Tầm Quan Trọng Ngày Càng Tăng Của Azerbaijan Đối Với Châu Âu Trước Chuyến Thăm Của Antonio Costa

(MENAFN- Trend News Agency) ** BAKU**, ** Azerbaijan**, ** 11 tháng 3**. Việc tìm kiếm đối tác năng lượng đáng tin cậy của châu Âu ngày càng dẫn đến một địa điểm: Azerbaijan. Thực tế này sẽ được nhấn mạnh vào ngày 11 tháng 3, khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu, António Costa, đến thăm Baku trong chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Azerbaijan kể từ khi nhậm chức.

Chuyến đi, được công bố vào ngày 6 tháng 3, là chuyến thăm song phương và diễn ra trong bối cảnh châu Âu đang xem xét lại các ưu tiên về năng lượng và địa chính trị - với Azerbaijan nổi lên như một trong những đối tác quan trọng nhất trong quá trình này.

Đối với Liên minh châu Âu, hợp tác với Azerbaijan dựa trên nền tảng lâu dài. Hai bên đã làm việc theo Hiệp định Đối tác và Hợp tác từ năm 1999, và qua nhiều năm, EU đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Azerbaijan và là nhà đầu tư chính vào nền kinh tế của quốc gia này. Tuy nhiên, các diễn biến địa chính trị gần đây đã nâng cao mối quan hệ này lên một cấp độ chiến lược mới, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng.

Sau khi nguồn cung khí đốt của Nga bị gián đoạn do chiến tranh ở Ukraine, EU đã nhanh chóng đa dạng hóa các nguồn năng lượng của mình. Azerbaijan nổi lên như một trong những lựa chọn đáng tin cậy nhất. Thông qua Hành lang khí đốt phía Nam - một mạng lưới dài 3.500 km kết nối khu vực Caspian với thị trường châu Âu - khí đốt của Azerbaijan hiện đang chảy trực tiếp đến nhiều quốc gia châu Âu.

Sự phát triển của hợp tác này được thể hiện rõ qua các con số. Xuất khẩu khí đốt của Azerbaijan sang EU đạt khoảng 8,1 tỷ mét khối vào năm 2021. Đến năm 2024, con số này đã đạt khoảng 12,9 tỷ mét khối, và năm 2025, nguồn cung vẫn duy trì khoảng 12,5–12,8 tỷ mét khối - cao hơn hơn 50% so với năm 2021. Hiện nay, khí đốt của Azerbaijan chiếm khoảng 4% tổng lượng khí nhập khẩu của EU và được phân phối đến 10 quốc gia thành viên EU, bao gồm Italy, Hy Lạp, Bulgaria, Romania, Hungary, Đức và Áo. Tổng thể, khí đốt qua đường ống của Azerbaijan hiện được cung cấp cho 16 quốc gia.

Hạ tầng hỗ trợ nguồn cung này bao gồm Dự án Đường ống khí đốt xuyên Anatolia và Dự án Đường ống khí đốt xuyên Adriatic. Kể từ khi các chuyến hàng thương mại qua TAP bắt đầu, Azerbaijan đã thu về khoảng 24 tỷ euro từ xuất khẩu khí đốt tự nhiên sang các khách hàng châu Âu, thể hiện quy mô của mối quan hệ đối tác này.

Dự kiến, xuất khẩu sẽ còn tiếp tục tăng trưởng. Theo thỏa thuận hợp tác năng lượng chiến lược ký kết tại Baku năm 2022 giữa Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Ilham Aliyev, hai bên đặt mục tiêu tăng nguồn cung khí đốt lên ít nhất 20 tỷ mét khối mỗi năm vào năm 2027. Để đạt được mục tiêu này, cần mở rộng hạ tầng và các dự án sản xuất mới, nhiều trong số đó đã được lên kế hoạch cho những năm tới.

Chuyến thăm của Costa dự kiến sẽ tập trung vào các lĩnh vực hợp tác mở rộng này. Theo các tuyên bố chính thức, các cuộc thảo luận sẽ tập trung vào việc thúc đẩy Sáng kiến Năng lượng Chiến lược, bao gồm tiến trình đạt mục tiêu cung cấp 20 bcm khí đốt, cũng như hợp tác trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, hydro xanh, các kết nối điện và kết nối vận tải qua Trung Đường. Chương trình nghị sự cũng bao gồm các cuộc thảo luận về địa chính trị rộng hơn, đặc biệt là tình hình đang diễn biến nhanh chóng ở Trung Đông. Các nhà phân tích dự đoán chuyến thăm sẽ xác nhận mối quan hệ hợp tác EU-Azerbaijan và làm nổi bật vai trò của Azerbaijan như một nhà cung cấp năng lượng ổn định trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.

Một yếu tố quan trọng thúc đẩy mối quan hệ hợp tác ngày càng mở rộng này chính là sự lãnh đạo của Tổng thống Ilham Aliyev. Trong hai thập kỷ qua, Tổng thống Ilham Aliyev đã theo đuổi chính sách đối ngoại thực dụng và cân bằng, tăng cường hợp tác với châu Âu trong khi duy trì các mối quan hệ quốc tế đa dạng. Vai trò trực tiếp của ông trong việc thúc đẩy các dự án năng lượng lớn - bao gồm Hành lang khí đốt phía Nam - đã giúp định vị Azerbaijan như một đối tác quan trọng trong an ninh năng lượng của châu Âu.

Vai trò của Tổng thống Ilham Aliyev cũng góp phần duy trì sự ổn định và lập kế hoạch chiến lược dài hạn làm nền tảng cho hợp tác quốc tế của Azerbaijan. Dưới sự lãnh đạo của ông, đất nước đã duy trì liên tục nguồn cung năng lượng trong khi mở rộng hợp tác với châu Âu sang các lĩnh vực mới như năng lượng tái tạo và kết nối khu vực.

Trước bối cảnh này, chuyến thăm của Costa phản ánh một thực tế rộng lớn hơn: Azerbaijan không còn chỉ là một nhà sản xuất năng lượng khu vực. Nó đang trở thành một đối tác thiết yếu cho an ninh năng lượng của châu Âu, kết nối kinh tế và quá trình chuyển đổi dài hạn hướng tới một hệ thống năng lượng đa dạng và bền vững hơn.