Lạm phát thực sự là gì và tại sao các nhà đầu tư lại phải lo lắng

ถ้าคุณสังเกตเห็นว่าราคาของสิ่งที่ซื้อในชีวิตประจำวันแพงขึ้นเรื่อย ๆ นั่นคือสัญญาณของ เงินเฟ้อ ปรากฏการณ์เศรษฐกิจที่ส่งผลกระทบต่ออำนาจการซื้อของเงินของเรา แต่มันไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะเข้าใจอย่างแท้จริง

ภาวะเงินเฟ้อ: ความเป็นจริงที่เราต้องเผชิญ

เงินเฟ้อ คือ สถานการณ์เศรษฐกิจที่มูลค่าเงินลดลง ส่งผลให้ราคาสินค้าและบริการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หรือพูดอีกวิธีหนึ่ง คือเงินที่เรามีในกระเป๋าจะซื้อของได้น้อยลงกว่าเดิม

ยกตัวอย่าง เมื่อสักวาระหนึ่ง 50 บาทสามารถซื้อข้าวได้หลายจาน แต่วันนี้เดิมเงินจำนวนเดียวกันนี้ซื้อข้าวได้เพียงจานเดียว นั่นคือพลังของเงินเฟ้อ

ใครได้ประโยชน์ และใครเสียประโยชน์?

ผู้ประกอบการและพ่อค้า ได้ประโยชน์เพราะพวกเขาสามารถปรับราคาสินค้าตามอัตราเงินเฟ้อได้ แต่ พนักงานเงินเดือน มักไม่ได้รับการปรับเงินเดือนเท่าเทียมกับอัตราเงินเฟ้อ ส่งผลให้อำนาจซื้อของพวกเขาลดลง

สาเหตุของเงินเฟ้อมีกี่ประเภท

โดยทั่วไปเงินเฟ้อเกิดขึ้นจากสาเหตุหลัก 3 ประการ:

1. Demand Pull Inflation (เงินเฟ้อจากความต้องการ) ผู้บริโภคต้องการซื้อสินค้าและบริการมากขึ้น แต่ปัจจุบันตลาดขาดแคลนสินค้า ผู้ขายจึงปรับราคาสูงขึ้น

2. Cost Push Inflation (เงินเฟ้อจากต้นทุนสูงขึ้น) ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น ไม่ว่าจะเป็นราคาพลังงาน วัตถุดิบ หรือค่าจ้าง ผู้ผลิตจึงต้องเพิ่มราคาสินค้า

3. Printing Money Inflation (เงินเฟ้อจากการพิมพ์เงิน) รัฐบาลพิมพ์เงินเพิ่มจำนวนมากเกินไป ทำให้ปริมาณเงินในระบบเศรษฐกิจมากเกินความจำเป็น

เงินเฟ้อของไทยผ่านประวัติศาสตร์

ปี 2517 เงินเฟ้อของไทยทะลุ 24.3% เนื่องจากวิกฤตน้ำมันจากสงครามตะวันออกกลาง

ปี 2523 เงินเฟ้อสูงเป็นครั้งที่สอง เพราะสงครามระหว่างอิรักและอิหร่าน

ปี 2541 หลังวิกฤติเศรษฐกิจเอเชีย ค่าบาทอ่อนค่า เงินเฟ้อพุ่งถึง 7.89%

จนมาถึง 2565 เงินเฟ้อกระโดดขึ้นมา 7.10% อีกครั้ง เนื่องจากสงครามรัสเซีย-ยูเครน

ภาวะเงินเฟ้อวัดได้ยังไง?

ดัชนีราคาผู้บริโภค (CPI) คือเครื่องมือวัดเงินเฟ้อที่สำคัญ ทุกเดือนกระทรวงพาณิชย์ของไทยจะเก็บข้อมูลราคาสินค้า 430 รายการเพื่อคำนวณ CPI

ข้อมูลจากมกราคม 2567:

• CPI อยู่ที่ 110.3 (ปีฐาน 2562 = 100)
• เงินเฟ้อทั่วไป (YoY) ลดลง 1.11% เมื่อเทียบปีก่อน
• นี่เป็นต่ำสุดใน 35 เดือนที่ผ่านมา

ทำไมเงินเฟ้อถึงเกิดขึ้นในโลกในปัจจุบัน

หลังจากวิกฤติโรคระบาด เศรษฐกิจโลกต้องเผชิญกับ “revenge spending” - ความต้องการอัดอั้นของผู้บริโภคที่ระเบิดออกมา แต่กำลังการผลิตยังไม่ทันตัว นอกจากนี้:

• ราคาพลังงาน พุ่งสูงอย่างมาก น้ำมันดิบจาก record low ในปี 2020 กระโดดไปเป็น record high
• ปัญหาห่วงโซ่อุปทาน ขาดตู้คอนเทนเนอร์ขนส่ง ขาดชิปเซมิคอนดักเตอร์
• นโยบายการเงิน ธนาคารกลางต่าง ๆ ยังคงรักษาอัตราดอกเบี้ยต่ำเพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ

ตามข้อมูล IMF ถึงมกราคม 2567 เศรษฐกิจโลกคาดว่าจะเติบโต 3.1% ในปี 2567 และ 3.2% ในปี 2568 แต่ยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยในอดีต

ผลกระทบเงินเฟ้อต่อชีวิตประจำวันของเรา

บนศาลาของประชาชนทั่วไป

ค่าครองชีพสูงขึ้นหมายความว่า:

• ซื้อสินค้าเดียวกันได้น้อยลง
• อำนาจซื้อลดลง
• การวางแผนการเงินต้องยึดหนักขึ้น

ดูตัวอย่างราคาสินค้าสำคัญในชีวิตประจำวัน:

บนศาลาของผู้ประกอบการ

เมื่อสินค้าแพงขึ้น ยอดขายลดลง ต้นทุนสูงขึ้น บางธุรกิจต้องชะลอการลงทุน ลดจำนวนพนักงาน ซึ่งเป็นสัญญาณของ Stagflation - สถานการณ์ที่ไม่มีใครอยากให้เกิด

บนศาลาของเศรษฐกิจประเทศ

ถ้า Stagflation เกิดขึ้น:

• ประชาชนซื้อของน้อยลง
• ธุรกิจขายของไม่ได้
• การลงทุนเพื่อพัฒนาการผลิตล่าช้า
• อัตราการว่างงานเพิ่มขึ้น
• GDP ขยายตัวช้า

เงินเฟ้อ vs เงินฝืด: ต่างกันอย่างไร

ทั้งสองสถานการณ์ต่างก็เป็นอันตรายถ้ามีความรุนแรงและยืดเยื้อ

เมื่อเงินเฟ้อมา นักลงทุนควรทำอะไร

1. วางแผนการลงทุนที่ชาญฉลาด

ในยุคเงินเฟ้อ ดอกเบี้ยเงินฝากต่ำมาก ต้องหาผลตอบแทนจากที่อื่น:

• หุ้น: มีโอกาสหากเลือกกลุ่มที่เหมาะสม
• กองทุนรวม: ให้ความหลากหลายในการลงทุน
• อสังหาริมทรัพย์: มีการเก็บค่าเช่าตามเงินเฟ้อ

2. ลดการก่อหนี้ไม่ลงใจ

• หลีกเลี่ยงการซื้อของที่ไม่จำเป็น
• วางแผนการใช้จ่ายแบบเข้มงวด
• ไม่ยืมเงินเพื่อสิ่งที่ไม่สร้างรายได้

3. เลือกสินทรัพย์ที่มั่นคง

ทองคำ ถือว่าเป็นตัวเลือกที่ดี เพราะ:

• มีมูลค่าในตัวของมันเอง
• ราคาเคลื่อนไหวในทิศทางเดียวกับเงินเฟ้อ
• เป็นสินทรัพย์ที่ปลอดภัย

นักลงทุนบางคนชื่นชอบการเทรด CFD ของทองคำ เพราะสามารถเก็งกำไรได้ทั้งขาขึ้นและขาลง

4. ติดตามข่าวสาร

เงินเฟ้อและนโยบายที่เกี่ยวข้องเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ความเป็นปัจจุบันคือสิ่งที่นักลงทุนต้องการ

หุ้นกลุ่มใดได้ประโยชน์จากเงินเฟ้อ?

หุ้นธนาคาร

กำไรของธนาคารมาจากส่วนต่างดอกเบี้ย (Net Interest Margin) เมื่ออัตราดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นจากการต่อสู้กับเงินเฟ้อ ธนาคารจะได้กำไรมากขึ้น

หุ้นประกัน

บริษัทประกันลงทุนในตราสารหนี้ที่มีผลตอบแทนสัมพันธ์กับอัตราเงินเฟ้อ นอกจากนี้พบบริษัทเช่น ปตท.จำกัด (มหาชน) ที่ได้ประโยชน์อย่างมหาศาลในครึ่งแรกของปี 2565 - ปตท.มีรายได้ 1,685,419 ล้านบาท และกำไรสุทธิ 64,419 ล้านบาท เติบโต 12.7% เมื่อเทียบปีก่อน เนื่องจากราคาน้ำมันพุ่งสูง

หุ้นอาหาร

สถานการณ์โลกทำให้ปัญหาอาหารเพิ่มเติม ผู้ผลิตอาหารมีความเป็นสิ่งจำเป็นและมีอำนาจในการปรับราคา

ตราสารหนี้แบบลอยตัว

ตราสารหนี้แบบ Floating Rate Bond หรือ Inflation Linked Bond จะปรับอัตราดอกเบี้ยตามการเปลี่ยนแปลงของเงินเฟ้อ

สิ่งที่จะได้เรียนรู้ในช่วงเงินเฟ้อ

เงินเฟ้อระดับปานกลางเป็นเหตุการณ์ที่เป็นธรรมชาติของเศรษฐกิจ แต่เงินเฟ้อในระดับสูง (Hyper Inflation) ล่ะคือจุดที่เกิดปัญหา

การเข้าใจภาวะเงินเฟ้อ จึงเป็นส่วนสำคัญของการที่นักลงทุนทำการตัดสินใจที่ชาญฉลาด เปรียบเทียบกับเงินฝืด (สถานการณ์ตรงข้าม) เงินเฟ้อมักจะเป็นตัวลุกเติบโตของเศรษฐกิจ แต่ที่เดียวกัน จำเป็นต้องจัดการให้เหมาะสม

ด้วยการติดตามข่าวสารกลไกโลก นโยบายของธนาคารกลาง และการเลือกลงทุนอย่างไม่ประมาท คุณจึงสามารถสร้างความมั่นคงทางการเงินได้แม้ในยุคเงินเฟ้อที่ท้าทาย