Ba cách phân tích một cổ phiếu: hướng dẫn thực hành để hiểu ý nghĩa giá trị danh nghĩa, kế toán và thị trường

Khi chúng ta giao dịch trên sàn chứng khoán, chúng ta liên tục gặp phải ba tham chiếu về giá cả gây nhầm lẫn ngay cả trong số các nhà đầu tư có kinh nghiệm. Bài viết này kết thúc phân tích của chúng ta về định giá cổ phiếu bằng cách giải thích các điểm khác biệt chính giữa giá trị danh nghĩa của một cổ phiếu, giá trị sổ sách và giá thị trường theo thời gian thực.

Bắt đầu từ đâu? Các nguồn cung cấp mỗi phương pháp định giá

Câu hỏi đầu tiên chúng ta cần đặt ra là: chúng ta lấy các giá trị này từ đâu? Câu trả lời sẽ quyết định chúng ta lấy thông tin gì và khi nào áp dụng.

Giá trị danh nghĩa: điểm xuất phát lịch sử

Mọi cổ phiếu đều có nguồn gốc, một thời điểm ra đời. Giá trị danh nghĩa chính xác là điều đó: giá lý thuyết được gán tại thời điểm phát hành. Công thức tính rất đơn giản: lấy vốn điều lệ của công ty chia cho tổng số cổ phiếu phát hành.

Xem một ví dụ cụ thể. BUBETA S.A. quyết định niêm yết cổ phiếu với vốn điều lệ 6.500.000 € và phát hành 500.000 cổ phiếu. Giá trị danh nghĩa của mỗi cổ phiếu sẽ là: 6.500.000 € ÷ 500.000 = 13 € mỗi cổ phiếu.

Giá trị danh nghĩa này khi phát hành ra thị trường ít nói lên giá thực mà chúng ta sẽ trả sau này. Nó chỉ mang tính tham chiếu lịch sử hơn là công cụ đầu tư trong thị trường thứ cấp.

Giá trị sổ sách: những gì kế toán của công ty nói

Ở đây chúng ta chuyển từ lý thuyết sang thực tế tài chính. Giá trị sổ sách (hoặc giá trị ròng kế toán) cho thấy điều gì sẽ còn lại sau mỗi cổ phiếu nếu chúng ta thanh lý công ty ngay lúc này. Công thức tính là: (Tài sản - Nợ phải trả) chia cho số cổ phiếu phát hành.

Lấy ví dụ của MOYOTO S.A.: có tài sản trị giá 7.500.000 €, nợ phải trả 2.410.000 € và đã phát hành 580.000 cổ phiếu.

Tính toán: (7.500.000 - 2.410.000) ÷ 580.000 = 8,775 € mỗi cổ phiếu

Giá trị sổ sách này gọi là “giá trị sổ sách” trong kế toán. Nó cho biết liệu một công ty đang bị định giá thấp hay cao hơn so với giá trị thực của nó khi so sánh với giá cổ phiếu hiện tại.

Giá trị thị trường: những gì chúng ta thực sự trả

Yếu tố thứ ba là giá mà chúng ta thấy trên màn hình, quyết định xem mua hay bán một cổ phiếu ngay bây giờ có đắt hay rẻ. Nó được tính bằng cách chia tổng vốn hóa thị trường cho số cổ phiếu đang lưu hành.

Ví dụ: OCSOB S.A. có vốn hóa thị trường 6.940 triệu euro và phát hành 3.020.000 cổ phiếu.

Giá trị thị trường: 6.940.000.000 € ÷ 3.020.000 = 2.298 € mỗi cổ phiếu

Đây là mức giá duy nhất quan trọng khi thực hiện lệnh mua hoặc bán theo thời gian thực.

Mỗi chỉ số tiết lộ gì về một cổ phiếu?

Biết cách tính là chưa đủ; chúng ta cần hiểu rõ thông tin mà mỗi chỉ số cung cấp.

Giá trị danh nghĩa (có ý nghĩa rất hạn chế trong cổ phiếu )rổ vốn chủ sở hữu(, nhưng đóng vai trò quan trọng trong trái phiếu )bonds(. Cơ bản, nó cho biết nơi bắt đầu mọi thứ. Trong trái phiếu chuyển đổi, ví dụ, giá tham chiếu này rất quan trọng: xác định mức giá để đổi trái phiếu lấy cổ phiếu trong tương lai.

Giá trị sổ sách là chỉ số yêu thích của các nhà đầu tư theo chiến lược value investing, chiến lược nổi bật của Warren Buffett dựa trên “mua các công ty tốt với giá hợp lý”. Chỉ số này giúp phát hiện các cơ hội khi thị trường định giá thấp một công ty có bảng cân đối vững chắc, hoặc đang trả quá nhiều cho một công ty không có nền tảng mạnh. So sánh giá cổ phiếu với giá trị sổ sách )qua tỷ số P/VC( giúp xác định các sai lệch.

Giá trị thị trường là thực tế thuần túy: nó cho biết giá cổ phiếu ngày hôm nay, ngay bây giờ, chính xác từng giây. Nó không nói rằng cổ phiếu đó đắt hay rẻ, chỉ đơn giản là phản ánh mức giá do cung cầu xác định.

Cách áp dụng từng giá trị trong chiến lược đầu tư của bạn

Ứng dụng của giá trị danh nghĩa )có ý nghĩa

Việc sử dụng trong thị trường chứng khoán là rất hạn chế. Tuy nhiên, nó xuất hiện trong các trường hợp đặc biệt: khi một công ty phát hành trái phiếu chuyển đổi. Trong đợt phát hành trái phiếu chuyển đổi của IAG tháng 5 năm 2021, giá chuyển đổi được xác định theo tỷ lệ phần trăm của giá trung bình của cổ phiếu trong một khoảng thời gian nhất định. Giá này đã định trước đóng vai trò như một “giá trị danh nghĩa” tham chiếu, xác định số cổ phiếu bạn sẽ nhận được khi đáo hạn.

Ứng dụng của giá trị sổ sách

Đây là nơi diễn ra hành động thực sự của value investing. Giả sử bạn muốn đầu tư vào một công ty khí đốt trong IBEX 35 nhưng chưa biết chọn ai. So sánh ENAGAS và NATURGY qua tỷ số P/VC:

ENAGAS có tỷ số P/VC thấp hơn NATURGY, nghĩa là nó rẻ hơn về mặt giá trị sổ sách. Nếu cả hai có nền tảng tương tự, ENAGAS sẽ là lựa chọn hấp dẫn hơn.

Nhưng lưu ý: tỷ số P/VC không bao giờ nên là tiêu chí duy nhất của bạn. Nó cần được kết hợp với phân tích cơ bản, xu hướng ngành, chất lượng quản lý và các chỉ số khác như PER hoặc BPA.

Ứng dụng của giá trị thị trường

Đây là mức giá bạn thấy hàng ngày trên nền tảng giao dịch của mình. Nó phản ánh trực tiếp hàng nghìn lệnh mua bán chồng chất theo thời gian thực. Đây là tham chiếu chính của bạn khi đặt mục tiêu lợi nhuận hoặc cắt lỗ.

Ví dụ thực tế: META PLATFORMS đóng cửa ở mức 113,02 $. Bạn nghĩ rằng ngày mai sẽ giảm nữa. Bạn đặt lệnh mua giới hạn ở mức 109,00 $. Nếu giá không giảm đến mức đó trong phiên tới, lệnh của bạn sẽ không được thực hiện.

Lưu ý: giờ giao dịch khác nhau tùy theo thị trường:

• Chứng khoán châu Âu: 09:00 đến 17:30 (giờ Tây Ban Nha)
• Thị trường Mỹ: 15:30 đến 22:00
• Nhật Bản: 02:00 đến 08:00
• Trung Quốc: 03:30 đến 09:30

Ngoài khung giờ này, bạn chỉ có thể đặt lệnh chờ sẽ thực hiện nếu thị trường chạm đến mức giá mục tiêu của bạn.

Những hạn chế của từng phương pháp định giá

Không phương pháp nào hoàn hảo. Mỗi phương pháp đều có điểm yếu của nó.

Giá trị danh nghĩa (có ý nghĩa hạn chế. Nó sinh ra, thực hiện chức năng tại thời điểm phát hành, rồi mất dần tầm quan trọng. Trong thế giới cổ phiếu, nó gần như không còn ý nghĩa.

Giá trị sổ sách đặc biệt không hiệu quả khi định giá các công ty công nghệ hoặc doanh nghiệp nhỏ )small caps(. Những công ty này thường có tài sản vô hình khổng lồ )bằng sáng chế, thương hiệu, tài năng( mà kế toán không phản ánh đầy đủ. Thêm vào đó, kế toán sáng tạo )những thao túng hợp pháp về ghi nhận kế toán( có thể làm sai lệch chỉ số này, mặc dù hiếm khi xảy ra.

Giá trị thị trường rất dễ biến động và mang tính phi lý. Nó bị kéo theo bởi:

• Thông báo chính sách tiền tệ )tăng hoặc giảm lãi suất
• Các sự kiện quan trọng của ngành ảnh hưởng đến doanh nghiệp
• Thay đổi trong triển vọng kinh tế của quốc gia
• Các xu hướng đầu cơ làm tăng giá cổ phiếu một cách phi lý trong một ngành

Nhiều lần, thị trường quá coi trọng dữ liệu hoặc phản ánh các sự kiện tương lai một cách quá mức.

Bảng tóm tắt: một tham khảo nhanh

Kết luận: vượt ra ngoài một chỉ số duy nhất

Hiểu rõ ba giá trị này và sự khác biệt của chúng là điều cốt yếu, nhưng không đủ nếu chỉ vậy. Một nhà đầu tư có năng lực sẽ sử dụng cả ba cùng nhau.

Giá trị danh nghĩa của một cổ phiếu giúp chúng ta đặt trong bối cảnh lịch sử. Giá trị sổ sách giúp tìm kiếm các cơ hội khi thị trường mắc sai lầm. Giá trị thị trường là công cụ hoạt động hàng ngày của chúng ta.

Đầu tư cần có bối cảnh. Việc quá chú trọng tỷ số P/VC mà bỏ qua chất lượng quản lý hoặc triển vọng ngành là điều vô nghĩa. Tương tự, theo dõi giá thị trường một cách mù quáng mà không xem xét các yếu tố nền tảng là đầu cơ, chứ không phải đầu tư.

Nền tảng của MiTrade cung cấp cho bạn quyền truy cập tất cả các dữ liệu này theo thời gian thực. Nhiệm vụ của bạn là diễn giải chúng đúng cách.