Toàn mạng gợi ý mời Mã Ý Lý đại diện, Mông Niệu có lợi nhuận bằng 1/3 của Ý Lợi tại sao lại "không nghe lời"?

Trong nửa đầu năm 2025, doanh thu của Mengniu và Yili chênh lệch 20,366 tỷ nhân dân tệ.

Tác giả | Diêu Duệ

Biên tập | Vương Hạng

Nguồn | Ye Ma Tài Chính

Chiến dịch marketing dịp Tết Nguyên Đán luôn là sự kiện trọng điểm hàng năm của cổ phiếu Yili (600887.SH, gọi tắt: Yili) và Tập đoàn Sữa Mengniu (2319.HK, gọi tắt: Mengniu). Theo ghi nhận của Ye Ma Tài Chính, khi gần đến năm Mùi, các cư dân mạng nhiệt tình đã đề xuất đầu tiên cho Yili — mời diễn viên Ma Yili làm đại sứ thương hiệu, khẩu hiệu “Năm Mùi uống Yili” — sau đó, cư dân mạng lại ủng hộ Mengniu — cũng mời Ma Yili, khẩu hiệu “Yili cũng uống Mengniu”.

Kết quả, Yili “nghe lời”, đã mời được Ma Yili, đồng thời còn hình thành một ma trận đa dạng gồm các nghệ sĩ họ Ma như Ma Yili, Ma Suyun, Ma Long, Ma Dong, thậm chí sản phẩm của họ còn mời mẹ Elon Musk — Mayer Musk, khiến cư dân mạng kêu lên: Mạng lưới quan hệ quá khủng khiếp, chơi đại sứ thương hiệu họ Ma đến mức đỉnh cao! Trong khi đó, Mengniu “không nghe lời”, cũng mời diễn viên Li Dan, Lô Gia Anh, Vương Tiểu Lợi, với ý tưởng “Tiếng cười mang lại may mắn”, sáng tạo vô cùng, nhưng so với ma trận “ngôi sao hàng đầu” và “quốc dân” của Yili, cảm giác sang trọng còn kém xa.

Gần đây, khi công bố dự báo kết quả kinh doanh năm 2025, bên ngoài nhận thấy phía sau “Mengniu không nghe lời” — dù liên tục tối ưu hóa chi phí marketing và kiểm soát chi phí cố định, nhưng do doanh thu giảm sút, lợi nhuận bị thu hẹp hơn nữa, đồng thời tiếp tục thanh lý tài sản, dự kiến lợi nhuận ròng năm 2025 sẽ từ 1,4 tỷ đến 1,6 tỷ nhân dân tệ; còn có tổ chức nhận định, nếu loại trừ ảnh hưởng của giảm giá trị, lợi nhuận ròng thực tế của Mengniu năm 2025 vẫn thấp hơn dự kiến thị trường trước đó khoảng 10%.

Tính đến ngày 12 tháng 3, giá cổ phiếu Mengniu tăng 0,56%, đạt 16,12 HKD/cổ phiếu, vốn hóa thị trường 62,5 tỷ HKD; giá cổ phiếu Yili tăng 1,02%, đạt 26,71 CNY/cổ phiếu, vốn hóa 1690 tỷ CNY.

01

Tại sao lợi nhuận của Mengniu tăng vọt trong khi doanh thu giảm sút?

Gần đây, Mengniu công bố dự báo kết quả kinh doanh năm 2025 — đây là bản báo cáo thứ hai do Tổng giám đốc Gao Fei trình bày, cũng là kết quả của năm đầu tiên ông đảm nhiệm vị trí này — lợi nhuận tăng vọt, doanh thu giảm.

Phía sau dự báo kết quả kinh doanh có vẻ mâu thuẫn này, thực chất là kết quả của một quá trình chủ động thanh lý tài chính + thu hẹp quy mô theo chiều thụ động.

Theo thông báo, Mengniu dự kiến lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty mẹ năm 2025 sẽ từ 1,4 tỷ đến 1,6 tỷ nhân dân tệ. So với mức 105 triệu nhân dân tệ của năm 2024, con số này tăng hơn 12 lần so với cùng kỳ, nhưng không phải do hoạt động kinh doanh chính bùng nổ, mà dựa trên cơ sở cực kỳ thấp — năm 2024, Mengniu đã trích lập dự phòng giảm giá lớn đối với các tài sản đã mua lại như Bellamy, Modern Dairy, tổng cộng 4,645 tỷ nhân dân tệ, dẫn đến lợi nhuận ròng năm đó chỉ 105 triệu, mức thấp nhất trong những năm gần đây.

Năm 2025, Mengniu tiếp tục trích lập dự phòng giảm giá quy mô lớn, dự kiến trích 2,2 đến 2,4 tỷ nhân dân tệ cho các tài sản bỏ hoang, khoản phải thu, hoạt động kém hiệu quả. Nói cách khác, lợi nhuận của Mengniu vốn có thể cao hơn, nhưng báo cáo nghiên cứu của Guoyuan International chỉ ra rằng, nếu loại trừ ảnh hưởng của các khoản giảm giá này, lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty mẹ của Mengniu năm 2025 thực tế khoảng 3,6 đến 4 tỷ nhân dân tệ, vẫn thấp hơn dự kiến thị trường trước đó khoảng 10%.

Báo cáo của Haitong International cho rằng, biến động kết quả kinh doanh của Mengniu lần này phản ánh cả quá trình loại bỏ rủi ro và tối ưu hóa cấu trúc, sau khi giảm giá trị, chất lượng tài sản của Mengniu được cải thiện rõ rệt, dự kiến năm 2026 sẽ nhẹ nhàng hơn để đón chờ sự phục hồi của ngành.

Mặt khác, lợi nhuận trên sổ sách tăng vọt đi kèm với doanh thu giảm sút.

Theo thông báo, Mengniu dự kiến doanh thu cả năm 2025 giảm 7-8% so với cùng kỳ. Nếu dựa trên doanh thu năm 2024 là 886,75 tỷ nhân dân tệ, thì quy mô doanh thu năm 2025 sẽ giảm còn khoảng 815 tỷ, về mức của năm 2021 (881,41 tỷ). Hơn nữa, theo từng quý, doanh thu nửa cuối năm 2025 giảm so với cùng kỳ từ 7,1% đến 9,1%, chưa cho thấy dấu hiệu rõ ràng của sự phục hồi.

Theo báo cáo của Guoyuan International, nguyên nhân chính của sự sụt giảm doanh thu năm 2025 của Mengniu chủ yếu là do nhu cầu đối với sữa lỏng (lĩnh vực chủ lực của Mengniu) yếu đi, cùng với sự thay đổi liên tục của môi trường cạnh tranh thị trường.

Sự giảm doanh thu này càng làm thu hẹp không gian lợi nhuận. Mengniu thừa nhận trong thông báo rằng, do doanh thu giảm, hiệu quả kinh tế theo quy mô bị ảnh hưởng. Dù liên tục tối ưu hóa chi phí marketing và kiểm soát chi phí cố định, dự kiến tỷ suất lợi nhuận kinh doanh năm 2025 của họ vẫn giảm 0,1 đến 0,3 điểm phần trăm, còn khoảng 7,9% đến 8,1%.

02

Trong nửa đầu năm 2025, Mengniu và Yili

Chênh lệch doanh thu 203,66 tỷ nhân dân tệ

Dù đều gọi là “song hùng ngành sữa”, nhưng khoảng cách giữa Mengniu và Yili đã ngày càng lớn.

Về quy mô, chênh lệch của hai bên đã mở rộng lên 271 tỷ nhân dân tệ trong năm 2024, Yili duy trì quy mô doanh thu trên ngưỡng nghìn tỷ, còn Mengniu vẫn quanh mức 900 tỷ. Khoảng cách về lợi nhuận còn lớn hơn, năm 2024, lợi nhuận ròng của Yili là 8,453 tỷ nhân dân tệ, gấp khoảng 80 lần của Mengniu. Ngay cả khi loại trừ các khoản giảm giá trị lớn của Mengniu năm 2025, dựa trên lợi nhuận ròng đã điều chỉnh khoảng 3,8 tỷ, so với mức của Yili năm 2024, chênh lệch vẫn hơn gấp đôi.

Trong nửa đầu năm 2025, về doanh thu, Yili đạt 619,33 tỷ nhân dân tệ, Mengniu đạt 415,67 tỷ, chênh lệch 203,66 tỷ; về lợi nhuận ròng, Yili đạt 7,235 tỷ, Mengniu đạt 2,046 tỷ, Mengniu chỉ bằng khoảng 28,28% của Yili, tức khoảng một phần ba.

Nguồn hình: Kho hình Cans

Vậy, Mengniu và Yili khác nhau ở điểm nào?

Phân tích theo từng lĩnh vực, trong nửa đầu năm 2025, dưới áp lực chung của sữa lỏng toàn quốc, doanh thu sữa lỏng của Mengniu đạt 321,9 tỷ nhân dân tệ, của Yili đạt 361,3 tỷ. Như vậy, khoảng cách doanh thu 200 tỷ không phải do lĩnh vực này.

Điểm khác biệt thực sự nằm ở ngành hàng sữa bột, trong nửa đầu năm 2025, doanh thu sữa bột của Mengniu là 1,68 tỷ, của Yili là 16,578 tỷ, quy mô ngành sữa bột của Yili gần gấp 10 lần của Mengniu.

Cùng lúc đó, tỷ trọng doanh thu sữa bột của Yili trong nửa đầu năm 2025 đã tăng lên 26,76%. Ngược lại, Mengniu, dù trong những năm gần đây liên tục tiến bộ trong lĩnh vực sữa tươi, phô mai, với các dòng cao cấp như Sữa tươi tươi mỗi ngày từng tăng trưởng nghịch chiều, khoảng 80% doanh thu vẫn dựa vào sữa lỏng.

Chuyên gia phân tích ngành sữa Song Liang nhận định, trong 20 năm qua, từ không có đến có, từ an toàn đến chất lượng của sữa lỏng đã nâng tầm các ông lớn như Yili, Mengniu. Nhưng đến ngày nay, tỷ lệ sữa lỏng quá cao đã trở thành rủi ro cấu trúc cốt lõi. Sau năm 2019, ngành tiêu dùng sữa tại Trung Quốc bước vào giai đoạn bão hòa tạm thời, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng của sữa lỏng chậm lại. Tuy nhiên, cấu trúc tiêu dùng đang có sự điều chỉnh lớn: tỷ trọng của các sản phẩm sữa không dùng trực tiếp như sữa dùng trong ngành dịch vụ ăn uống, cùng với các sản phẩm sữa rắn như sữa bột, phô mai, tiếp tục tăng lên. Điều này có nghĩa là, kỷ nguyên dựa vào mở rộng sữa lỏng đã kết thúc, các doanh nghiệp sữa buộc phải chuyển đổi sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đa dạng hóa cấu trúc sản phẩm.

03

Ngày xưa “người nhà”, nay thành đối thủ cạnh tranh,

Ảnh hưởng của việc Lùn Le Bao chuẩn bị IPO ra sao?

Điều đáng chú ý là, phía sau khoảng cách giữa Mengniu và Yili, còn có một doanh nghiệp sữa nổi tiếng khác — Công ty Cổ phần Sữa Lùn Le Bao (gọi tắt: Lùn Le Bao) — được xem là một biến số then chốt.

Năm 2010, Mengniu đã chi 469 triệu nhân dân tệ mua 51% cổ phần của Lùn Le Bao, trở thành cổ đông lớn nhất của Lùn Le Bao. Năm 2014, Lùn Le Bao chính thức bước vào lĩnh vực sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh, nhanh chóng gia nhập “câu lạc bộ tỷ tỷ” ngành sữa (doanh thu vượt 10 tỷ). Nhưng năm 2019, Mengniu tuyên bố “tập trung phát triển các sản phẩm sữa chủ lực”, đã bán toàn bộ 51% cổ phần của Lùn Le Bao với giá 4,011 tỷ nhân dân tệ.

Giá mua năm 2010 là 469 triệu, sau chín năm bán ra với giá 4,011 tỷ, việc bán Lùn Le Bao đem lại lợi nhuận đầu tư lớn cho Mengniu, nhưng dưới sự hướng dẫn của mục tiêu “hai nghìn tỷ” vào thời điểm đó, mục đích thực sự đằng sau thương vụ này đã gây ra nhiều tranh luận.

Khi bán Lùn Le Bao, Mengniu nói rằng để tập trung chiến lược, sau khi bán Lùn Le Bao, Mengniu tiếp tục tìm kiếm phát triển mảng sữa bột, vào tháng 9 năm 2019, dưới sự thúc đẩy của Tổng giám đốc Lữ Mẫn Phóng, Mengniu đã mua lại thương hiệu sữa bột của Úc — Bellamy — với giá trị cao hơn khoảng 71 tỷ nhân dân tệ (14,6 triệu AUD). Tuy nhiên, sự phát triển của Bellamy sau đó không như kỳ vọng, đầu năm 2025, Mengniu đã trích lập dự phòng giảm giá lớn đối với Bellamy.

“Sữa bột là viên ngọc trên vương miện ngành sữa!” Song Liang nói, lợi nhuận của ngành sữa bột rất cao, trước đây, chúng ta thấy sữa công thức trẻ em có lợi nhuận rất cao, còn sữa chức năng dành cho người lớn trong tương lai cũng sẽ có lợi nhuận cao, vì vậy, ngành sữa bột là chiến trường quyết định, từ góc độ khác, sữa bột còn thể hiện trình độ R&D của doanh nghiệp, quyết định rào cản cạnh tranh của doanh nghiệp đó.

Nguồn hình: Kho hình Cans

Sau khi tách riêng, Lùn Le Bao ngày càng lớn mạnh, giờ đây, đối với Mengniu, “người nhà” ngày xưa đã trở thành “đối thủ cạnh tranh”. Thậm chí, Lùn Le Bao đang đứng ở vị thế “kẻ đột phá”, tấn công vào cấu trúc thị trường hai cực của Yili và Mengniu.

Đầu năm, Lùn Le Bao chính thức nộp hồ sơ xin niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong, đứng trước cánh cửa IPO, huy động vốn để mở rộng năng lực sản xuất, xây dựng thương hiệu, nghiên cứu đổi mới và chuyển đổi số. Phía sau là sự hậu thuẫn của Sequoia Trung Quốc, Spring Capital, Ping An Capital, Hebei Radio & TV, Moutai Jinshi và nhiều tổ chức danh tiếng khác.

Từ lĩnh vực sữa chua ban đầu, Lùn Le Bao đã trở thành doanh nghiệp sữa đa lĩnh vực, bao gồm sữa công thức trẻ em, sữa tươi tiệt trùng, sữa lỏng thường nhiệt, phô mai. Theo báo cáo của Frost & Sullivan, tính theo doanh số bán lẻ tại thị trường Trung Quốc năm 2024, thương hiệu “Lùn Le Bao” đã trở thành một trong những thương hiệu sữa nổi tiếng nhất Trung Quốc, xếp thứ ba trong các công ty sữa tổng hợp.

Là “kẻ đuổi theo” phía sau Mengniu, các lĩnh vực cốt lõi của Lùn Le Bao như sữa chua nhiệt, sữa tươi đều trùng khớp cao với nền tảng của Mengniu. Trong năm 2024, Lùn Le Bao đứng thứ hai trong thị trường sữa tươi nhiệt của Trung Quốc, chiếm 14,5% thị phần; thứ ba trong thị trường sữa tươi, chiếm 10,6%; thứ hai trong thị trường sữa chua nhiệt, chiếm 17,2%.

Trong lĩnh vực sữa bột mà Mengniu hiện đang cần bổ sung, sản phẩm sữa công thức trẻ em của Lùn Le Bao ra mắt năm 2014, năm 2024 chiếm 5% thị phần, đứng trong top 3 các doanh nghiệp sữa công thức nội địa. Trong chín tháng đầu năm 2025, doanh thu từ sữa bột của Lùn Le Bao đạt 3,345 tỷ nhân dân tệ, chiếm 22,1% tổng doanh thu.

Song Liang nói, một khi Lùn Le Bao niêm yết, không chỉ ảnh hưởng đến Mengniu, ngành sữa Trung Quốc, đặc biệt ngành sữa phía Bắc, sẽ hình thành thế tam chân, tạo ra sự cân bằng cạnh tranh rõ rệt. Đồng thời, còn thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh hơn trên thị trường.

Tuy nhiên, để hoàn toàn thách thức cấu trúc hai cực, Lùn Le Bao còn cần thời gian, theo doanh số bán lẻ năm 2024, thị phần của Lùn Le Bao là 4,3%.

04

Liệu Gao Fei có thể giúp Mengniu bay cao?

Tháng 3 năm 2024, Mengniu hoàn tất một cuộc thay đổi nhân sự quan trọng. Sau khi Chủ tịch Lữ Mẫn Phóng đột ngột từ chức trước hạn nhiệm kỳ, người kế nhiệm là Gao Fei, một cựu nhân viên bán hàng từng tạo ra thành công với sản phẩm TeLun Su, đã trở thành Tổng giám đốc mới của Mengniu.

Thời điểm đó, năm 2023, lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty mẹ của Mengniu giảm 9,31%, còn 4,809 tỷ nhân dân tệ, mục tiêu “hai nghìn tỷ” vẫn chưa đạt được. Đồng thời, các khoản mua lại giá cao như Bellamy trong những năm trước không những không trở thành động lực tăng trưởng, mà còn tiềm ẩn rủi ro về thương hiệu.

Sau khi nhậm chức, Gao Fei đề ra chiến lược “Một thể, hai cánh” — “Một thể” là củng cố nền tảng sữa lỏng, đồng thời nâng cấp từ dinh dưỡng cơ bản sang dinh dưỡng chức năng; “Hai cánh” gồm đa dạng hóa sản phẩm — mở rộng từ việc dựa vào sữa lỏng nhiệt độ thường sang các phân khúc như sữa tươi lạnh, phô mai, sữa bột để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nâng cao; và mở rộng thị trường quốc tế — thông qua mua lại và hợp tác quốc tế, mở rộng lợi thế thị trường Trung Quốc ra toàn cầu.

Sau khi nhậm chức, một trong những biện pháp tài chính then chốt của Gao Fei là “Thanh lý”: hai năm liên tiếp trích lập dự phòng giảm giá lớn. Mặc dù doanh thu chung giảm liên tiếp hai năm, nhưng trong nửa đầu năm 2025, doanh thu các lĩnh vực kem, phô mai, và “khác” đều tăng trưởng hai chữ số, doanh thu sữa bột cũng tăng 2,46% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, dựa trên phân tích trước đó, hiện tại Mengniu vẫn đối mặt với ba áp lực chính — thứ nhất, phụ thuộc quá nhiều vào ngành chính chưa được giải quyết; thứ hai, ngành sữa bột cần nâng cao hơn nữa; thứ ba, áp lực về kênh phân phối và tồn kho, khi hai năm liên tiếp trích lập dự phòng phải thu, phản ánh phần nào thách thức về dòng tiền của các nhà phân phối.

Hiện nay, ngành sữa đang có tín hiệu điểm xoay chiều. Tính đến cuối tháng 1 năm 2026, giá sữa tươi nguyên liệu tại các vùng chính đã giảm liên tục hơn bốn năm, xuống còn 3,04 CNY/kg, giảm 30,6% so với đỉnh cao năm 2021. Khi ngành chăn nuôi phía trên tiếp tục thoái lui do lỗ lũy kế, số lượng bò sữa giảm nhanh, nhiều tổ chức dự đoán giá sữa nguyên liệu sẽ chạm đáy vào năm 2026. Khi giá sữa ổn định trở lại, sẽ hạn chế cạnh tranh giá thấp của các thương hiệu nhỏ, thúc đẩy việc điều chỉnh lại giá bán cuối cùng, có lợi cho các doanh nghiệp lớn lấy lại thị phần.

Hình ảnh này có thể do AI tạo ra

Nguồn hình: Kho hình Cans

Đối mặt với cơ hội chu kỳ sắp tới, Mengniu làm thế nào để nắm bắt?

Song Liang nói, chiến lược “Một thể, hai cánh” rõ ràng định hướng chuyển đổi của Mengniu. Trọng tâm chính là ngành sữa bột — bất kể là sữa công thức trẻ em hay sữa chức năng dành cho người lớn và người cao tuổi, đều là lĩnh vực có quy mô lớn nhất, giá trị gia tăng cao nhất trong ngành dinh dưỡng chức năng. “Tổng thể, chiến lược này là Mengniu cố gắng thoát khỏi sự phụ thuộc vào sữa lỏng, tìm kiếm động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn ngành đã bão hòa. Và việc có thể đột phá trong lĩnh vực sữa dinh dưỡng chức năng, đặc biệt là sữa bột, sẽ quyết định thành bại của chiến lược này.”

Nguyên trưởng phòng sáng tạo của New Wisdom, Yuan Shuai, cho biết, đối mặt với tín hiệu điểm xoay của ngành sữa, Mengniu cần bắt đầu từ nhiều mặt để nắm bắt cơ hội chu kỳ, trước tiên là tối ưu hóa cấu trúc doanh thu, tăng cường đầu tư vào các sản phẩm có giá trị gia tăng cao như sữa bột, phô mai, đa dạng hóa danh mục sản phẩm, giảm phụ thuộc vào sữa lỏng. Thứ hai là tăng cường xây dựng thương hiệu, thông qua marketing số và vận hành khách hàng để nâng cao ảnh hưởng của thương hiệu trong giới tiêu dùng trẻ, mở rộng thị trường qua các kênh thương mại xã hội, livestream bán hàng. Song song đó, cần nâng cao quản lý chuỗi cung ứng, tăng năng suất sản xuất, giảm chi phí vận hành, để linh hoạt hơn trong định giá sản phẩm. Ngoài ra, Mengniu còn cần đẩy mạnh R&D, phát triển nhiều sản phẩm chất lượng cao, cá nhân hóa theo nhu cầu người tiêu dùng, nâng cao năng lực cạnh tranh, để khi thị trường bước vào chu kỳ phục hồi, nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần, thúc đẩy doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng.**

Bạn có thích các sản phẩm từ sữa không? Thường mua của Mengniu hay Yili, hay các thương hiệu khác? Hãy để lại bình luận nhé.

Tuyên bố của tác giả: Quan điểm cá nhân, chỉ mang tính tham khảo.