Nhu cầu AI tăng mạnh cộng với xu hướng tăng giá, giá trị sản xuất của mười nhà nhà máy gia công wafer lớn nhất năm ngoái đã tăng hơn 26%

Nguồn: Đông Quản Chứng Khoán

Trong bối cảnh nhu cầu trí tuệ nhân tạo tăng mạnh và xu hướng tăng giá, giá trị sản xuất của các nhà máy chế tạo wafer toàn cầu cũng tăng theo. Theo số liệu mới nhất của Jibang Consulting về ngành gia công wafer, quý IV năm 2025, tổng giá trị sản xuất của top 10 nhà máy gia công wafer toàn cầu tăng 2,6% so với quý trước, đạt khoảng 46,3 tỷ USD; cả năm 2025, tổng giá trị của top 10 nhà gia công wafer đạt khoảng 169,5 tỷ USD, tăng 26,3% so với năm trước, lập kỷ lục mới. Ngoài ra, quy mô giá trị của bộ nhớ đã vượt hơn gấp đôi so với gia công wafer.

Giá bán trung bình tăng

Là nhà dẫn đầu trong ngành gia công wafer, TSMC trong quý IV năm 2025 mặc dù lượng xuất hàng giảm nhẹ, nhưng nhờ các sản phẩm flagship như iPhone 17 thúc đẩy xuất khẩu wafer 3nm, giá bán trung bình toàn ngành tăng, doanh thu quý tăng 2% lên 33,7 tỷ USD, giúp công ty duy trì vị trí số một với thị phần 70,4%.

Samsung gia công (không bao gồm System LSI) trong quý IV năm 2025 nhờ xuất khẩu sản phẩm mới 2nm, đồng thời bắt đầu sản xuất wafer cho chip logic HBM4, giảm bớt tác động của việc giảm công suất sử dụng, doanh thu tăng 6,7% so với quý trước, gần 3,4 tỷ USD, không chỉ thoát khỏi lỗ mà còn tăng thị phần từ 6,8% lên 7,1%, đứng thứ hai.

SMIC chiếm vị trí thứ ba, trong quý IV năm 2025, doanh thu tăng 4,5% so với quý trước, đạt gần 2,49 tỷ USD, chủ yếu nhờ tăng xuất wafer, giá bán trung bình tăng nhẹ và lượng xuất hàng mask tăng vào cuối năm. Báo cáo tài chính của công ty cũng cho thấy, trong quý IV năm ngoái, SMIC vẫn duy trì hoạt động tốt, doanh thu toàn bộ đạt 2,489 tỷ USD, trong đó doanh thu wafer tăng 1,5% so với quý trước, số lượng sản phẩm và giá trung bình đều tăng nhẹ.

Ngoài ra, Huahong Group đứng thứ sáu, trong quý IV năm 2025, doanh thu của Huahong Hongli do nhu cầu MCU, PMIC thúc đẩy, tăng 3,9% so với quý trước, sau khi hợp nhất doanh thu của Shanghai Huali, tổng doanh thu của Huahong Group gần 1,22 tỷ USD, tăng 0,1% so với quý trước.

Ngược lại, nhà tích hợp wafer (晶合集成) xếp thứ chín trong quý IV năm 2025, doanh thu giảm 5,3% so với quý trước, còn 388 triệu USD, chủ yếu do đã đạt mục tiêu xuất hàng và doanh thu cho năm 2025, một số sản phẩm hoãn sang quý I năm 2026. Trong các cuộc khảo sát mới nhất, lãnh đạo của nhà tích hợp wafer cho biết, giá gia công của một số sản phẩm đã được điều chỉnh tăng, trong thời gian tới sẽ tiếp tục tối ưu hóa cấu trúc sản phẩm, nâng cao hiệu quả vận hành, mở rộng lĩnh vực ứng dụng, đồng thời dựa trên nhu cầu khách hàng và xu hướng thị trường để xây dựng chiến lược định giá hợp lý.

Đáng chú ý, Topa Semiconductor đã vươn lên vị trí thứ bảy trong thị phần, chủ yếu nhờ xuất khẩu các ứng dụng mới liên quan đến quang tử silicon, german silicon và các sản phẩm đặc thù cho máy chủ, doanh thu tăng 11,1% so với quý trước, đạt 440 triệu USD.

Trên thị trường thứ cấp, giá cổ phiếu của SMIC A-shares từ tháng 9 năm 2024 đã tăng gần gấp đôi, tuy nhiên trong quý I năm nay đã có phần giảm; cổ phiếu Huahong tăng cao nhất gấp 4,56 lần; giá cổ phiếu của nhà tích hợp wafer cũng đã tăng gấp đôi.

Công suất có thể chịu áp lực

Nhìn chung, quý IV năm 2025, quy trình công nghệ tiên tiến tiếp tục hưởng lợi từ nhu cầu cao của AI Server GPU, Google TPU, cùng với các sản phẩm mới của điện thoại thông minh thúc đẩy việc thử nghiệm chip chính của điện thoại, thể hiện rõ kết quả xuất hàng ấn tượng. Trong phân khúc công nghệ đã trưởng thành, các đơn hàng quản lý nguồn điện cho máy chủ và AI biên giới duy trì công suất cao của các nhà máy 8 inch, thậm chí còn dự kiến tăng giá, trong khi công suất 12 inch gần như ổn định, thúc đẩy tổng giá trị sản xuất của top 10 nhà gia công wafer toàn cầu tăng trưởng theo quý. Dự báo năm 2026, Jibang Consulting dự kiến một số sản phẩm tiêu dùng sẽ chuẩn bị hàng trước, giúp duy trì công suất, nhưng giá bộ nhớ tăng cao khiến các đơn hàng chủ đạo gặp áp lực, nhu cầu giảm, còn có những lo ngại về đơn hàng và công suất trong nửa cuối năm.

Về ảnh hưởng của việc tăng giá bộ nhớ, CEO Zhao Haijun của SMIC cho biết tại cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh, nhu cầu mạnh mẽ của AI đã làm căng thẳng nguồn cung chip bộ nhớ, đặc biệt trong các lĩnh vực ứng dụng trung và thấp cấp như điện thoại, khiến các nhà sản xuất cuối cùng đối mặt với thiếu hụt và tăng giá chip bộ nhớ. Thêm vào đó, việc truyền giá tăng để bù đắp chi phí sẽ gây áp lực lên nhu cầu sản phẩm cuối cùng. Do đó, dự kiến các đơn hàng trung và thấp cấp sẽ giảm, trong khi các đơn hàng liên quan đến AI, bộ nhớ, ứng dụng trung cao cấp sẽ tăng.

Trong hướng dẫn kết quả kinh doanh, SMIC dự kiến doanh thu quý I năm 2026 sẽ giữ ổn định so với quý trước, tỷ lệ lợi nhuận gộp dự kiến từ 18% đến 20%.

Các tổ chức thị trường đã cảnh báo về sự suy thoái nghiêm trọng của thị trường điện thoại di động.

Theo báo cáo của Counterpoint Research, do nguồn cung chip bộ nhớ giảm, thị trường điện thoại thông minh sẽ có sự đảo chiều lớn vào năm 2026, dự kiến giảm 12,4% so với cùng kỳ, xuống dưới 1,1 tỷ chiếc, mức giảm mạnh nhất trong lịch sử, và xu hướng này dự kiến kéo dài đến năm 2027, gây rối loạn trong danh mục sản phẩm của các nhà gia công (OEM) và trì hoãn các sản phẩm mới ra mắt toàn ngành. Ngược lại, thị trường điện thoại cao cấp dự kiến sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn, thậm chí có thể tăng trưởng trong phạm vi số đơn vị nhỏ.

Chu kỳ mới do nhu cầu AI thúc đẩy

Nhờ xu hướng AI, giá trị sản xuất của bộ nhớ và wafer gia công sẽ cùng đạt đỉnh mới vào năm 2026. Theo ước tính của Jibang Consulting, do nguồn cung bộ nhớ khan hiếm và giá tăng, quy mô giá trị ngành này mở rộng đáng kể lên 551,6 tỷ USD, trong khi giá trị gia công wafer đạt 218,7 tỷ USD, bộ nhớ đã vượt hơn gấp đôi so với gia công wafer. Theo thống kê, chu kỳ siêu tăng trưởng của bộ nhớ trước đó diễn ra từ 2017 đến 2019, chủ yếu do nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu đám mây, khi đó giá trị bộ nhớ cũng đã vượt xa gia công wafer rõ rệt. Trong khi đó, chu kỳ do nhu cầu AI thúc đẩy lần này còn toàn diện hơn, khi ngành AI chuyển từ huấn luyện mô hình sang ứng dụng suy luận quy mô lớn, nhấn mạnh khả năng phản hồi thời gian thực và hiệu quả truy cập dữ liệu, thúc đẩy nhu cầu DRAM dung lượng cao, băng thông lớn trên máy chủ, đồng thời dung lượng trên mỗi máy cũng tăng theo.

Ngoài ra, Nvidia trong việc thúc đẩy nền tảng Vera Rubin đã tăng cường nhu cầu về lưu trữ hiệu năng cao, nâng cao tầm quan trọng của SSD doanh nghiệp. Để cân bằng giữa hiệu suất tạo token và chi phí, các nhà sản xuất đang đẩy nhanh việc sử dụng SSD QLC dung lượng lớn để xử lý lượng dữ liệu khổng lồ.

Mặt khác, nhu cầu của khách hàng cũng đã thay đổi rõ rệt, khác với trước đây chủ yếu dựa vào khách hàng cuối cùng, đợt săn hàng bộ nhớ lần này do các nhà cung cấp dịch vụ đám mây thúc đẩy, không chỉ tăng mạnh về lượng mua mà còn ít nhạy cảm với giá, khiến mức tăng giá vượt xa chu kỳ siêu tăng trưởng trước đó và lập kỷ lục mới.