tại Đài Loan duy trì khoảng 1.7%, trong khi lãi suất của các ngoại tệ như USD, AUD lại cao hơn nhiều. Đó chính là lý do ngày càng nhiều người bắt đầu chú ý đến đầu tư ngoại tệ. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn từ con số 0, hiểu rõ cách chọn phương thức đầu tư ngoại tệ phù hợp, nắm bắt quy luật biến động tỷ giá, cũng như xây dựng chiến lược đầu tư khả thi.

Ba nhận thức chính về đầu tư ngoại tệ

Trước khi chính thức bắt đầu đầu tư ngoại tệ, bạn cần làm rõ ba khái niệm cơ bản.

Thứ nhất, “ngoại tệ” và “ngoại hối” không phải là cùng một khái niệm. Ngoại tệ chỉ tất cả các loại tiền tệ nước ngoài ngoài đồng nội tệ của quốc gia bạn. Ngoại hối là các tài sản và phương tiện thanh toán quốc tế được giữ bằng ngoại tệ, bao gồm tiền gửi ngân hàng, trái phiếu chính phủ, v.v. Nói đơn giản, mua bán ngoại tệ là một dạng giao dịch trong thị trường ngoại hối.

Thứ hai, nguồn lợi nhuận từ đầu tư ngoại tệ chỉ có hai: chênh lệch lãi suất và chênh lệch tỷ giá. Chênh lệch lãi suất là sự khác biệt giữa lãi suất chuẩn của các quốc gia — ví dụ, gửi tiết kiệm Đài Loan 2% còn Mỹ 5%, thì chênh lệch 3% là lợi nhuận tiềm năng. Chênh lệch tỷ giá đến từ biến động của tỷ giá hối đoái, bạn mua vào ở mức thấp, bán ra ở mức cao để kiếm lời. Tuy nhiên, hai cách kiếm lợi này thường mâu thuẫn nhau: bạn có thể kiếm lãi nhưng lại thua lỗ vì tỷ giá giảm, đó là cái bẫy “kiếm chênh lệch lãi suất nhưng mất chênh lệch tỷ giá”.

Thứ ba, việc chọn phương thức đầu tư quyết định tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận của bạn. Gửi tiết kiệm ngoại tệ đòn bẩy thấp, rủi ro nhỏ, lợi nhuận cũng nhỏ; quỹ ngoại tệ nằm ở mức trung gian; giao dịch ký quỹ ngoại hối đòn bẩy từ 50-200 lần, lợi nhuận hấp dẫn nhưng rủi ro cực cao. Người mới nên nâng cấp dần theo khả năng chịu đựng rủi ro của mình.

Ba phương thức đầu tư ngoại tệ phổ biến

Phương thức 1: Gửi tiết kiệm ngoại tệ — Lựa chọn an toàn nhất

Gửi tiết kiệm ngoại tệ là cách đầu tư ngoại tệ đơn giản và an toàn nhất. Bạn chỉ cần mở tài khoản ngoại tệ tại ngân hàng (đủ 20 tuổi, mang giấy tờ tùy thân), đổi tiền Đài tệ sang USD, JPY, AUD, v.v. gửi vào, định kỳ nhận lãi.

Ưu điểm của phương thức này là rủi ro thấp, thao tác đơn giản, phù hợp người mới bắt đầu. Nhưng cũng có nhược điểm rõ ràng: tính thanh khoản kém, nếu tỷ giá đạt kỳ vọng nhưng kỳ hạn gửi chưa hết, rút sớm sẽ bị trừ lãi; lãi suất tiền gửi không kỳ hạn quá thấp, khiến nhà đầu tư gặp khó khăn.

Phương thức 2: Quỹ ngoại tệ — Cân bằng giữa linh hoạt và lợi nhuận

Quỹ ngoại tệ bù đắp hạn chế của gửi tiết kiệm. Không cần cam kết dài hạn, có thể mua bán bất cứ lúc nào, lợi tức nằm giữa tiền gửi không kỳ hạn và gửi có kỳ hạn. Nhà đầu tư dùng Đài tệ có thể mua trực tiếp, công ty quỹ thay mặt đổi ngoại tệ, lợi nhuận chính đến từ lãi suất và chênh lệch tỷ giá.

Các quỹ ngoại tệ phổ biến gồm quỹ thị trường tiền tệ và ETF tiền tệ. Ví dụ, quỹ thị trường tiền tệ USD, phí quản lý khoảng 0.5%; ETF theo chỉ số USD, phí khoảng 0.6%. Các quỹ này có thể mua tại ngân hàng, công ty chứng khoán hoặc công ty quỹ, phù hợp cho nhà đầu tư cần tính thanh khoản nhưng muốn kiếm chênh lệch tỷ giá.

Phương thức 3: Giao dịch ký quỹ ngoại hối — Lợi nhuận cao đi kèm rủi ro lớn

Nếu bạn đã có kinh nghiệm đầu tư và không hài lòng với lợi nhuận lãi suất, giao dịch ký quỹ ngoại hối có thể là lựa chọn. Phương thức này từ bỏ lãi suất, thu lợi hoàn toàn từ chênh lệch tỷ giá. Do biến động tỷ giá thấp, nền tảng giao dịch thường cung cấp đòn bẩy từ 50-200 lần.

Giao dịch ký quỹ ngoại hối hoạt động 24h, cơ chế T+0, yêu cầu tối thiểu ít, chỉ cần một khoản ký quỹ nhỏ là có thể giao dịch các cặp tiền tệ toàn cầu. Nhưng đòn bẩy là con dao hai lưỡi — lợi nhuận tăng gấp nhiều lần, rủi ro cũng tăng theo. Cơ quan quản lý Úc khuyến cáo đòn bẩy tối đa cho các cặp chính là 30 lần, người mới nên cẩn trọng hơn.

12 loại ngoại tệ phổ biến tại nhà đầu tư Đài Loan

Ngân hàng Đài Loan thường cung cấp 12 lựa chọn đầu tư ngoại tệ: USD(USD), AUD(AUD), CAD(CAD), HKD(HKD), GBP(GBP), CHF(CHF), JPY(JPY), EUR(EUR), NZD(NZD), SGD(SGD), ZAR(ZAR), SEK(SEK).

Các ngoại tệ này có thể phân thành 4 nhóm dựa trên yếu tố ảnh hưởng tỷ giá:

Tiền tệ chính sách (USD, EUR): Tỷ giá chủ yếu chịu ảnh hưởng từ chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương. Chính sách nới lỏng làm tỷ giá giảm, chính sách thắt chặt làm tỷ giá tăng. Nhà đầu tư cần theo dõi sát các cuộc họp của ngân hàng trung ương.

Tiền tệ trú ẩn (JPY, CHF): Các quốc gia này có chính trị ổn định, kinh tế phát triển, lãi suất gần như không thay đổi. Trong tình hình bất ổn, nhà đầu tư sẽ mua vào các đồng này để tránh rủi ro. Nhiều người còn vay mượn các đồng tiền lãi thấp này để thực hiện chiến lược chênh lệch lãi suất, chờ khi tình hình khả quan rồi đổi về.

Tiền tệ hàng hóa (AUD, CAD): Các quốc gia này chủ yếu xuất khẩu hàng hóa lớn. Khi giá hàng hóa tăng, các quốc gia khác cần đổi ra đồng nội tệ nhiều hơn để mua hàng, tỷ giá của đồng đó cũng tăng theo. Ví dụ, Úc là nhà xuất khẩu quặng sắt lớn nhất thế giới, khi giá quặng sắt giảm, AUD cũng giảm giá. Với người mới, quy luật biến động của các đồng tiền hàng hóa dễ nắm bắt hơn.

Tiền tệ thị trường mới nổi (CNY, ZAR): Các quốc gia này đang phát triển nhanh, lãi suất thường cao, thu hút nhà đầu tư chênh lệch lãi suất. Nhưng chính trị không ổn định, tỷ giá biến động lớn, chênh lệch mua bán rộng, rủi ro cao hơn.

Thị trường hiện tại, những ngoại tệ nào đáng chú ý?

Bước vào năm 2025, chính sách tiền tệ toàn cầu đang có sự chuyển đổi, ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội đầu tư ngoại tệ.

USD đối mặt với bất định chính sách

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) bắt đầu chu kỳ giảm lãi suất từ tháng 9/2024, giảm tổng cộng 100 điểm cơ bản. Nhưng trong 5 quyết định lãi suất của năm 2025, đều giữ nguyên. Mới nhất, dự kiến giảm 25 điểm cơ bản xuống 4.00%-4.25% vào tháng 9/2025. Việc này chủ yếu để đối phó với thị trường lao động Mỹ yếu. Nhiều phân tích cho rằng, chính sách của Trump đã gây ra nghi ngờ về tính độc lập của ngân hàng trung ương, làm tăng sự không chắc chắn về chính sách của USD. Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) có tính độc lập cao hơn, lập trường vững vàng hơn. Dưới tác động của việc Fed giảm lãi suất còn ECB giữ nguyên, tỷ giá EUR/USD đã leo lên mức cao nhất 4 năm.

Yên Nhật đối mặt với sự phân kỳ chính sách

Ngân hàng Nhật Bản (BoJ) tạm dừng nâng lãi vào tháng 1/2025, nhưng đa số nhà kinh tế dự đoán sẽ nâng thêm 25 điểm cơ bản vào cuối năm. Sự phân kỳ chính sách Mỹ-Nhật làm tăng kỳ vọng về thu hẹp dần chênh lệch lãi suất Mỹ-Nhật. Yên Nhật là đồng tiền phổ biến trong chiến lược chênh lệch lãi suất, sự thay đổi này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi giao dịch. Trong ngắn hạn, tỷ giá yên có thể tiếp tục dao động.

Bảng Anh tăng giá so với USD nhưng còn nhiều rủi ro

Trong năm nay, bảng Anh tăng giá, nhưng chủ yếu do USD yếu chứ không phải do nền kinh tế Anh cải thiện. Khi chính sách của Fed rõ ràng hơn, thị trường có thể sẽ điều chỉnh lại kỳ vọng về đà tăng của GBP. Với tăng trưởng kinh tế Anh yếu, dự kiến giảm lãi, GBP sẽ còn dao động trong biên độ, khó có thể tăng vững chắc một chiều.

CHF thể hiện giá trị trú ẩn rõ rệt

Từ năm 2025, Mỹ gặp khó khăn về thương mại và tài chính, tính trú ẩn của USD bị thách thức. CHF, như một công cụ trú ẩn truyền thống, thu hút dòng vốn lớn, tăng giá mạnh. Trung hạn và dài hạn, dự đoán Mỹ chậm lại tăng trưởng, Fed giảm lãi, chỉ số USD yếu đi sẽ hỗ trợ CHF.

Năm yếu tố ảnh hưởng đến biến động tỷ giá

Muốn kiếm lợi trong đầu tư ngoại tệ, bạn phải hiểu vì sao tỷ giá lại biến động.

Lạm phát: Quốc gia có lạm phát thấp đồng tiền sẽ tăng giá. Tỷ lệ lạm phát thấp thể hiện giá hàng hóa dịch vụ tăng chậm, sức mua của tiền mạnh, dẫn đến tăng giá trị đồng tiền. Ngược lại, quốc gia lạm phát cao thường đồng tiền mất giá.

Lãi suất: Lãi suất tăng sẽ thu hút dòng vốn ngoại, tăng cầu ngoại tệ, đẩy tỷ giá lên. Đây là lý do vì sao USD mạnh khi Fed tăng lãi.

Nợ chính phủ: Quốc gia nợ nhiều khó thu hút dòng vốn ngoại, dẫn đến lạm phát gia tăng và tỷ giá giảm. Dòng vốn bán trái phiếu của quốc gia đó làm giảm giá trị đồng tiền.

Điều kiện thương mại: Giá xuất khẩu tăng so với nhập khẩu, làm tăng khả năng cạnh tranh quốc tế của quốc gia đó, sẽ làm tăng cầu ngoại tệ và tỷ giá tăng.

Ổn định chính trị: Quốc gia ổn định chính trị thu hút dòng vốn, làm tăng giá trị đồng tiền. Ngược lại, bất ổn dễ dẫn đến giảm giá tỷ giá.

Hướng dẫn thực hành đầu tư ngoại tệ

Biết cách mua bán ngoại tệ chỉ là bước khởi đầu. Để thực sự kiếm lời, bạn còn cần nắm vững các điểm sau.

Chọn đối tượng giao dịch

Hiểu rõ chính sách, lãi suất, biến động các mặt hàng xuất khẩu của hai đồng tiền bạn dự định mua bán. Đây là bước quyết định trong toàn bộ quyết định đầu tư. Ví dụ, nếu dự đoán Mỹ sẽ giảm lãi suất trong năm nay còn Nhật giữ nguyên, bạn có thể mua vào đồng yên Nhật so với USD. Vì quyết định dựa trên giả thiết Mỹ giảm lãi, nên các cuộc họp của Fed cực kỳ quan trọng.

Xây dựng chiến lược hợp lý

Dựa trên khả năng chịu đựng rủi ro, kinh nghiệm giao dịch và tình hình thị trường, xây dựng chiến lược phù hợp. Chiến lược cần có điểm vào, điểm thoát, điểm cắt lỗ, chốt lời, đồng thời cân nhắc rủi ro thị trường và chi phí giao dịch. Trong giao dịch ký quỹ, quan trọng nhất là đặt lệnh cắt lỗ đúng chỗ để tránh cháy tài khoản. Ví dụ, khi giao dịch trong ngày, có thể mở vị thế mua gần đáy cục bộ, đặt cắt lỗ dưới đáy đó. Khi giá giảm phá đáy, tự động thoát lệnh; khi giá tăng, giữ vị thế, chờ khi không còn đà tăng thì thoát. Nên tối đa 2 lần giao dịch mỗi ngày.

Liên tục theo dõi biến động tỷ giá

Tỷ giá chịu ảnh hưởng từ thị trường, kinh tế, tin tức, biến động liên tục. Nhà đầu tư cần theo dõi các nguồn tin như CNBC, Bloomberg, Yahoo Finance, Investing để cập nhật.

Học cách phân bổ danh mục

Không nên đặt tất cả vốn vào một loại ngoại tệ. Ví dụ, vừa gửi tiết kiệm USD, vừa đầu tư quỹ AUD để giảm thiểu rủi ro. Sau khi phân bổ hợp lý, không cần phải mua bán liên tục hàng ngày.

Nắm bắt thời điểm vào lệnh

Không đuổi giá cao hoặc bán tháo khi giá giảm. Nên chuẩn bị kế hoạch giao dịch trước, thực hiện theo kế hoạch. Cách đơn giản nhất là chờ xu hướng hình thành. Thường xu hướng cần 5 phút hoặc lâu hơn để hình thành. Khi xu hướng rõ ràng, có thể mở vị thế phù hợp để tham gia. Các nhà đầu tư có thể chọn khung thời gian 30 phút, 120 phút hoặc các khung khác để tham khảo.

Lời khuyên và cảnh báo rủi ro trong đầu tư ngoại tệ

Không biết rõ về ngoại tệ nào thì không nên đầu tư: Thị trường có nhiều loại ngoại tệ, tin tức liên tục. Nhưng khối lượng giao dịch lớn nhất vẫn là các cặp chính như USD, JPY. Người mới nên chỉ đầu tư vào ngoại tệ quen thuộc.

Cảnh giác với “kiếm chênh lệch lãi suất nhưng mất chênh lệch tỷ giá”: Ví dụ, đổi 33 TWD lấy 1 USD, giả sử bạn kiếm được 5% lãi USD nhưng cuối cùng chỉ đổi về 30 TWD, tổng thể vẫn lỗ. Vì vậy, cần cân nhắc cả rủi ro lãi suất và tỷ giá.

Học cách đặt lệnh cắt lỗ và chốt lời: Giao dịch ngoại hối phù hợp với ngắn hạn. Đặt lệnh cắt lỗ là điều tối quan trọng để tránh cháy tài khoản. Đồng thời, đặt lệnh chốt lời để bảo toàn lợi nhuận.

Chọn phương thức đầu tư phù hợp: Người mới nên bắt đầu từ gửi tiết kiệm hoặc quỹ ngoại tệ ít rủi ro, tích lũy kinh nghiệm rồi mới xem xét đòn bẩy.

Theo dõi chính sách của các ngân hàng trung ương: Đầu tư ngoại tệ liên quan mật thiết đến chính sách vĩ mô. Thường xuyên theo dõi các cuộc họp, thông báo của các ngân hàng trung ương chính như Fed, ECB, BOJ để cập nhật.

Tổng kết, đầu tư ngoại tệ bắt đầu từ việc hiểu rõ thị trường, chọn phương thức phù hợp với khả năng chịu đựng rủi ro của bản thân. Ban đầu có thể dùng tài khoản ảo để tích lũy kinh nghiệm, sau khi đã hiểu rõ biến động tỷ giá và các yếu tố thị trường, mới dùng vốn thật để tham gia. Liên tục học hỏi, tuân thủ kỷ luật giao dịch, giữ tâm lý ổn định chính là chìa khóa thành công trong đầu tư ngoại tệ.