1.7万亿giới hạn bán cổ phiếu áp sát ranh giới - Cổ phiếu Hong Kong đối mặt với kỳ thi lớn về nâng dỡ hạn chế - Làm cách nào để ứng phó?

Sau những khoảnh khắc rực rỡ của đợt IPO toàn cầu năm 2025, thị trường vốn Hồng Kông chính thức bước vào “thời kỳ trả nợ” vào năm 2026.

Dữ liệu cho thấy, giá trị cổ phiếu bị hạn chế chưa giải phóng của cổ phiếu chờ giải ngân trên thị trường Hồng Kông năm 2026 ước tính khoảng 1,7 nghìn tỷ HKD, tăng gần gấp ba lần so với quy mô giải ngân 0,6 nghìn tỷ HKD trong cả năm 2025, lập đỉnh giải ngân hàng năm trong những năm gần đây. Mức độ này tương đương 6 đến 7 lần trung bình giao dịch hàng ngày của cổ phiếu Hồng Kông, sẽ liên tục thử thách tính thanh khoản của thị trường, định giá cổ phiếu và hành vi của nhà đầu tư.

Làn sóng giải ngân là phản ánh muộn của sự bùng nổ IPO trên thị trường Hồng Kông. Năm 2025, nhờ 119 doanh nghiệp mới niêm yết và huy động gần 2900 tỷ HKD, thị trường đã trở lại vị trí dẫn đầu toàn cầu về huy động vốn qua IPO, tăng trưởng mạnh 225,9% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ, sản xuất, dược phẩm sinh học và kinh tế số đã tập trung niêm yết trên sàn chính, với các nhà đầu tư chiến lược, cổ đông kiểm soát và các tổ chức Pre-IPO tranh nhau mua cổ phần.

Các công ty chứng khoán dự đoán, nhiệt huyết IPO năm 2026 sẽ tiếp tục duy trì, với quy mô huy động vốn trong hai tháng đầu đã đạt 892 tỷ HKD, đồng thời số lượng doanh nghiệp đăng ký niêm yết đã vượt quá 380, trong đó hơn 110 là các công ty A-shares.

Theo quy định của Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông, thời gian khóa của các nhà đầu tư chiến lược thường là 6 tháng, còn cổ đông kiểm soát và cổ đông chính thường khóa từ 6 đến 12 tháng. Điều này có nghĩa là, các cổ phiếu chất lượng cao niêm yết dồn dập trong nửa đầu năm 2025 sẽ tập trung giải phóng trong quý I và quý II năm 2026; còn các “gã khổng lồ” niêm yết trong nửa cuối năm sẽ là lực lượng chính của đợt giải ngân trong quý III và quý IV.

Cả năm áp lực cao, đỉnh điểm tháng 9, công nghệ tiêu dùng là lực lượng chính của đợt giải ngân

Báo cáo nghiên cứu của PuYin International chỉ ra rằng, trong năm 2026, có 6 tháng quy mô giải ngân hàng tháng vượt quá 1000 tỷ HKD. Trong đó, tháng 9 sẽ trở thành “tâm điểm bão” của cả năm, với dự kiến giá trị giải ngân trong tháng đạt 5309 tỷ HKD, chiếm 32,6% tổng lượng trong năm. Quy mô trong tháng này còn vượt xa tổng số huy động vốn qua IPO của hơn nửa tháng năm 2025. Việc giải phóng lượng lớn cổ phiếu như vậy trong lịch sử thị trường Hồng Kông là điều cực kỳ hiếm gặp.

Áp lực giải ngân trong nửa đầu năm cũng không nhỏ, đặc biệt là trong các tháng 3-4, khi các lĩnh vực công nghệ thông tin và dược phẩm sinh học chứng kiến đợt giải ngân dồn dập, mỗi tháng đều vượt 1000 tỷ HKD, tạo thành hai đỉnh áp lực song song với đỉnh tháng 9 ở nửa cuối năm.

Các chủ thể giải ngân chủ yếu là nhà đầu tư trước IPO, nhà đầu tư chiến lược và cổ đông kiểm soát. Trong đó, các nhà đầu tư chiến lược với thời gian khóa 6 tháng sẽ đến hạn, tạo ra áp lực bán ngắn hạn; còn cổ đông kiểm soát và các nhà đầu tư Pre-IPO có chi phí sở hữu thấp hơn, nên khả năng giảm cổ phần sau giải ngân còn chưa rõ ràng.

Xét theo ngành, lĩnh vực công nghệ thông tin, tiêu dùng tùy chọn và y tế là ba lĩnh vực chính của đợt giải ngân, chiếm hơn 60%, cộng thêm một số lĩnh vực tài chính, tài nguyên lớn, cả cổ phiếu tăng trưởng và cổ phiếu trọng yếu đều đối mặt với áp lực mở rộng vốn lưu động. Ở cấp độ cổ phiếu, nhiều công ty hàng đầu có giá trị giải ngân vượt 1000 tỷ HKD, một số doanh nghiệp còn có tỷ lệ cổ phần giải ngân chiếm hơn 50% tổng số cổ phần, gần như gấp đôi lượng cổ phiếu lưu hành.

Khác với môi trường vĩ mô ổn định của năm 2025, đợt giải ngân năm 2026 gặp phải tình hình toàn cầu phức tạp hơn.

Biến động địa chính trị, vào tháng 3, tình hình Trung Đông lại căng thẳng, khiến giá dầu Brent dao động mạnh, kỳ vọng lạm phát toàn cầu tăng trở lại. Điều này trực tiếp hạn chế khả năng chấp nhận rủi ro của thị trường Hồng Kông. Tuy nhiên, xét về hiệu suất thị trường, cổ phiếu Hồng Kông vẫn thể hiện sự kiên cường.

Thanh khoản ngắn hạn chịu áp lực, phân hóa cổ phiếu và ngành thay thế giảm chung

Đỉnh cao giải ngân hàng nghìn tỷ, mối lo lớn nhất của thị trường là hiệu ứng rút ròng thanh khoản.

Hiện tại, trung bình giao dịch hàng ngày của cổ phiếu Hồng Kông duy trì ở mức khoảng 2000 tỷ HKD, quy mô giải ngân 1,7 nghìn tỷ HKD tương đương gần 10 ngày giao dịch trong năm. Trong bối cảnh thanh khoản toàn cầu thắt chặt, dòng vốn ngoại biến động mạnh, dòng vốn chảy vào phía Nam chậm lại, khả năng tiếp nhận của thị trường đang đối mặt thử thách nghiêm trọng, một số cổ phiếu vốn nhỏ, thanh khoản thấp có thể sẽ tiếp tục giảm giá do áp lực bán.

Tuy nhiên, giải ngân không đồng nghĩa với việc cổ phiếu bị bán tháo bắt buộc, tác động của thị trường sẽ phân hóa theo cấu trúc. Các doanh nghiệp hàng đầu có nền tảng vững chắc, cổ đông tập trung, ít có ý định giảm cổ phần, thậm chí có thể do mở rộng lượng cổ phiếu lưu hành mà tăng trọng số trong chỉ số, thu hút dòng vốn thụ động; còn các công ty có nền tảng trung bình, định giá cao, cổ đông phân tán dễ bị bán tháo tập trung, biến động giá trước và sau giải ngân rõ rệt hơn.

Chịu trách nhiệm phân tích, ông Zhang Yidong của Guotai Haitong nhấn mạnh rằng, các yếu tố cốt lõi quyết định xu hướng thị trường Hồng Kông vẫn là nền tảng vĩ mô và môi trường thanh khoản toàn cầu, đợt giải ngân chủ yếu là sự xáo trộn mang tính cấu trúc chứ không phải rủi ro hệ thống.

Ông Zhang Yidong phân tích rằng, trong nửa cuối năm 2026, dựa trên bầu cử trung kỳ của Mỹ và chu kỳ giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang, ảnh hưởng của đỉnh cao giải ngân trên thị trường Hồng Kông sẽ không đáng lo ngại. Dữ liệu lịch sử các đợt giải ngân lớn hàng trăm tỷ HKD cho thấy, chỉ số Hang Seng trong khoảng thời gian (T-20 đến T+20 ngày giao dịch) không có dấu hiệu giảm mạnh hệ thống, mà thể hiện đặc điểm “biến động trước giải ngân tăng, sau khi giải ngân ổn định”. Thứ hai, xét theo cấu trúc ngành, quy mô giải ngân năm 2026 thường tập trung vào ba ngành chính là công nghệ thông tin, tiêu dùng tùy chọn và y tế, giai đoạn giải ngân dày đặc có thể làm tăng biến động theo từng ngành.

Nghiên cứu của CICC Hong Kong chỉ ra rằng, việc giải ngân cổ phiếu bị hạn chế có tác động tiêu cực lâu dài hơn đối với thị trường Hồng Kông. Các cổ phiếu đã giảm trước khi giải ngân, lợi nhuận bất thường sau đó tiếp tục giảm; toàn thị trường, quy mô giải ngân có mối tương quan âm rõ ràng với lợi nhuận của chỉ số Hang Seng, cung cấp thêm cổ phiếu mới sẽ làm giảm thanh khoản và kỳ vọng rủi ro của thị trường.

Dữ liệu lịch sử cho thấy, ảnh hưởng của đợt giải ngân trên thị trường Hồng Kông chủ yếu là sự xáo trộn theo giai đoạn, không phải là sự đảo chiều xu hướng. Trong đợt cao điểm giải ngân nhỏ vào cuối năm 2025, mặc dù có cổ phiếu giảm hơn 10% trong một ngày, nhưng chỉ số Hang Seng không bị giảm mạnh hệ thống, các cổ phiếu chủ chốt vẫn giữ vững sức bền. Trong năm 2026, với sự phục hồi kinh tế vĩ mô và cải thiện lợi nhuận doanh nghiệp liên tục, tác động của đợt giải ngân có thể dần được hấp thụ, khó làm thay đổi logic vận hành trung dài hạn của thị trường.

Chiến lược giao dịch trong đợt giải ngân

Đối với nhà đầu tư, đợt giải ngân sẽ định hình lại chiến lược giao dịch: thứ nhất, tránh các cổ phiếu có tỷ lệ giải ngân cao, định giá cao, thanh khoản thấp; thứ hai, tập trung vào các doanh nghiệp hàng đầu có nền tảng vững chắc, cổ đông ổn định, dòng tiền dồi dào; thứ ba, nắm bắt các thời điểm quan trọng như tháng 9 để phòng tránh rủi ro, tránh mua đuổi trước đợt giải ngân.

CICC Hong Kong đề xuất, trong thời kỳ đăng ký các đợt IPO lớn, nên giảm nhẹ tỷ trọng hoặc tránh các ngành có khả năng dòng vốn phân tán, đồng thời chú ý đến cơ hội phục hồi ngắn hạn sau khi kết thúc đăng ký; trong đợt cao điểm giải ngân, cần đặc biệt chú ý đến áp lực giảm cổ phần tiềm năng ảnh hưởng đến tâm lý thị trường và cổ phiếu, đặc biệt là các công ty có quy mô giải ngân lớn, nhà đầu tư ban đầu có chi phí thấp, cần thận trọng.

Xét về trung và dài hạn, không cần thay đổi phân bổ chủ đạo do mở rộng IPO. Nên tập trung vào các công ty có nền tảng tốt, có khả năng duy trì lợi nhuận, vượt qua chu kỳ cảm xúc do “tác động cung cấp”. Sau khi thanh khoản được giải phóng, tìm kiếm các cổ phiếu bị thị trường “bỏ quên” để có cơ hội cấu trúc lợi nhuận.

PuYin International nhấn mạnh rằng, đợt giải ngân không gây ra sự điều chỉnh lớn của thị trường, nhưng các cổ phiếu có tỷ lệ giải ngân cao có thể chịu áp lực giá trước và sau giải ngân. Đối với các công ty có nền tảng mạnh, nếu đợt giải ngân gây giảm giá phi lý, đó lại là cơ hội để đầu tư trung dài hạn.

(Nguồn: Caixin)