Thị phần toàn cầu tụt hậu, triển vọng vượt qua trên đoạn cong mờ ảo, báo chí Hàn Quốc suy tư về ngành pin bị doanh nghiệp Trung Quốc vượt qua

【Phóng viên đặc biệt của Thời báo Toàn cầu tại Hàn Quốc, Lê Khí Ẩn】Hội chợ lưu trữ pin Hàn Quốc 2026 kéo dài ba ngày đã khai mạc vào thứ Tư. Theo hãng tin Yonhap, năm nay có gần 670 doanh nghiệp từ 14 quốc gia, bao gồm Mỹ, Trung Quốc, Úc, Đức và Nhật Bản tham gia. Trước đó một ngày, tổ chức khảo sát thị trường SNE Research công bố số liệu mới nhất cho thấy ngành công nghiệp pin năng lượng của Hàn Quốc, từng giữ vị trí dẫn đầu toàn cầu trong thời gian dài, đang đối mặt với cuộc khủng hoảng “chậm lại”. Trong bối cảnh toàn ngành tích cực phát triển, ba tập đoàn pin hàng đầu của Hàn Quốc là LG Energy Solution, SK On và Samsung SDI đều ghi nhận mức giảm lắp đặt hàng hai chữ số. Ngược lại, thị phần của các doanh nghiệp pin Trung Quốc liên tục mở rộng. CATL giữ vị trí số một toàn cầu với 45,2%, tiếp theo là BYD với 13,8%, tổng thị phần của hai công ty này đã vượt quá tổng của ba doanh nghiệp pin Hàn Quốc. Điều này đã thu hút sự chú ý rộng rãi trong giới ngành Hàn Quốc.

Đặt cược vào Mỹ thất bại

Khi mở rộng tầm nhìn ra thị trường toàn cầu bao gồm Trung Quốc, khoảng cách cạnh tranh giữa ngành pin Trung Quốc và Hàn Quốc càng rõ ràng hơn. Một thống kê khác của SNE Research cho thấy, trong tháng 1 năm nay, tổng lắp đặt pin xe điện toàn cầu đạt 71,9 GWh, tăng 10,7% so với cùng kỳ. Trong đó, ba doanh nghiệp Hàn Quốc LG Energy Solution, SK On và Samsung SDI chiếm tổng thị phần 12%, giảm 4,3 điểm phần trăm so với năm ngoái.

Các phương tiện truyền thông Hàn Quốc đều nhấn mạnh rằng, nhu cầu thị trường Mỹ giảm đột ngột là nguyên nhân chính gây áp lực cho kết quả kinh doanh của các hãng pin Hàn Quốc. Tháng 1 năm nay, doanh số xe điện tại Mỹ khoảng 86.000 chiếc, giảm 30,2% so với cùng kỳ. Báo Chosun Ilbo của Hàn Quốc chỉ ra rằng, sự thay đổi này xuất phát từ việc chính sách trợ cấp cho xe điện theo Đạo luật Giảm lạm phát của Mỹ sẽ chính thức kết thúc vào cuối tháng 9 năm 2025, dẫn đến doanh số xe điện trong nước liên tục giảm, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến lượng lắp đặt của các doanh nghiệp pin Hàn Quốc.

Theo báo Daily Economy của Hàn Quốc, các doanh nghiệp Hàn Quốc đã tích cực đặt cược vào thị trường Mỹ trong những năm gần đây, hợp tác sâu với các hãng xe địa phương và đầu tư lớn để xây dựng nhà máy. Tuy nhiên, chiến lược này đã lộ rõ rủi ro sau khi các chính sách trợ cấp giảm sút. Báo cáo cho biết, dù LG Energy Solution dựa vào dòng xe Kia để duy trì một phần đơn hàng, nhưng do doanh số của các đối tác chính như Cadillac, General Motors và Ford giảm sút, kết quả kinh doanh chung bị áp lực; SK On do doanh số của mẫu xe tải điện F-150 Lightning của Ford giảm mạnh, cộng thêm việc điều chỉnh cấu trúc của liên doanh BlueOval SK, rơi vào tình trạng khó khăn kép về hoạt động; Samsung SDI bị ảnh hưởng nặng nề do doanh số của các thương hiệu hợp tác như BMW, Audi tại Mỹ giảm, thị phần liên tục suy giảm.

Khoảng cách về công suất sử dụng giữa Trung Quốc và Hàn Quốc

Điều đáng chú ý hơn nữa là, theo phân tích của Yonhap, khi dung lượng pin và nhu cầu phạm vi hoạt động tăng lên, cạnh tranh trong ngành đang thay đổi, thị trường không sụp đổ mà chỉ là cấu trúc cạnh tranh được tái thiết, trong đó các doanh nghiệp Hàn Quốc chưa theo kịp quá trình chuyển đổi này.

Nhận định của báo Chosun Ilbo còn nghiêm trọng hơn. Ba tập đoàn pin lớn của Hàn Quốc dự kiến năm 2025 sẽ thua lỗ toàn bộ, nếu loại trừ khoản tín dụng thuế sản xuất công nghiệp tiên tiến của Mỹ khoảng 2,64 nghìn tỷ won, tổng khoản lỗ của ba công ty này lên tới khoảng 4,269 nghìn tỷ won. Ông Hwang Kyung-in, thành viên nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Công nghiệp Hàn Quốc, thẳng thắn nói rằng, ngành pin Hàn Quốc “không thể chỉ xem đây là tình trạng nhu cầu tạm thời giảm sút nữa, mà phải coi là bước vào giai đoạn suy thoái cấu trúc”. Phán đoán này dựa trên khoảng cách lớn về tỷ lệ sử dụng công suất giữa Trung Quốc và Hàn Quốc. Tỷ lệ hoạt động của ba doanh nghiệp lớn của Hàn Quốc chỉ khoảng 50%, trong khi CATL và BYD đạt tới 90%, rõ ràng là có sự chênh lệch đáng kể về khả năng tiêu thụ thị trường và hiệu quả vận hành.

Các giới trong ngành Hàn Quốc đều cho rằng, khả năng mở rộng thị phần toàn cầu nhanh chóng của các doanh nghiệp pin Trung Quốc trong những năm gần đây liên quan chặt chẽ đến lợi thế về chi phí vượt trội, linh hoạt trong lựa chọn công nghệ và chính sách công nghiệp ổn định, mạnh mẽ của Trung Quốc. Ông Choi Joon-ryong, trưởng phân tích tại Công ty Luật Lục Sơn của Hàn Quốc, chỉ rõ rằng, các doanh nghiệp Trung Quốc đang phát triển mạnh mẽ các loại pin lithium iron phosphate (LFP) có chi phí thấp hơn, từ đó thúc đẩy mở rộng trong các lĩnh vực như hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS). Trong khi đó, các doanh nghiệp Hàn Quốc lâu nay tập trung vào công nghệ lithium kim loại ba nguyên tử (NCM), việc phát triển và chuẩn bị sản xuất hàng loạt pin LFP còn chậm hơn. Sự khác biệt về công nghệ này đang thay đổi cục diện cạnh tranh toàn cầu trong ngành pin. Báo Chosun Ilbo cũng nhấn mạnh rằng, khi đối mặt với các doanh nghiệp Trung Quốc, các doanh nghiệp Hàn Quốc không chỉ phải đối mặt với áp lực về giá cả, công suất và mở rộng thị trường, mà còn phải cạnh tranh với lợi thế hệ thống mà các doanh nghiệp Trung Quốc đã hình thành, khiến việc bắt kịp ngày càng khó khăn hơn.

Chuyển từ mở rộng sang “bảo tồn”

Trong bối cảnh kết quả kinh doanh liên tục áp lực và thị phần toàn cầu giảm sút, các doanh nghiệp pin Hàn Quốc đã chuyển từ chiến lược “mở rộng” tích cực sang trạng thái “bảo tồn” thụ động. Theo báo Chosun Ilbo, tháng trước, SK On đã tái khởi động đơn xin nghỉ hưu tự nguyện tại Hàn Quốc sau hai năm, nhằm tối ưu hóa cơ cấu nhân sự nội bộ, đồng thời cắt giảm gần 1.000 nhân viên tại nhà máy ở Georgia, Mỹ, để giảm chi phí nhân lực và giảm bớt áp lực hoạt động; Samsung SDI cũng đã bán cổ phần trong Samsung Display để cải thiện cấu trúc tài chính, thu hồi vốn, đồng thời cắt giảm mạnh đầu tư vào các lĩnh vực phi cốt lõi, tập trung nguồn lực cho các hoạt động cốt lõi.

Hiện tại, Samsung SDI dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất pin thể rắn toàn phần vào năm 2027. Các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang liên tục tăng cường đầu tư vào các công nghệ thế hệ tiếp theo như pin thể rắn toàn phần và pin natri-ion, trong khi các doanh nghiệp Hàn Quốc ban đầu kỳ vọng sẽ vượt qua đối thủ bằng công nghệ đột phá cũng gặp nhiều khó khăn.

Các chuyên gia trong ngành Hàn Quốc khi trả lời phỏng vấn đặc biệt của Thời báo Toàn cầu cho biết, ngành pin Hàn Quốc hiện đang đối mặt với nhiều thách thức mang tính cấu trúc như thị phần, nhịp độ đầu tư, môi trường chính sách và hướng công nghệ, chứ không chỉ là khủng hoảng ngắn hạn do một yếu tố đơn lẻ gây ra. Lợi thế của các doanh nghiệp pin Trung Quốc không còn giới hạn trong thị trường nội địa nữa, mà đã mở rộng ra toàn cầu, biến lợi thế về chi phí, công suất và công nghệ thành sức mạnh cạnh tranh hệ thống ở thị trường quốc tế. Trong khi đó, các doanh nghiệp Hàn Quốc dù vẫn còn một số tích lũy công nghệ và khách hàng quốc tế, nhưng dưới áp lực liên tục tại thị trường Mỹ, tỷ lệ sử dụng công suất nhà máy thấp trầm trọng và chính sách trong nước hạn chế, vị trí dẫn đầu ngành truyền thống đang bị dần thu hẹp.

Trước những thách thức ngày càng nghiêm trọng này, giới ngành Hàn Quốc kêu gọi chính phủ ban hành các chính sách hỗ trợ công nghiệp mạnh mẽ hơn, trực tiếp hơn để giúp các doanh nghiệp pin vượt qua khó khăn. Hiện chính phủ Hàn Quốc đang nghiên cứu đưa vào áp dụng “chính sách thuế thúc đẩy sản xuất trong nước”, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất các sản phẩm công nghệ chiến lược trong nước bằng cách giảm thuế doanh nghiệp, nhưng toàn ngành pin vẫn còn khá thận trọng. Do các doanh nghiệp lớn đều đang thua lỗ, số thuế thực tế có thể giảm được rất hạn chế, khó có thể thực sự giảm bớt áp lực dòng tiền. Ngành hy vọng chính phủ có thể cung cấp các hình thức hỗ trợ trực tiếp như hoàn trả tiền mặt, trợ cấp sản xuất có thời hạn hoặc vay vốn lãi thấp, nhằm cải thiện căn bản tình hình hoạt động của doanh nghiệp. SNE Research dự đoán rằng, trong thời gian tới, thị phần toàn cầu của các doanh nghiệp pin Trung Quốc vẫn sẽ tiếp tục tăng.