CashTokens: token gốc xuất hiện trên Bitcoin Cash

Giới thiệu và bối cảnh

Vào cuối năm 2008, ý tưởng về Bitcoin được giới thiệu như là “một hệ thống tiền mặt điện tử ngang hàng”, thực tế, Satoshi Nakamoto đã đặt tiêu đề cho tài liệu kỹ thuật mà ông xây dựng nền tảng của giao thức này bằng cụm từ đó. Theo lời của chính Satoshi, tiền mặt điện tử là các khoản thanh toán trực tiếp giữa các cá nhân “mà không cần qua một tổ chức tài chính”, tiền đề này là nền tảng cho Bitcoin-BTC cho đến năm 2017, năm mà những người ủng hộ “Bitcoin như tiền mặt” buộc phải chuyển sang một mạng lưới riêng biệt có tên là Bitcoin Cash (BCH) --“Bitcoin tiền mặt” trong tiếng Anh–. Do đó, khái niệm tiền kỹ thuật số là điểm khởi đầu của toàn bộ công nghệ Bitcoin, đặc biệt là đối với BCH, vốn xem đây là một đặc tính không thể thương lượng.

Đặc tính này không mâu thuẫn với việc tích hợp các trường hợp sử dụng khác, miễn là việc tích hợp đó không làm nguy hại đến khả năng sử dụng BCH như tiền, hoặc khả năng mở rộng hệ thống để ngày càng nhiều người có thể sử dụng nó như tiền mặt.

Theo hướng đó, Bitcoin Cash (BCH) có một quy trình để trình bày, thảo luận và tiêu chuẩn hóa ý tưởng gọi là “CHIP” (viết tắt của: đề xuất cải tiến tiền mặt) tương tự như “BIP” hay “đề xuất cải tiến Bitcoin” của Bitcoin-BTC, cho phép cộng đồng thảo luận và đánh giá sự phù hợp của các ý tưởng phát triển để bổ sung chức năng mới cho các ứng dụng, thậm chí là cho giao thức mà đồng tiền này vận hành.

Một trong những chức năng được theo đuổi trong nhiều năm là khả năng chuyển các tài sản khác qua blockchain của Bitcoin Cash. Các tài sản này trong thế giới tiền mã hóa thường được gọi là “token” hay “mã thông báo”, rất phổ biến trong nhiều hệ sinh thái crypto, giúp tăng cường hoạt động kinh tế cho các mạng lưới mà chúng vận hành, và khi kết hợp với các chức năng như hợp đồng thông minh, chúng có thể được giao dịch trên các sàn phi tập trung hoặc sử dụng trên các nền tảng DeFi.

Khi BCH vừa tách khỏi BTC, đã có nhiều đề xuất để tích hợp token dựa trên khái niệm “coin màu hóa”, tức là các giao dịch (gửi một lượng rất nhỏ Bitcoin Cash, ví dụ) chứa metadata để chuyển một token. Nói cách khác, sử dụng các giao dịch BCH như một phương tiện cho các tài sản khác, đòi hỏi một giao thức có thể hiểu metadata đính kèm như một mã thông báo, số lượng được chuyển, v.v.

Ý tưởng này đã được triển khai trên mạng lưới Bitcoin Cash (BCH) thông qua nhiều giao thức, nổi bật và lâu đời nhất là “Simple Ledger Protocol” hay “token SLP”.

Tuy nhiên, mô hình “coin màu hóa” có một số hạn chế, như cần phải có phần mềm bổ sung để xác thực thông tin chứa trong đó, cũng như phải chờ ít nhất 1 xác nhận để coi giao dịch đó là hợp lệ. Do những nhược điểm này, “coin màu hóa” là một lựa chọn khả thi để gửi và nhận token, nhưng không thể sánh với các đặc điểm của thanh toán bằng đồng tiền gốc.

Tiêu chuẩn mới: mô hình tốt hơn

Ngày 15 tháng 5 năm 2023, Bitcoin Cash (BCH) sẽ được cập nhật, bổ sung các chức năng mới, trong đó có khả năng chuyển token mà không bị giới hạn bởi các giao thức “coin màu hóa”. Chức năng mới này, có mã kỹ thuật “CHIP-2022-02”, được gọi là “CashTokens: primitives of tokens for Bitcoin Cash” (Primitivas de tokens para Bitcoin Cash). Nói một cách đơn giản, CashTokens là giải pháp vượt trội so với “Simple Ledger Protocol” của các token SLP, khác biệt ở các điểm sau:

• Hạ tầng hỗ trợ “token SLP” yêu cầu chạy “node SLP”, tức là phần mềm bổ sung để xác thực các giao dịch loại này dựa trên metadata đi kèm. Đối với CashTokens, chỉ cần một node Bitcoin Cash, do đó thợ đào và các nhà vận hành node đầy đủ có thể xác thực tính hợp lệ của nó.
• Giao dịch token SLP không tương thích với 0-conf, nên có thể rủi ro khi chấp nhận giao dịch mà không chờ xác nhận đầu tiên. Giao dịch CashTokens tương thích với 0-conf, nên có thể chấp nhận các giao dịch không xác nhận với giá trị dưới 200$.
• Mặc dù mạng lưới Bitcoin Cash dựa trên mô hình “UTXO”, các giao dịch token SLP được xác thực qua mô hình “DAG”. Giao dịch CashTokens dựa trên mô hình UTXO, giúp tăng hiệu quả xác thực các giao dịch theo tiêu chuẩn này.

Những ưu điểm này, cùng nhiều lợi ích khác, giúp CashTokens mang lại trải nghiệm người dùng tốt hơn, giảm ma sát khi mở rộng khả năng tương thích của ví tự lưu ký và các nền tảng thương mại với việc gửi và lưu trữ token. Ngoài ra, các giao dịch CashTokens trả phí cho thợ đào bằng Bitcoin Cash, do đó việc phổ biến chúng sẽ đóng góp vào việc duy trì hệ thống.

CashTokens: primitives of tokens

Trong đặc tả kỹ thuật của CashTokens có cụm “Token Primitives for Bitcoin Cash” là tên gọi chính thức. Cụm từ này có thể gây nhầm lẫn cho người nói tiếng Việt, vì có thể hiểu (sai lầm) rằng nó nói về thứ gì đó “nguyên thủy”, kém tinh vi hoặc hạn chế trong khả năng tương thích với DeFi.

Tuy nhiên, CashTokens không chỉ tương thích với hợp đồng thông minh viết bằng ngôn ngữ scripting của Bitcoin Cash, mà thuật ngữ này không nhằm gợi ý sự đơn giản. Trong bối cảnh này, “primitives” đề cập đến một chức năng cơ bản của giao thức; một chức năng gốc của giao thức, vì vậy cách dịch khái niệm rõ ràng hơn có thể là “Token gốc cho Bitcoin Cash”.

Cập nhật: Ban đầu bài viết cho rằng CashTokens (khác với token SLP) không yêu cầu dùng hai định dạng địa chỉ. Đã bổ sung chỉnh sửa vì token gốc của Bitcoin Cash (BCH) cho phép sử dụng địa chỉ “token aware” (biết nhận token) có thể nhận cả BCH và CashTokens, và địa chỉ dạng bình thường chỉ nhận BCH. Việc dùng hai định dạng nhằm giúp người dùng không gửi token vào ví không hỗ trợ loại tài sản này. Ngoài ra, đã chỉnh lại việc dịch token primitives thành token nguyên thủy. Cách dịch đúng là primitives of token, hoặc, để truyền tải ý tưởng, token gốc.