Gần đây, tôi có trò chuyện với các bạn làm trong lĩnh vực tài chính, họ liên tục đề cập đến một vấn đề nan giải: muốn sử dụng blockchain để nâng cao hiệu quả, nhưng lại vướng mắc ở hai núi lớn là tuân thủ quy định và quyền riêng tư. Điều này khiến tôi nghĩ đến chuỗi công cộng Dusk.

Dusk bắt đầu hoạt động từ năm 2018, theo một hướng khá hiếm gặp — xây dựng hạ tầng dành riêng cho các tổ chức tài chính được quản lý chặt chẽ. Vị trí này thực sự khá rõ ràng.

Chúng ta thường nói rằng điểm mạnh lớn nhất của blockchain chính là tính minh bạch. Nhưng đối với các tổ chức tài chính, quá mức minh bạch đồng nghĩa với việc tiết lộ bí mật kinh doanh. Ngược lại, nếu hoàn toàn ẩn danh, thì cơ quan quản lý làm sao thực hiện công tác chống rửa tiền? Chính ở điểm này nảy sinh mâu thuẫn.

Điểm tinh tế của Dusk nằm ở chỗ dùng công nghệ để giải quyết mâu thuẫn này. Khái niệm cốt lõi gọi là "quyền truy cập có thể kiểm toán của quyền riêng tư" — nghe có vẻ rối, nhưng thực ra rất quan trọng.

Dễ hình dung hơn, như một chiếc tủ hồ sơ thông minh có khóa. Tủ được khóa chặt, quyền riêng tư của bạn được bảo vệ. Nhưng cơ quan quản lý có chìa khóa đặc biệt, có thể xác minh các tài liệu trong tủ có hợp lệ hay không mà không cần mở ra xem nội dung cụ thể.

Công nghệ nền tảng sử dụng các phương pháp mật mã như chứng minh không kiến thức (zero-knowledge proofs), có thể chứng minh một giao dịch hoàn toàn hợp pháp mà không tiết lộ danh tính của các bên tham gia hay số tiền cụ thể.

Điều này đặc biệt hữu ích cho các tài sản tài chính truyền thống lên blockchain — dù là trái phiếu hay token hóa cổ phần tư nhân, đều cần một giải pháp vừa bảo vệ quyền riêng tư, vừa đáp ứng yêu cầu tuân thủ quy định.

Về kiến trúc, Dusk áp dụng thiết kế mô-đun, giúp nó có khả năng thích ứng cao. Các quy định tài chính của các quốc gia khác nhau không giống nhau, nó có thể tùy chỉnh và mở rộng theo nhu cầu địa phương, chứ không phải tất cả thị trường đều dùng một mẫu duy nhất.

Về hệ sinh thái, họ theo đuổi hướng đi thực dụng hơn, ra mắt môi trường tương thích thân thiện với nhà phát triển.