Bùng nổ! Quy mô quỹ định lượng tư nhân hàng chục tỷ đạt mức cao mới, lần đầu vượt quá chiến lược nhiều chủ quan, Đằng Tân phát biểu cảnh báo rủi ro

Năm nay vào tháng 2, thị trường đăng ký sản phẩm chứng khoán của các quỹ tư nhân đã có sự bùng nổ, các quỹ tư nhân hàng tỷ trở thành lực lượng chủ đạo trong việc đăng ký, trong đó số lượng quỹ tư nhân định lượng tỷ lần đầu tiên vượt qua các quỹ đa chiến lược chủ quan. Sự thay đổi trong cơ cấu ngành này đã thu hút sự chú ý rộng rãi trong giới quỹ, các đại gia quỹ như Đan Bân đã lên tiếng cảnh báo rủi ro và tranh luận gay gắt với lãnh đạo các quỹ tỷ như Vương Y Ping.

Tháng 2, số lượng đăng ký sản phẩm tăng gấp đôi so với cùng kỳ và tháng trước

Theo thống kê của Private Equity Data, tính đến ngày 28/02/2026, toàn thị trường có 722 tổ chức quỹ tư nhân đã đăng ký tổng cộng 1366 sản phẩm chứng khoán, tăng 151.57% so với 543 sản phẩm cùng kỳ năm 2025, và tăng 100.88% so với 680 sản phẩm tháng 1 năm 2026, đạt mức tăng gấp đôi cả so với cùng kỳ và tháng trước, cho thấy sự nhiệt huyết rõ rệt trong việc mở rộng của các tổ chức quỹ. Sự tăng trưởng này phản ánh tốc độ đẩy mạnh bố trí của các nhà quản lý quỹ, đồng thời thể hiện kỳ vọng tích cực của ngành đối với thị trường.

Xét về cơ cấu đăng ký, các quỹ tỷ trở thành lực lượng chủ đạo tuyệt đối. Trong top 3 về số lượng đăng ký sản phẩm tháng 2, đều là các quỹ tỷ, 59 quỹ tỷ đã đăng ký tổng cộng 326 sản phẩm mới, chiếm 25.16% tổng số đăng ký trong tháng, là lực lượng chính thúc đẩy tăng trưởng tổng thể.

Chi tiết đăng ký tháng 2 cho thấy các quỹ tư nhân định lượng tỷ rất tích cực. Minh Tùng Đầu Tư đứng đầu với 33 sản phẩm đăng ký, tập trung vào chiến lược vĩ mô và đa chiến lược phòng hộ; Hắc Ứng Tài Sản, Thượng Hải Lin Nhân Quỹ theo sau với 23 sản phẩm; Hán Đức Đầu Tư, Nhu Yến Tài Sản mỗi bên đăng ký 22 sản phẩm; Thành Kỳ Quỹ đăng ký 21 sản phẩm; Minh Thạch Quỹ, Tiến Hóa Luận Tài Sản, Cửu Khôn Đầu Tư lần lượt đăng ký 16, 15, 12 sản phẩm, cho thấy rõ sự mở rộng của các quỹ định lượng hàng đầu.

Xem lại quá trình phát triển của quỹ tư nhân định lượng, quy mô mở rộng rõ ràng: cuối năm 2019, trong số 37 quỹ tỷ, có 4 quỹ là quỹ định lượng, chiếm 11%; cuối năm 2021, trong số 104 quỹ tỷ, có 24 quỹ là quỹ định lượng, chiếm 23%; đến cuối tháng 2/2026, tổng số quỹ tỷ trong nước đạt 126, trong đó số quỹ định lượng tỷ lần đầu tiên vượt qua các quỹ đa chiến lược chủ quan, xu hướng tập trung tài nguyên ngành vào các quỹ định lượng hàng đầu ngày càng rõ nét.

Quỹ định lượng tỷ lần đầu vượt qua các quỹ đa chiến lược chủ quan, các đại gia quỹ cảnh báo rủi ro

Tính đến cuối tháng 2/2026, số lượng tổ chức quỹ tỷ trong nước đạt 126, lập kỷ lục mới, phần lớn là các quỹ định lượng, lần đầu tiên vượt qua các quỹ đa chiến lược chủ quan, đánh dấu rằng giao dịch định lượng đã từ vai trò phụ trong thị trường, dần trở thành một trong những lực lượng chi phối chính của thị trường cổ phiếu A, gây phản ứng mạnh mẽ trong thị trường.

Sự thay đổi này khiến các đại gia quỹ như Đan Bân cảm thấy lo lắng. Gần đây, Chủ tịch Đan Bân của Đông Phương Cảng Cảng đã gây xôn xao giới đầu tư với lời cảnh báo về rủi ro của quỹ định lượng, thể hiện sự bất an về quy mô mở rộng của các quỹ này, đẩy các rủi ro tiềm ẩn của đầu tư định lượng đối với thị trường chứng khoán trở lại tâm điểm dư luận. Tuy nhiên, Đan Bân cho rằng, lượng vốn lớn đổ vào các cổ phiếu vốn hóa nhỏ qua các mô hình thuật toán, nếu môi trường thị trường đảo chiều hoặc chiến lược định lượng thất bại tập thể, có thể gây ra phản ứng dây chuyền của giao dịch tự động, dẫn đến giảm thanh khoản đột ngột, tăng biến động, sức ảnh hưởng còn vượt xa các quỹ chủ động truyền thống.

Gần đây, thị trường A-share đang trong giai đoạn điều chỉnh, nhiều ngành có dấu hiệu bị các quỹ định lượng “thu hoạch”, có nhà đầu tư thẳng thắn nói: “Thứ Sáu tăng trần, thứ Hai giảm sàn, hoàn toàn là nhịp thu hoạch của các quỹ định lượng”, điều này cũng phần nào xác nhận lo lắng của Đan Bân không phải là không có căn cứ.

Về quan điểm của Đan Bân, ông Vương Y Ping, sáng lập và Giám đốc Đầu tư của Quỹ tiến hóa trong nước, đưa ra ý kiến khác. Ông cho biết, sau khủng hoảng thanh khoản của cổ phiếu nhỏ vào đầu năm 2024, phần lớn các quỹ định lượng tỷ đã giảm đáng kể việc phơi bày vào phong cách cổ phiếu nhỏ, điều này có thể được xác nhận qua hiệu suất hàng tuần của các giai đoạn yếu của cổ phiếu nhỏ trong hai năm tiếp theo, các tổ chức chuyên nghiệp có thể cảm nhận rõ sự thay đổi sau chiến lược cập nhật.

Một nhân viên của quỹ định lượng tỷ trong nước cho biết, rủi ro tiềm ẩn của cổ phiếu nhỏ không phải là vấn đề cố hữu của đầu tư định lượng, mà là do thiết kế chiến lược, tiêu chuẩn kiểm soát rủi ro và kiểm soát phơi bày phong cách. Tổ chức này đã thực hiện bốn biện pháp để tránh rủi ro liên quan: thứ nhất, phân bổ danh mục cực kỳ phân tán về vốn; thứ hai, kiên trì hạn chế thanh khoản, đảm bảo thoái lui có trật tự trong trường hợp cực đoan; thứ ba, kiểm soát chặt chẽ phơi bày phong cách; thứ tư, sử dụng chiến lược giao dịch trung và thấp tần suất, giảm tác động tới thị trường, hỗ trợ ổn định thị trường.

Ông Trần Tân Văn của Quỹ Đen Khí Tinh Thần cho biết, là người dày dạn trong ngành quỹ tư nhân, ông hiểu rõ rằng sau cơn bão định lượng là sự tái cấu trúc của cấu trúc vi mô thị trường và phân phối lại quyền lực của vốn. Nhưng lời cảnh báo của Đan Bân đáng để ngành quan tâm, vì độ phức tạp của thị trường còn vượt xa các đánh giá đơn thuần đúng hoặc sai, cần xuyên thấu bề nổi để tìm ra chân lý.

Ông Trần Tân Văn nói với phóng viên, rủi ro tiềm ẩn của giao dịch định lượng chủ yếu thể hiện ở ba mặt: Thứ nhất, rủi ro “sập đổ” do đồng bộ chiến lược gây ra, cần cảnh giác cao. Khi các chiến lược trung tính, tăng cường chỉ số vượt quá ngưỡng, yếu tố gây thất bại và điều chỉnh tập thể sẽ tạo ra vòng phản hồi tiêu cực. Các dấu hiệu cực đoan của phong cách nhỏ trong thị trường A-share đã xuất hiện từ năm 2024, các tổ chức định lượng quá mức phơi bày vào yếu tố vốn hóa, dẫn đến điều chỉnh theo kiểu giẫm đạp, thanh khoản của cổ phiếu nhỏ bốc hơi trong chớp mắt. Dữ liệu cho thấy, hệ số tương quan của các chiến lược định lượng trong nước đã tăng từ 0.3 năm 2020 lên 0.65 năm 2024, mức độ chật chội của chiến lược rõ ràng.

Thứ hai, hiệu ứng hút rút thanh khoản đang làm méo mó logic định giá. Giao dịch tần suất cao và theo thuật toán đã làm tăng độ biến động của thị trường, đặc biệt trong các giai đoạn tâm lý yếu, các lệnh dừng lỗ tự động sẽ thúc đẩy mất máu thị trường, tạo thành vòng “giảm - giảm tiếp - giảm nữa”. Khủng hoảng DMA vào đầu tháng 2/2024 là minh chứng, các lệnh cắt lỗ tự động và các vị thế định lượng bị đóng băng cùng lúc, khiến chỉ số CSI 500 và CSI 1000 giảm hơn 15% trong ngắn hạn.

Thứ ba, thiếu các biện pháp phòng ngừa rủi ro cực đoan gây lo ngại. Một số sản phẩm định lượng vì theo đuổi tỷ lệ Sharpe cao, đã quá chú trọng giảm thiểu rủi ro, nhưng lại đối mặt với khủng hoảng thanh khoản trong các tình huống cực đoan. Theo kinh nghiệm quốc tế, các đợt ngừng giao dịch của thị trường Mỹ tháng 3/2020, khủng hoảng quỹ hưu trí Anh năm 2022 đều là các ví dụ điển hình về rủi ro hệ thống do chiến lược định lượng quá tải gây ra, điểm chung là khi mọi người đều cố gắng “mang rủi ro một cách an toàn” qua các mô hình phân bổ rủi ro tương tự, thị trường sẽ mất đi các nhà cung cấp thanh khoản cuối cùng.