Đã thấy nhiều người mới nhập môn bị nhầm lẫn về cách hoạt động của phí quyền chọn, nên nghĩ là sẽ phân tích một khái niệm cực kỳ quan trọng - giá trị ngoại lai. Đây về cơ bản là điều phân biệt những người hiểu về quyền chọn với những người chỉ bỏ tiền vào phí bảo hiểm hy vọng nó sẽ sinh lời.

Vì vậy, đây là vấn đề: khi bạn nhìn vào giá của một quyền chọn, thực ra bạn đang nhìn vào hai thành phần khác nhau ghép lại với nhau. Có giá trị nội tại, rất đơn giản - đó là lợi nhuận ngay lập tức nếu bạn thực hiện quyền chọn ngay bây giờ. Nhưng giá trị ngoại lai là gì? Đó là phần còn lại, phần thực sự làm cho quyền chọn trở nên hấp dẫn. Nó về cơ bản là những gì người ta sẵn sàng trả để có khả năng rằng quyền chọn này sẽ có lợi nhuận trước khi hết hạn.

Để tôi cho bạn một ví dụ cụ thể. Giả sử bạn đang xem một quyền chọn mua (call option) có giá $10 phí bảo hiểm, và hiện tại nó đang $6 Trong tiền (in-the-money). Điều đó có nghĩa là $6 là giá trị nội tại - lợi nhuận thực, ngay lập tức. Còn $4 còn lại? Đó là giá trị ngoại lai. Đó là phần thưởng về thời gian và biến động. Thị trường đang định giá khả năng rằng trước khi hết hạn, quyền chọn này còn có thể tạo ra lợi nhuận nhiều hơn nữa.

Cách tính rất đơn giản: chỉ cần trừ giá trị nội tại khỏi tổng phí bảo hiểm. Nhưng hiểu rõ điều gì thúc đẩy giá trị ngoại lai đó mới là phần thú vị.

Thời gian là yếu tố lớn nhất ở đây. Càng nhiều ngày cho đến ngày hết hạn, giá trị ngoại lai thường càng cao. Điều này hợp lý - nhiều thời gian hơn nghĩa là nhiều cơ hội cho tài sản cơ sở di chuyển theo hướng của bạn. Nhưng khi gần đến ngày hết hạn, giá trị này sẽ dần mất đi. Đó là theta decay, và nó rất khốc liệt. Tôi đã thấy quyền chọn mất đi một nửa giá trị ngoại lai trong tuần cuối cùng.

Biến động là yếu tố quan trọng thứ hai. Khi một tài sản dự kiến sẽ biến động mạnh, giá trị ngoại lai tăng vọt vì xác suất chạm mức giá mục tiêu của bạn trở nên thực tế hơn nhiều. Cổ phiếu có độ biến động cao? Quyền chọn của chúng đắt vì lý do đó. Thị trường biết rằng có tiềm năng thực sự cho các biến động lớn.

Lãi suất cũng đóng vai trò nhỏ nhưng có thật. Lãi suất cao hơn có thể làm tăng nhẹ phí mua quyền chọn mua vì chi phí cơ hội giữ quyền chọn thay vì sở hữu tài sản cơ sở. Và nếu bạn giao dịch các tài sản trả cổ tức, các khoản cổ tức đó ảnh hưởng đến giá trị ngoại lai của cả quyền chọn mua và quyền chọn bán - cổ tức làm giảm giá trị quyền mua và làm tăng giá trị quyền bán.

Điều này thực tế hơn khi: nếu bạn mua quyền chọn, bạn cần hiểu rõ phần nào trong số đó là phí thời gian và phần nào là giá trị nội tại thực sự. Nếu bạn mua quyền chọn mua out-of-the-money trên một cổ phiếu biến động, đúng vậy, giá trị ngoại lai sẽ cao. Điều đó không nhất thiết là xấu - nếu bạn đúng về hướng đi và thời điểm, bạn có thể kiếm được tiền lớn. Nhưng nếu sai, phần giá trị ngoại lai đó sẽ biến mất ngay.

Đối với người bán, đây chính là chiến lược. Bạn đang bán phần giá trị ngoại lai đó, cược rằng nó sẽ mất đi nhanh hơn so với biến động của tài sản cơ sở. Đó là theta làm việc có lợi cho bạn. Toàn bộ chiến lược xoay quanh việc thu phí bảo hiểm đó và theo dõi nó giảm dần khi đến ngày hết hạn.

Điều cần nhớ chính là: giá trị nội tại là giá trị quyền chọn có ngay bây giờ nếu bạn thực hiện. Giá trị ngoại lai là những gì thị trường nghĩ rằng nó có thể đáng giá sau này. Một cái là thực tế, cái kia là mang tính dự đoán. Nhưng cả hai cộng lại tạo thành tổng phí bảo hiểm của bạn, và hiểu rõ cả hai là điều cực kỳ quan trọng nếu bạn muốn giao dịch quyền chọn với lợi thế thực sự.

Nếu bạn nghiêm túc với quyền chọn, hãy dành thời gian để hiểu rõ giá trị ngoại lai là gì trong các điều kiện thị trường khác nhau. Quan sát cách nó thay đổi khi biến động tăng đột biến, cách nó giảm dần khi gần đến ngày hết hạn. Đó là nơi thực sự học hỏi. Hầu hết các nhà giao dịch nhỏ lẻ bỏ qua điều này và chỉ theo đuổi hướng đi, nhưng những người kiếm tiền đều nghĩ về giá trị ngoại lai trong từng giao dịch.