Một vòng cải cách thị trường vốn mới hướng tới “mới” để tìm “chất”

Kinh tế Tham khảo Báo, phóng viên Wu Lihua, Wu Wei, Xiang Jiaying

“Tiếp tục thúc đẩy toàn diện cải cách huy động vốn và đầu tư của thị trường vốn”“Đẩy nhanh phát triển thị trường vốn hoàn thiện chức năng”“Hoàn thiện chức năng thị trường vốn phối hợp đầu tư và huy động vốn”… Từ báo cáo công tác chính phủ, báo cáo kế hoạch năm nay đến dự thảo Kế hoạch 14 năm “15 năm”, một loạt các chỉ đạo quan trọng đã rõ ràng phác thảo vị trí chiến lược của thị trường vốn trong phát triển kinh tế chất lượng cao của Trung Quốc.

Dựa trên sức mạnh của vốn để thúc đẩy đổi mới, kích thích năng lượng bằng cải cách, tiến trình cải cách thị trường vốn vững chắc. Trong kỳ họp Quốc hội toàn quốc lần thứ 14, nhiều đại biểu, chuyên gia và học giả đã cho rằng, đứng trên điểm khởi đầu mới của “15 năm”, cần lấy cải cách tổng thể về đầu tư và huy động vốn làm trung tâm, liên tục nâng cao tính bao dung và thích ứng của hệ thống, để thị trường vốn phục vụ tốt hơn cho thực thể kinh tế, nuôi dưỡng lực lượng sản xuất mới chất lượng cao.

Bảo vệ thị trường vốn – các doanh nghiệp khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ

“8 điều về thị trường Khoa học và Công nghệ”, cải cách “1+6” của thị trường Khoa học và Công nghệ, “6 điều về M&A”… Trong những năm gần đây, cải cách tổng thể về đầu tư và huy động vốn của thị trường vốn đã tiến triển vững chắc, khả năng phục vụ đổi mới công nghệ đã đạt bước nhảy vọt về chất lượng, mở ra “đường cao tốc” cho sự phát triển của các doanh nghiệp khoa học công nghệ, giúp nhiều hạt giống sáng tạo bén rễ, nảy mầm, đơm hoa kết trái trong đất đai vốn.

Những người trực tiếp cảm nhận sức mạnh của sự đổi mới này chính là các công ty niêm yết đã tận dụng thị trường vốn để đạt bước nhảy vọt.

“Nghiên cứu phát triển thuốc mới là ngành tiêu tốn nhiều vốn, có chu kỳ dài, rủi ro cao điển hình, sự hỗ trợ liên tục của vốn và phối hợp chính sách hệ thống là chìa khóa để doanh nghiệp vượt qua rào cản kỹ thuật và thương mại hóa thành công.” Lu Chunhua, Giám đốc Truyền thông Doanh nghiệp của Công ty Dược phẩm NuoCheng Jianhua, chia sẻ sâu sắc.

Công ty sinh dược này, chuyên nghiên cứu thuốc mới trong lĩnh vực ung thư ác tính và bệnh tự miễn, khi niêm yết trên thị trường Khoa học và Công nghệ năm 2022 vẫn chưa có lợi nhuận, số vốn huy động được từ đợt phát hành đã trở thành “nguồn sống” để duy trì đầu tư nghiên cứu phát triển. Dữ liệu mới nhất cho thấy, dự kiến đến năm 2025, NuoCheng Jianhua sẽ đạt doanh thu 2,365 tỷ nhân dân tệ, lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty là 633 triệu nhân dân tệ, lần đầu tiên thoát khỏi lỗ, doanh nghiệp đã bước vào giai đoạn mới của thương mại hóa và tăng trưởng bền vững.

“Thị trường Khoa học và Công nghệ không chỉ cung cấp vốn mà còn chứng kiến toàn bộ quá trình từ nghiên cứu đến thương mại hóa của chúng tôi.” Lu Chunhua nói.

Cũng dưới sự bảo vệ của thị trường vốn, Công ty số 9 đã phát triển vượt bậc. Sau khi niêm yết trên thị trường Khoa học và Công nghệ năm 2020, nhờ vào sức gió của thị trường vốn, công ty này đã đạt bước phát triển vượt bậc, doanh thu từ 6 tỷ nhân dân tệ năm 2020 đã tăng lên 21,3 tỷ nhân dân tệ năm 2025, trở thành lực lượng sáng tạo trong lĩnh vực giao thông ngắn hạn và robot dịch vụ toàn cầu.

“Kể từ khi niêm yết trên thị trường Khoa học và Công nghệ, chúng tôi cảm nhận rõ ràng về khả năng toàn diện của thị trường vốn trong việc thúc đẩy đổi mới doanh nghiệp công nghệ.” Phó Chủ tịch, Thư ký Hội đồng Quản trị của Công ty số 9, Xu Peng, cho biết, từ đầu tư R&D đến mở rộng thị trường, từ đổi mới công nghệ đến nâng cấp thương hiệu, sự hỗ trợ của vốn xuyên suốt quá trình phát triển của doanh nghiệp.

Ủy viên Hội đồng Chính trị Nhân dân, Phó Hiệu trưởng Đại học Khoa học và Công nghệ Nam Phương Jin Li cho rằng, thông qua cơ chế định giá định lượng, thị trường vốn có thể phá vỡ phụ thuộc vào con đường truyền thống, hướng dẫn dòng vốn xã hội tập trung vào các ngành công nghiệp chiến lược mới nổi, sản xuất tiên tiến, thúc đẩy nhanh hình thành lực lượng sản xuất mới chất lượng cao. Cơ chế lựa chọn theo thị trường này có thể nhận diện và hỗ trợ chính xác các ngành có rào cản kỹ thuật và tiềm năng tăng trưởng, thúc đẩy sự hợp nhất sâu sắc của chuỗi ngành và chuỗi vốn.

Chốt chặn công nghệ tiên phong – Tăng cường cung cấp vốn

“Xét theo thực tế của Trung Quốc, dù là phát triển các ngành công nghiệp mới, dự phòng cho các ngành công nghiệp tương lai, hay đổi mới và chuyển đổi xanh, thông minh của các ngành truyền thống, đều cần phát huy hơn nữa chức năng của thị trường vốn, thúc đẩy nhanh quá trình tích hợp đổi mới công nghệ và đổi mới ngành công nghiệp.” Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Trung Quốc Wu Qing tại cuộc họp báo về chủ đề kinh tế của kỳ họp Quốc hội toàn quốc lần thứ 14 nói.

Báo cáo công tác chính phủ rõ ràng đề cập, tăng cường dịch vụ tài chính toàn diện cho chuỗi công nghệ đổi mới, thực hiện cơ chế “lối đi xanh” cho các doanh nghiệp công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ cốt lõi, thường xuyên hỗ trợ huy động vốn qua niêm yết, tái cấu trúc M&A, để hỗ trợ đổi mới sáng tạo bằng tài chính công nghệ.

Đại biểu Quốc hội, Giáo sư danh dự của Đại học Bắc Kinh Tian Xuan cho biết, thị trường vốn chính xác định vị trí công nghệ tiên phong và nhu cầu nâng cấp ngành công nghiệp, thông qua tối ưu hóa các quy trình IPO, tái cấp vốn, M&A, củng cố khả năng cung cấp vốn cho các lĩnh vực then chốt như công nghệ cứng, xanh, thấp carbon, kinh tế số.

Trong khi đó, lợi thế độc đáo của thị trường vốn trong phân chia rủi ro đổi mới và thúc đẩy hình thành vốn đổi mới ngày càng rõ nét. “Nhìn lại quá trình phát triển của công ty, thị trường vốn đã cung cấp dịch vụ liên hoàn từ đầu tư mạo hiểm đến huy động vốn niêm yết, giúp doanh nghiệp tập trung nghiên cứu phát triển.” Giám đốc Công ty Công nghệ Bắc Kinh, Shi Jianwei, cho biết, cơ chế chia sẻ rủi ro của thị trường vốn đã dẫn dắt dòng vốn xã hội “đầu tư sớm, nhỏ, dài hạn, vào công nghệ cứng”, kích thích tinh thần doanh nhân và sức sáng tạo của nhân tài.

Thư ký Đảng ủy, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Trung Quốc Xingtu, Shao Zongyou, cho biết, thị trường Khoa học và Công nghệ qua phương thức thị trường hóa và hệ thống hóa đã giải quyết căn bản các vấn đề cốt lõi của các doanh nghiệp công nghệ trong giai đoạn đầu phát triển như “tiền từ đâu đến”, “làm thế nào để khuyến khích”, “ai chịu rủi ro”, giúp “ngọn lửa” đổi mới công nghệ của các doanh nghiệp bùng cháy thành “đại hỏa”.

Bao dung chính xác đa dạng – Nâng cao chất lượng dịch vụ

Dự thảo Kế hoạch 14 năm đề xuất, tiếp tục thúc đẩy toàn diện cải cách huy động vốn và đầu tư của thị trường vốn, nâng cao tính bao dung và thích ứng của hệ thống thị trường vốn, tăng tỷ lệ huy động vốn trực tiếp.

Từ điểm khởi đầu mới của cải cách, thị trường vốn cần làm thế nào để nâng cao hơn nữa chất lượng dịch vụ đổi mới công nghệ, thúc đẩy các yếu tố nguồn lực tập trung vào lĩnh vực lực lượng sản xuất mới? Nhiều đại biểu và ủy viên đã đưa ra các đề xuất:

—— Tiêu chuẩn niêm yết cần bao dung hơn. Ủy viên Hội đồng Chính trị Nhân dân, Chủ tịch Tập đoàn Công nghệ Tài chính Hằng Nhân, Jiang Haoran, đề xuất hoàn thiện hơn nữa các tiêu chuẩn niêm yết đa dạng dựa trên vốn hóa thị trường, đầu tư R&D, công nghệ cốt lõi, thị phần, phù hợp hơn với quy luật phát triển và đặc điểm ngành, để nhiều doanh nghiệp đổi mới trong giai đoạn tăng trưởng có thể đăng ký trên thị trường vốn.

—— Định hướng các lĩnh vực cần chính xác hơn. Tian Xuan cho biết, tập trung vào độ chính xác của cung cấp thể chế, thúc đẩy xây dựng hệ thống hỗ trợ khác biệt toàn diện cho toàn bộ vòng đời doanh nghiệp, Bắc Giao Thị tăng cường chức năng nuôi dưỡng “nhỏ nhưng tinh” của các “nhà khổng lồ nhỏ”; thị trường Khoa học và Công nghệ giữ vững vị trí “công nghệ cứng” và tối ưu hóa tiêu chuẩn thứ năm; thị trường cổ phần khởi nghiệp nhấn mạnh tính bao dung của “ba sáng tạo và bốn đổi mới”; thị trường cổ phần khu vực cũng mở rộng cơ chế kết nối giữa các lĩnh vực “chuyên sâu, tinh tế, mới mẻ” và các doanh nghiệp chủ chốt.

Wu Qing tiết lộ, thị trường cổ phần khởi nghiệp sẽ thêm một tiêu chuẩn niêm yết chính xác hơn, bao dung hơn, hỗ trợ phát triển các doanh nghiệp ngành mới, hình thái mới, công nghệ mới. Đồng thời, tích cực hỗ trợ các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tiêu dùng mới, dịch vụ hiện đại, niêm yết trên thị trường cổ phần khởi nghiệp.

—— Mô hình dịch vụ cần đa dạng hơn. Dự thảo Kế hoạch 14 năm rõ ràng đề xuất, “xây dựng chiến lược cho các ngành công nghiệp tương lai”, điều này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với khả năng dịch vụ của thị trường vốn. Ủy viên Hội đồng Chính trị Nhân dân, Nhà kinh tế trưởng của Shenwan Hongyuan, Yang Chengzhang, cho biết, thị trường vốn cần thúc đẩy chuyển đổi nhanh từ mô hình tài chính huy động vốn sang mô hình dịch vụ rủi ro, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro công nghệ giữa các tổ chức tài chính đa dạng và trung gian dịch vụ công nghệ, tăng cường cung cấp các sản phẩm chứng khoán hóa tài sản công nghệ, để phục vụ tốt hơn cho sự phát triển của các ngành công nghiệp tương lai.