Tiền tệ trì trệ là gì và làm thế nào để đầu tư trong thời kỳ suy thoái kinh tế

Hiểu biết cơ bản về tiền giảm phát

Tiền giảm phát là tình trạng kinh tế đối lập với lạm phát. Giá trị của tiền sẽ tăng lên trong khi giá cả hàng hóa và dịch vụ giảm xuống, khác với lạm phát khi giá cả hàng hóa tăng khiến tiền mất giá. Khi xảy ra tiền giảm phát, người dân sẽ có khả năng mua sắm tăng lên, có thể mua nhiều hàng hóa và dịch vụ hơn với cùng một số tiền.

Ý nghĩa của thuật ngữ tiền giảm phát là tình trạng mức giá chung không có nghĩa là tất cả các loại giá sẽ giảm vì một số mặt hàng có thể tăng giá nhưng trung bình chung sẽ thấp hơn. Đây là điểm quan trọng mà nhà đầu tư cần hiểu rõ.

Nguyên nhân gây ra tiền giảm phát

Yếu tố cung

Khi cung hàng hóa và dịch vụ tăng nhanh trong thời gian ngắn, nhu cầu bán hàng sẽ tăng nhưng người mua ít hơn, hoặc tiến bộ công nghệ làm giảm đáng kể chi phí sản xuất. Các nhà sản xuất có thể giảm giá hàng hóa. Điều này có vẻ là tin tốt, nhưng thực tế thường dẫn đến các vấn đề khác nhau.

Yếu tố cầu

Nhu cầu mua hàng hóa và dịch vụ giảm rõ rệt, có thể do người dân gánh nặng nợ tăng, thu nhập ròng của hộ gia đình giảm, tỷ lệ thất nghiệp tăng cao hoặc các tổ chức tài chính thắt chặt cho vay. Tất cả những điều này khiến mọi người không có nhiều tiền để chi tiêu.

Thái Lan có đang đối mặt với tình trạng tiền giảm phát không?

Khi nhìn lại dịch COVID-19, nền kinh tế Thái Lan bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vào tháng 4 năm 2563, chỉ số giá tiêu dùng chung giảm 2.99% hàng năm, mức giảm mạnh nhất trong hơn 10 năm rưỡi. Giá dầu thô liên tục giảm và duy trì ở mức thấp. Các hạn chế hoạt động kinh tế đã làm giảm nhu cầu hàng hóa và dịch vụ trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, nếu xem xét các điều kiện để bước vào tình trạng tiền giảm phát, Thái Lan vẫn chưa thực sự rơi vào tình trạng này hoàn toàn, vì chưa phù hợp hoàn toàn với định nghĩa. Chỉ số giá tiêu dùng dự kiến sẽ trở lại mức 0.9% trong năm 2564, trong khi 70% hàng hóa và dịch vụ giữ giá hoặc tăng giá.

Tác động của tiền giảm phát đối với hệ thống kinh tế và đời sống hàng ngày

Nhược điểm của tiền giảm phát

Tăng tỷ lệ thất nghiệp - Khi giá hàng hóa giảm, lợi nhuận của các nhà sản xuất cũng giảm theo, họ quyết định cắt giảm chi phí bằng cách sa thải nhân viên, làm tỷ lệ thất nghiệp tăng cao.

Chu kỳ co lại (Vòng xoáy giảm phát) - Người dân kỳ vọng giá sẽ còn giảm nữa, do đó họ trì hoãn mua sắm và giữ tiền. Các nhà sản xuất thấy nhu cầu giảm, phải giảm giá thêm, sa thải nhiều hơn, người dân thất nghiệp không mua nữa. Đây là vòng xoáy co lại rất khó giải quyết.

Ảnh hưởng đến người dân - Chủ nợ có lợi vì số tiền thu về có giá trị cao hơn, còn người mắc nợ gặp khó khăn hơn vì khoản nợ phải trả tăng giá trị. Người có thu nhập cố định như nhân viên lương tháng có lợi vì tiền lương cố định nhưng hàng hóa rẻ hơn, còn các doanh nghiệp và cổ đông thiệt hại.

Ảnh hưởng đến doanh nghiệp - Các doanh nghiệp phải giảm giá, giảm sản xuất, một số phải đóng cửa, gây thiệt hại cho nền kinh tế chung.

Ưu điểm của tiền giảm phát

Tiền mặt tăng giá trị - Người giữ tiền mặt có thể tích trữ chờ cơ hội và sẽ có khả năng mua sắm tăng lên dần.

Giá thực sự giảm - Các nhà kinh doanh cần tăng cường khuyến mãi, giúp người tiêu dùng mua hàng với giá thấp hơn.

Ví dụ lịch sử về tiền giảm phát

Cuộc Đại Suy thoái của Mỹ

Một trong những tình huống kinh tế tồi tệ nhất trong lịch sử xảy ra khi thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh từ năm 1929, gọi là “Black Tuesday”, dẫn đến:

• GDP giảm hơn 15%
• Tỷ lệ thất nghiệp lên tới 23% ở Mỹ, một số quốc gia khác lên tới 33%
• Giá nông sản giảm hơn 60%
• Kim ngạch thương mại quốc tế giảm hơn 50%
• Ảnh hưởng kéo dài đến Chiến tranh thế giới thứ hai

Chiến lược đầu tư trong giai đoạn tiền giảm phát

Giữ tiền mặt

Trong thời kỳ tiền giảm phát, việc giữ tiền mặt được xem là đầu tư tốt vì tiền tăng giá trị theo thời gian. Phù hợp cho những người chờ đợi thời điểm tốt để đầu tư trong tương lai.

Trái phiếu (Bonds)

Ngân hàng Trung ương Thái Lan thường giảm lãi suất trong thời kỳ tiền giảm phát, làm tăng giá trị của trái phiếu. Nên chọn trái phiếu có độ tin cậy cao và nghiên cứu kỹ thông tin trước khi quyết định.

Cổ phiếu (Equities)

Nên đầu tư vào các công ty có nhu cầu cao trong đời sống hàng ngày, như thực phẩm và đồ uống hoặc các mặt hàng mọi người vẫn phải mua. Các chiến lược khác gồm:

• Nghiên cứu kết quả hoạt động - Cổ phiếu của các công ty mạnh hơn thị trường có khả năng chống chịu tốt hơn.
• Phân chia mua bán - Không dùng hết tiền cùng lúc, tránh rủi ro thiếu hụt.
• Bán Short - Kỹ thuật cao dành cho người muốn kiếm lợi từ giảm giá.

Vàng

Giá vàng thường giảm trong giai đoạn tiền giảm phát, tạo cơ hội cho nhà đầu tư mua với giá thấp hơn. Vàng có giá trị nội tại và phân tán rủi ro tốt.

Bất động sản

Tình trạng tiền giảm phát khiến các chủ nhà cần giảm giá bất động sản để bán nhanh. Tuy nhiên, loại hình đầu tư này phù hợp với người có tiền nhàn rỗi vì thời gian quay vòng vốn lâu.

Các biện pháp chính phủ nên thực hiện để giải quyết vấn đề

• Giảm lãi suất để tăng tính thanh khoản của tiền.
• Giảm thuế để người dân có nhiều tiền chi tiêu hơn.
• Giảm giá nước, điện để giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt.
• Tăng tính thanh khoản bằng cách giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc theo luật.
• Hỗ trợ đầu tư của cả khu vực công và tư để tạo việc làm.
• Chính sách tài khóa thâm hụt để luân chuyển tiền trong hệ thống kinh tế.
• Thúc đẩy đầu tư nước ngoài để tránh khủng hoảng nguồn vốn.

Tóm lại

Tiền giảm phát là tình trạng nền kinh tế suy thoái, giá giảm, tiền có giá trị tăng nhưng người dân giảm chi tiêu. Vấn đề này xuất phát từ mất cân đối giữa cung và cầu, cùng với chính sách tiền tệ và tài khóa sai lầm.

Trong thời kỳ suy thoái, nhà đầu tư cần nhớ rằng:

1. Không phải tất cả cổ phiếu đều giảm giá, có những công ty mạnh và vẫn sinh lợi.
2. Tiền mặt và trái phiếu an toàn hơn.
3. Cần lập kế hoạch tài chính có hệ thống và nghiên cứu kỹ thông tin.
4. Cuối cùng, tiền giảm phát không phải là điều xa lạ, chúng ta cần theo dõi biến động kinh tế thường xuyên và chuẩn bị sẵn sàng ứng phó mọi lúc.