Có nên tin tưởng Wi-Fi công cộng không? Những mối đe dọa chính và cách bảo vệ

Internet miễn phí tại sân bay, khách sạn và quán cà phê dường như là giải pháp tiện lợi cho những người thường xuyên đi du lịch. Đối với những người làm kinh doanh, sinh viên và du khách, đây thực sự là điều thực tiễn – có thể kiểm tra email, tải tài liệu hoặc xem thông tin quan trọng khi đang di chuyển. Nhưng liệu có thật sự an toàn khi kết nối với những mạng lưới này? Thật không may, câu trả lời thường là tiêu cực. Theo thống kê, hầu hết các sự cố đánh cắp dữ liệu xảy ra chính tại các điểm truy cập công cộng, và người dùng thường không nhận ra rằng họ đã trở thành nạn nhân của các cuộc tấn công.

Mối đe dọa vô hình: cách thức các cuộc tấn công hoạt động trong các mạng công cộng

Khi bạn kết nối với Wi-Fi công cộng, dữ liệu của bạn được truyền tải dưới dạng không được mã hóa. Điều này tạo ra điều kiện lý tưởng cho các tội phạm mạng. Một trong những cách tấn công phổ biến nhất là cuộc tấn công được gọi là “tấn công người trung gian” (MitM). Trong trường hợp này, kẻ xấu đứng giữa thiết bị của bạn và nhà cung cấp internet, chặn mọi thông tin mà bạn gửi đi.

Hãy tưởng tượng rằng Marichka đang ở sân bay cố gắng truy cập vào email của mình. Một hacker đã chặn lưu lượng truy cập này và chuyển hướng cô đến một trang giả mạo trông hoàn toàn giống thật. Khi cô nhập tên đăng nhập và mật khẩu, chúng ngay lập tức rơi vào tay kẻ tội phạm. Giờ đây, hắn có quyền truy cập vào tài khoản của cô và có thể mạo danh cô trong các cuộc trò chuyện, nhận quyền truy cập vào các tài liệu bí mật hoặc thậm chí gửi email lừa đảo đến các liên hệ.

Nghe lén Wi-Fi: kỹ thuật “cặp song sinh xấu”

Một trong những thủ đoạn phổ biến nhất là tạo ra các mạng Wi-Fi giả với những tên gọi có vẻ hợp pháp. Ví dụ, trong quán cà phê có thể có ba mạng: CoffeeShop, CoffeeShop1, CoffeeShop2. Ít nhất một trong số đó là do hacker tạo ra. Bạn tự động kết nối, nghĩ rằng bạn đang sử dụng mạng thực sự của quán cà phê, nhưng thực sự dữ liệu của bạn đang được chuyển thẳng đến tội phạm.

Thông qua các mạng như vậy, có thể chặn lưu lượng truy cập của bạn, theo dõi các trang web bạn truy cập, các dữ liệu bạn truyền tải, thậm chí cả các tệp bạn tải xuống. Đây không chỉ là vi phạm quyền riêng tư – mà còn là con đường dẫn đến việc đánh cắp thông tin đăng nhập, số thẻ tín dụng và các thông tin quan trọng khác.

Phân tích lưu lượng: theo dõi dữ liệu bất hợp pháp

Các tội phạm mạng thường sử dụng các chương trình chuyên dụng - các trình phân tích lưu lượng - để chặn thông tin. Mặc dù các chương trình này có mục đích hợp pháp ( các chuyên gia CNTT sử dụng chúng để chẩn đoán các vấn đề mạng ), trong tay của tội phạm, chúng trở thành vũ khí cho việc gián điệp.

Các chương trình này cho phép theo dõi toàn bộ hoạt động của người dùng theo thời gian thực. Một người có thể lâu dài không nhận ra rằng mình đã trở thành nạn nhân, cho đến khi đột nhiên phát hiện ra các giao dịch không được phép trên tài khoản ngân hàng của mình hoặc biết về việc ăn cắp danh tính.

Đánh cắp cookies và chặn phiên

Tập tin cookie là những dữ liệu nhỏ mà các trang web thu thập để nhận diện bạn khi bạn quay lại. Chúng cho phép bạn giữ đăng nhập mà không cần nhập mật khẩu mỗi lần, lưu danh sách sản phẩm trong giỏ hàng, ghi nhớ các cài đặt của bạn. Cookie tự nó an toàn – chúng chỉ là các tệp văn bản.

Tuy nhiên, trong các mạng Wi-Fi công cộng, chúng có thể bị nghe trộm. Nếu hacker lấy được cookie của bạn, họ có thể mạo danh bạn và truy cập vào tài khoản của bạn, vào ngân hàng, email hoặc các trang web khác mà không cần nhập mật khẩu. Điều này được gọi là nghe trộm phiên, và nó đặc biệt nguy hiểm cho các giao dịch tài chính.

Cách thông minh để bảo vệ bản thân trên các mạng công cộng

Các hành động cơ bản làm giảm rủi ro:

Trước hết, hãy lấy thông tin trực tiếp từ nhân viên về tên của mạng Wi-Fi thật. Đừng tin tưởng vào tên mạng chỉ dựa trên sự tương đồng với tên cửa hàng hoặc cơ sở – điều đó có thể là một cái bẫy.

Tắt kết nối tự động đến các mạng có sẵn trên thiết bị của bạn. Thường thì thiết bị tự động kết nối với các mạng mà chúng đã kết nối trước đó, điều này cho phép các hacker dễ dàng mô phỏng những mạng này.

Tắt chia sẻ tệp và kết thúc hoạt động trong các tài khoản mà bạn không sử dụng thường xuyên. Điều này giảm số lượng điểm truy cập tiềm năng cho kẻ xấu.

Quy tắc quan trọng cho các giao dịch tài chính:

Không bao giờ thực hiện các giao dịch tài chính trên các mạng công cộng - đặc biệt là các giao dịch tiền điện tử, vì chúng là không thể đảo ngược. Ngay cả khi bạn rất cần chuyển tiền gấp, hãy chờ cho đến khi bạn ở trong một mạng an toàn.

Tránh đăng nhập vào các tài khoản liên quan đến tiền – ngân hàng, dịch vụ thanh toán, ví tiền điện tử. Nếu điều này là hoàn toàn cần thiết, hãy đảm bảo rằng trang web sử dụng giao thức HTTPS (biểu tượng khóa màu xanh trên thanh địa chỉ). Nhưng hãy lưu ý: một số hacker giả mạo HTTPS, vì vậy đây không phải là giải pháp hoàn hảo.

Bảo vệ cuối cùng và hiệu quả nhất:

Sử dụng VPN (mạng riêng ảo) mỗi khi bạn kết nối với Wi-Fi công cộng. VPN mã hóa tất cả dữ liệu của bạn, làm cho chúng không thể bị chặn. Đây là phương pháp duy nhất đáng tin cậy bảo vệ bạn khỏi hầu hết các cuộc tấn công MitM.

Ngoài ra, hãy cập nhật hệ điều hành và phần mềm diệt virus. Tắt Wi-Fi và Bluetooth nếu bạn không sử dụng - điều này làm tăng bề mặt tấn công.

Kết luận: Wi-Fi công cộng cần cẩn thận

Wi-Fi công cộng không phải là điều cấm kỵ tuyệt đối, nhưng đây là lĩnh vực mà tội phạm mạng thường săn lùng. Hầu hết mọi người sử dụng các mạng này hàng ngày, thường không nhận thức được những rủi ro thực sự. Sử dụng Wi-Fi công cộng có an toàn không? Trong điều kiện lý tưởng - có, nếu tuân thủ các quy tắc. Trong thực tế - tốt hơn nên tránh thực hiện các giao dịch quan trọng trên các mạng như vậy.

Chìa khóa là sự thông thạo và kỷ luật. Hiểu cách các cuộc tấn công hoạt động, tuân thủ các quy tắc an toàn cơ bản, sử dụng VPN cho các giao dịch nhạy cảm, và bạn sẽ giảm đáng kể khả năng trở thành nạn nhân. Tội phạm mạng luôn tìm kiếm con mồi dễ dàng - những người không biết về các mối đe dọa. Đừng trở thành một trong số họ.