Nhiều sản phẩm đồng loạt tăng giá Ngành bảo hiểm nhân thọ định kỳ có thể đón nhận kỷ nguyên định giá mới

Nguồn: Báo cáo Tham khảo Kinh tế Tư nhân Tác giả: Tương Gia Ứng

Thị trường bảo hiểm đang đón nhận một làn sóng “dao động giá” rõ rệt. Phóng viên nhận thấy, kể từ ngày 1 tháng 3, nhiều sản phẩm bảo hiểm nhân thọ định kỳ bán chạy trên các nền tảng internet đã âm thầm đổi mới “nhãn giá”. Trên nền tảng Ant Insurance, hai sản phẩm “Bảo hiểm toàn dân·Bảo hiểm định kỳ” và “Yêu thương·Bảo hiểm định kỳ” đã hoàn tất thay thế cũ mới, giá của các sản phẩm mới ra mắt đều tăng trung bình hơn 7%. Ví dụ, với một nam giới 30 tuổi mua bảo hiểm 1 triệu nhân dân tệ, trả phí trong 20 năm, sau khi tăng giá, phí hàng năm từ 1268元 tăng lên khoảng 1359元, quy đổi ra trung bình tháng chưa đến 8元. Mặc dù mức tăng không lớn, nhưng đã phá vỡ thế bế tắc về giá của loại hình bảo hiểm này trong nhiều năm.

Điều này không phải là trường hợp cá biệt. Phóng viên từ nhiều công ty môi giới bảo hiểm cho biết, bao gồm các sản phẩm chủ lực như “Hua Gui Dama 2026” của Huaguo Life, “Guo Fu Ding Hai Zhu 7” của Guofu Life và “Zhong Yi Qing Tian Zhu 11” của Zhongyi Life, cũng sẽ trong tháng này hoàn tất hạ giá hoặc điều chỉnh giá, dự kiến mức tăng chung từ 5% đến 10%. Trong suốt thời gian qua, các sản phẩm bảo hiểm định kỳ giá rẻ, được xem như “vũ khí thu hút khách hàng” của bảo hiểm internet, đang trải qua một cuộc đánh giá lại giá trị toàn ngành.

Áp lực kép từ thuế phí và tính toán rủi ro

Đối với những khách hàng quen với “đòn bẩy cao, phí thấp”, việc tăng giá lần này có vẻ đến hơi đột ngột. Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong ngành, điều này phản ánh quy luật thị trường trở lại với lý tính một cách tất yếu.

“Nguyên nhân trực tiếp nhất là do điều chỉnh chính sách thuế.” Phó trưởng Trung tâm Nghiên cứu Quản lý Rủi ro và Đổi mới của Đại học Ngoại thương, ông Long, nói với phóng viên. Theo chính sách ưu đãi thuế giá trị gia tăng mới ban hành tháng 1 năm 2026, các loại bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí và bảo hiểm sức khỏe có thời hạn trên một năm, được xác định rõ ràng là “hoàn trả gốc lãi”. Điều này có nghĩa là, các loại bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí và bảo hiểm sức khỏe không hoàn trả khi đáo hạn, không còn được hưởng ưu đãi miễn thuế. Theo tính toán, khoản thuế bổ sung khoảng 6% này đã trực tiếp thúc đẩy phí bảo hiểm cuối cùng tăng từ 5% đến 10%.

Ngoài việc tăng rõ rệt chi phí thuế phí, logic định giá sản phẩm cũng đang thay đổi một cách âm thầm. Mặc dù từ năm 2026, “Bảng tuổi thọ kinh nghiệm ngành bảo hiểm nhân thọ Trung Quốc (2025)” cho thấy tuổi thọ dự kiến kéo dài hơn, thực tế lại phức tạp hơn nhiều.

Một quản lý phòng phát triển sản phẩm của một công ty bảo hiểm lớn cũng tiết lộ, đối với nhóm khách hàng trung niên, trẻ tuổi và có mức bảo hiểm cao, các đánh giá về rủi ro tử vong của công ty bảo hiểm đang ngày càng thận trọng hơn, điều này trực tiếp đẩy phí rủi ro lên cao hơn.

Thêm vào đó, áp lực bồi thường ngày càng tăng cũng khiến các công ty bảo hiểm khó duy trì chiến lược giá thấp trước đây. Một số nguồn tin trong ngành cho biết, trong hai năm gần đây, tỷ lệ bồi thường của bảo hiểm định kỳ liên tục tăng cao. “Bảo hiểm định kỳ là sản phẩm đòn bẩy cao, một lần bồi thường thường cần hàng nghìn phí bảo hiểm để cân đối.” Một chuyên gia tính toán bảo hiểm nói với phóng viên, “Khi số lượng bồi thường tăng, ‘cân bằng’ trong định giá chắc chắn sẽ nghiêng về phía khác.”

Chuyển hướng cạnh tranh sang chất lượng

Việc điều chỉnh giá lần này đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ tăng giá thấp, phát triển manh mẽ của thị trường bảo hiểm định kỳ internet.

Trong những năm gần đây, nhờ đặc điểm trách nhiệm thuần túy, điều khoản đơn giản, dễ so sánh giá, bảo hiểm định kỳ đã trở thành “đầu tàu” trong việc các công ty bảo hiểm chiếm lĩnh thị trường qua kênh internet. Để thu hút sự chú ý và lượng truy cập, một số công ty bảo hiểm đã có chính sách định giá khá quyết liệt, thậm chí dùng mức phí thấp hơn chi phí rủi ro để mở rộng quy mô, dẫn đến việc “giá sàn” thường xuyên xuất hiện. Tuy nhiên, mô hình này hiện nay đã khó duy trì trong bối cảnh kinh tế và quy định hiện hành.

“Cuộc cạnh tranh hiện nay đang chuyển từ hướng giá sang hướng giá trị.” Một chuyên gia trong ngành bảo hiểm nhận định. Việc điều chỉnh phí lần này phản ánh các công ty bảo hiểm đang tìm kiếm sự cân bằng giữa chính xác trong định giá và tính hợp lý trong vận hành. Trưởng phòng Thí nghiệm Công nghệ Tính toán của Đại học Tài chính Trung ương, ông Chen Hui, cho rằng, lần điều chỉnh này thể hiện rõ hơn việc các công ty bảo hiểm định giá chính xác hơn, vận hành hợp lý hơn, và ngành đang chuyển từ cạnh tranh dựa trên so sánh giá sang định giá rủi ro tinh vi hơn.

Chuyển đổi này cũng thể hiện rõ trong hướng nâng cấp trách nhiệm sản phẩm. Trong tương lai, điểm cạnh tranh của bảo hiểm định kỳ sẽ không còn là con số phí đơn thuần, mà là tối ưu hóa trách nhiệm bảo hiểm và nâng cao trải nghiệm dịch vụ. Ví dụ, bồi thường bổ sung cho tử vong do bệnh đặc thù, liên kết chặt chẽ hơn với các kịch bản rủi ro gia đình, và dịch vụ xét duyệt và bồi thường hiệu quả hơn có thể trở thành điểm mới để các công ty bảo hiểm phát huy. Bởi vì, khi chiến tranh giá không còn khả thi, cách làm sao để sản phẩm có “giá trị cảm nhận” cao hơn mới là chìa khóa giữ chân khách hàng.

Điều đáng chú ý là, mặc dù giá bảo hiểm định kỳ đã đồng loạt tăng, các chuyên gia trong ngành đều cho rằng điều này sẽ không gây ra làn sóng tăng giá toàn ngành. Nghiên cứu về lãi suất dự kiến của các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ phổ thông do Hiệp hội Bảo hiểm Trung Quốc công bố tháng 1 năm nay cho thấy, mức lãi suất dự kiến của các sản phẩm hiện tại còn an toàn, chưa chạm ngưỡng kích hoạt điều chỉnh. Báo cáo của Trung Quốc Thái Châu Securities cũng dự đoán, nếu lãi suất thị trường duy trì ổn định, khả năng giảm lãi suất dự kiến trong năm sẽ ít dẫn đến tăng giá diện rộng.

Người tiêu dùng nên làm gì?

Trước làn sóng tăng giá và sự lo lắng của các đại lý trong nhóm bạn bè về việc “ngưng bán hàng”, người tiêu dùng nên ứng phó ra sao?

“Tiêu dùng dựa trên nhu cầu là nguyên tắc cơ bản của mua sắm, bảo hiểm cũng vậy.” Các chuyên gia trong ngành nhắc nhở người tiêu dùng, cần cảnh giác với “lời đồn ngưng bán”. Mặc dù tăng giá là thực tế, nhưng người tiêu dùng không cần hoảng loạn, cũng không cần vì thế mà mua bảo hiểm vượt quá nhu cầu của bản thân.

Đối với những gia đình đã có kế hoạch mua loại sản phẩm này, thời điểm hiện tại thực sự là một cơ hội đáng chú ý. Giá trị cốt lõi của bảo hiểm định kỳ là “đảm bảo an toàn” — dùng khoản chi phí nhỏ trong kỳ để khóa chặt bảo vệ cao cho tương lai không chắc chắn. Đặc biệt, đối với các trụ cột kinh tế gia đình đang trong giai đoạn “nhiều trách nhiệm, nhiều khoản nợ” — gánh nặng vay mua nhà, xe, cần nuôi dưỡng con cái và chăm sóc cha mẹ — bảo hiểm định kỳ vẫn là công cụ đòn bẩy có hiệu quả về mặt chi phí.

Vậy, khi lựa chọn, cần chú ý những điểm nào? Quản lý phát triển sản phẩm đã đưa ra bốn lời khuyên: Thứ nhất, xác định mức bảo hiểm, thường đề xuất bao phủ các khoản nợ gia đình, chi phí giáo dục con cái và chăm sóc cha mẹ, phổ biến trong khoảng 1-3 triệu nhân dân tệ; thứ hai, chọn thời hạn bảo hiểm phù hợp, ưu tiên đến khi trả hết khoản vay hoặc con trưởng thành, thường bảo đến 60 hoặc 70 tuổi, không cần theo đuổi bảo hiểm trọn đời; thứ ba, chú ý điều khoản miễn trách và thông báo sức khỏe, càng ít và càng rộng rãi càng tốt, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình bồi thường sau này; cuối cùng, trong phạm vi bảo hiểm tương đương, chọn sản phẩm có phí bảo hiểm hợp lý hơn và dịch vụ bồi thường của công ty bảo hiểm ổn định hơn.

Tiến sĩ hậu tiến sĩ Kinh tế Ứng dụng của Đại học Bắc Kinh, ông Zhu Junsheng, cho rằng, ngay cả khi phí tăng, bảo hiểm định kỳ vẫn là một trong những sản phẩm hiệu quả nhất trong hệ thống bảo hiểm. Ví dụ, một nam giới 32 tuổi mua bảo hiểm 2 triệu nhân dân tệ đến 60 tuổi, sau khi tăng giá, phí hàng năm khoảng 1682元, tỷ lệ đòn bẩy bảo hiểm vẫn vượt quá 59 lần. Trong thời kỳ “tăng giá”, giá cả không nên là yếu tố quyết định duy nhất, mà các quy tắc xét duyệt, điều khoản miễn trách và phù hợp với chu kỳ trách nhiệm gia đình mới là điều quan trọng hơn nhiều so với chênh lệch vài chục đồng tiền phí bảo hiểm.

Sự điều chỉnh này, do sự thay đổi trong chính sách thuế phí, giả định tính toán và logic cạnh tranh thị trường, có thể chính là bước bắt đầu cho sự trưởng thành của thị trường bảo hiểm định kỳ Trung Quốc. Khi dòng chảy lùi xa, sẽ không còn là những “người chơi dựa vào giá rẻ để thu hút lượng truy cập”, mà là những nhà dài hạn thực sự có thể vượt qua chu kỳ, cung cấp hàng rào rủi ro vững chắc cho hàng triệu gia đình.