Sự Suy Thoái của Morrissey: Làm Thế Nào Một Album Tồi Tệ Phơi Bày Cuộc Khủng Hoảng của Một Biểu Tượng Rock

Hành trình âm nhạc của Morrissey đại diện cho một trong những hiện tượng hấp dẫn và mâu thuẫn nhất của rock hiện đại. Trong nhiều thập kỷ, nghệ sĩ người Anh này là biểu tượng của cảm xúc tinh tế, phê phán chính trị sắc bén và các sáng tác đã định hình nhiều thế hệ. Tuy nhiên, những năm gần đây đã biến Morrissey thành một nhân vật dính dáng đến tranh cãi, hủy bỏ các buổi hòa nhạc và những quyết định nghệ thuật gây tranh cãi. Việc anh mới phát hành Make-Up Is a Lie chứng tỏ sự sa sút này một cách đặc biệt khó chịu: một album nghe có vẻ rối rắm, đầy hoài niệm ngây thơ và những quan điểm chưa rõ ràng.

Tác phẩm mới: khi di sản sụp đổ

Make-Up Is a Lie đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong sự nghiệp của Morrissey. Đây là một tác phẩm suy nghĩ nhưng không may mắn, tràn đầy hoài niệm không thuyết phục và những ý tưởng lan truyền trong những góc tối của internet. Sản phẩm âm nhạc nghe có vẻ mờ nhạt, hình thức bên ngoài thiếu căng thẳng, và tổng thể album truyền tải cảm giác ngẫu hứng. Ở tuổi 65, không ai mong đợi Morrissey tái hiện đẳng cấp của những đỉnh cao trước đây như Viva Hate (1988), Vauxhall and I (1994) hay You Are the Quarry (2004). Ba tác phẩm xuất sắc đã định hình giai đoạn solo của anh sau thành công không thể so sánh của The Smiths. Tuy nhiên, điều gây ngạc nhiên là sự vô vị về mặt nghệ thuật của kết quả hiện tại, thứ rock của thế hệ boomer đã cạn kiệt, thiếu đi sự kích thích vốn luôn là đặc trưng của nhà soạn nhạc và nhà thơ này.

Sự kịch tính ngoài sân khấu: vắng mặt và tuyên bố

Trong năm qua, Morrissey đã hủy khoảng một nửa số buổi hòa nhạc dự kiến, bao gồm cả buổi dự kiến tại Buenos Aires sau một lần hoãn trước đó. Trong lĩnh vực chuyên môn, hành động này là điều bất ngờ đối với một nghệ sĩ tầm cỡ của anh. Tuy nhiên, từ góc nhìn nhân văn và mâu thuẫn, có thể thấy điều này có phần nhất quán: khả năng ai đó đơn giản quyết định không làm điều gì đó vì họ không muốn. Noel Gallagher của Oasis đã ngạc nhiên khi gặp Morrissey trong một quán bar cùng đêm anh hủy một buổi hòa nhạc vì vấn đề sức khỏe giả định.

Điều làm nên tên tuổi của Morrissey ngoài những lần vắng mặt này chính là khả năng giữ gìn một aura bí ẩn và phẩm giá, ngay cả khi gây tranh cãi. Nhà soạn nhạc của các ca khúc quan trọng như “Irish Blood, English Heart” và “First of the Gang to Die” luôn duy trì vị thế nghệ thuật của mình bất chấp mọi scandal. Cuối năm 2024, anh tiết lộ đã chấp nhận một đề nghị trị giá hàng triệu đô la để tập hợp lại The Smiths, nhưng Johnny Marr, cộng tác cũ và đối thủ của anh, đã phớt lờ đề xuất đó. Các cuộc tranh cãi sau đó cho thấy Marr từ chối chia sẻ sân khấu do những quan điểm hiện tại của Morrissey. Sau này, người ta phát hiện toàn bộ câu chuyện chỉ là một sáng tạo có chủ đích, nhằm thắp lại một cuộc đối đầu đã ngủ yên suốt hàng thập kỷ.

Sự chuyển đổi chính trị: từ cực đoan sang bảo thủ

Các quan điểm chính trị mà Johnny Marr từng nghi ngờ liên quan đến việc Morrissey gần đây có vẻ thân thiện hơn với đảng cánh hữu Reform UK của Anh. Dù đã khẳng định năm trước là “không chính trị”, các phát biểu của anh liên tục đề cập đến “chế độ độc tài của tư duy đơn nhất” và cảnh báo về sự phá hủy văn hóa Anh. Trong nhiều lần phát biểu, anh thường chỉ trích các phương tiện truyền thông như The Guardian, cáo buộc họ tiến hành một “chiến dịch thù địch” chống lại mình. Vào mùa xuân năm 2025, anh đã kiện một người dùng internet, cho rằng “troll” này đã tạo dựng hình ảnh công khai của anh là “người phân biệt chủng tộc” suốt nhiều thập kỷ.

Quan điểm này mang tính châm biếm đặc biệt khi xét đến nền tảng danh tiếng nghệ thuật của Morrissey. Sự nghiệp của anh dựa trên những lời phê phán gay gắt đối với chủ nghĩa tư bản, đặc biệt là trong thời kỳ Margaret Thatcher ở Anh. Trong album solo đầu tiên, anh đã đưa ra “Margaret on the Guillotine”, một tuyên ngôn gây sốc đến mức cảnh sát Anh đã khám xét nhà anh theo Luật Vật Chất Nổ. The Queen Is Dead như một cuộc tấn công trực diện vào hoàng gia và tình trạng suy đồi của nước Anh dưới chế độ bảo thủ. Trong Meat Is Murder, dù về mặt hình thức đề cập đến chủ nghĩa ăn chay, Morrissey dùng nó để đặt câu hỏi về “thiếu nhân đạo” của chính phủ Thatcher. Khi Thatcher qua đời vào năm 2013, anh đã đăng một bức thư mở mang tựa đề “Thatcher là một khủng bố không có chút nhân đạo nào”, cho thấy sự khinh miệt của anh vẫn còn nguyên vẹn qua nhiều năm.

Nghịch lý không thể giải thích: Morrissey thực sự là ai?

Câu hỏi liệu Morrissey đã trở thành thứ mà anh từng chống lại hay chưa vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng. Vũ trụ nghệ thuật của anh chống lại mọi logic hay lời giải thích tuyến tính. Có thể sai lầm nằm ở chỗ cố gắng hiểu, biện hộ hoặc lên án anh theo các tiêu chuẩn đương đại. Có lẽ lựa chọn đúng đắn duy nhất là chỉ đơn giản lắng nghe, công nhận những đóng góp lịch sử của anh và chấp nhận sự phức tạp mâu thuẫn hiện tại của anh. Nhưng đó là Make-Up Is a Lie, album khó chịu ghi lại sự suy tàn của một nghệ sĩ từng thắp sáng rock nhạy cảm. Trong trường hợp này, có lẽ lời khuyên tốt nhất là cứ để qua đi, giả như chẳng có gì xảy ra, và nhớ lại thời điểm Morrissey thực sự là người không thể thiếu trong thế giới âm nhạc.