Ketua SEC memperingatkan: bagaimana regulasi yang salah dapat mengubah cryptocurrency menjadi "panoptikon keuangan"

Przełomowe przemówienie Paula S. Atkinsa na temat równowagi między monitoringiem a wolnością

Przewodniczący Amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd Paul S. Atkins wygłosił 15 grudnia przełomowe przemówienie skupiające się na jednym z najistotniejszych wyzwań współczesnego rynku finansowego: jak regulować technologię blockchain bez niszczenia fundamentalnych wartości wolności jednostki. Przemówienie, wygłoszone podczas okrągłego stołu SEC poświęconego kryptowalutom, porusza kluczową kwestię – czy możliwe jest wprowadzenie skutecznych ram regulacyjnych bez utraty prywatności obywateli.

Niebezpieczna wizja: “Finansowy panoptykon” czeka za rogiem

Rdzeń ostrzeżenia Paula S. Atkinsa dotyczy konkretnego zagrożenia: jeśli decydenci pojmą regulację poprzez zmuszanie każdego portfela do rejestracji jako brokera, każdej transakcji do zgłoszenia, a każdego kodu do traktowania jak giełdy, ekosystem kryptowalut może zostać przekształcony w najpotężniejszy system nadzoru finansowego w dziejach ludzkości.

Taka wizja nie jest pustym alarmizmem. Jak podkreślił Atkins, blockchain ze swojej natury oferuje pełną przejrzystość – każda transakcja jest zarejestrowana w publicznej księdze. Współczesne firmy analityczne już teraz potrafią efektywnie łączyć aktywność on-chain z rzeczywistymi tożsamościami off-chain. Zagrożenie jest zatem realne i bliskie.

Lekcja z przeszłości: Jak tradycyjne systemy chroniły prywatność przez niedogodność

Atkins odwołuje się do paradoksu ery analogowej. Papierkowa dokumentacja, fizyczna archiwizacja i manualne procesy – choć niewygodne dla urzędów – naturalnie ograniczały możliwości zbierania danych o każdym inwestorze. Były swego rodzaju “naturalnym filtrem” chroniącym prywatność przez techniczne ograniczenia.

Era cyfrowa zniosła te bariery. Systemy takie jak CAT (Consolidated Audit Trail), repozytoria danych swapowych czy formularze PF mogą teraz gromadzić ogromne ilości informacji. SEC twierdzi, że są one niezbędne dla ochrony inwestorów i bezpieczeństwa rynku, jednak – jak zauważa Atkins – nienasycony apetyt rządowy na dane powoduje, że te narzędzia stale się rozszerzają, generując koszty dla przemysłu, które często przynoszą minimalną wartość dodaną.

Filozofia Hayeka a cyfrowa rzeczywistość

Przewodniczący SEC przywołuje ideę Friedricha von Hayeka z “Zgubnej pychy” – przekonanie, że można rozwiązać wszystkie problemy, zbierając wystarczającą ilość mądrych ludzi i danych w jednym pokoju. Praktyka wykazała jednak coś zupełnie innego. Ta referencyjna do klasycznej teorii ekonomicznej nie jest przypadkowa – jest ostrzeżeniem, że tendencje obserwowane w tradycyjnym systemie finansowym mogą być wzmocnione przez technologię blockchain, jeśli nie będziemy ostrożni.

Zaskakujące rozwiązanie: Narzędzia prywatności mogą zmniejszyć, nie zwiększyć nadzór

Czytając dalej przemówienie Paula S. Atkinsa, odkrywamy jego główne przesłanie – nie chodzi tutaj o bunt wobec wszelkiej regulacji. Chodzi o inteligentne jej kształtowanie.

Technologia blockchain przyniosła ze sobą narzędzia, których świat tradycyjny nie znał: dowody zerowej wiedzy, selektywne ujawnianie danych oraz projekty portfeli umożliwiające użytkownikom udowodnienie zgodności bez konieczności ujawniania pełnej historii transakcji ani szczegółowych danych osobowych.

Te narzędzia mogą stanowić most między interesem rządu w zwalczaniu zagrożeń dla bezpieczeństwa finansowego a interesem obywateli w ochronie swojej prywatności. Na przykład, regulowana platforma mogłaby potwierdzić, że jej użytkownik przeszedł weryfikację, bez konieczności przechowywania szczegółowych zapisów każdej dokonanej przez niego transakcji czy transferu. To fundamentalna zmiana paradygmatu: od “zbierz wszystko i segreguj później” do “weryfikuj zgodność bez ingerencji w szczegóły”.

Rzeczywisty koszt pełnej przejrzystości dla rynków

Atkins podnosi też praktyczne zagadnienie, które rzadko pojawia się w dyskursie regulacyjnym. Pełna, rzeczywistościowa przejrzystość publicznych blockchainów mogłaby sparalizować wiele działań na rynkach finansowych.

Wiele instytucji finansowych polega na możliwości budowania pozycji, testowania strategii i zapewniania płynności bez natychmiastowego ujawniania tych działań konkurencji. Jeśli każde zlecenie będzie widoczne w czasie rzeczywistym, zjawiska takie jak frontrunning, kopiowanie strategii i zachowania stadne staną się nie tylko bardziej powszechne – uczynią zarządzanie ryzykiem prawie niemożliwym dla firm market makingowych. Rezultatem byłaby osłabiona płynność i wyższe koszty transakcyjne dla całego rynku.

To przykład, jak regulacyjna przesada może prowadzić do niezamierzonych konsekwencji ekonomicznych.

Droga do przodu: Współpraca zamiast konfrontacji

Przemówienie Paula S. Atkinsa nie kończy się jednak na ostrzeżeniach. Przewodniczący SEC prezentuje wizję kompromisu: wdrożenie takich ramowych, które umożliwiłyby realizację funkcji bezpieczeństwa rządowego, chroniąc jednocześnie obywateli przed masowym nadzorem i tworzając przestrzeń dla innowacji.

Kluczowy element tej wizji to przeformułowanie początkowego założenia. Zamiast podejrzewania wszystkich użytkowników kryptowalut z automatu, system powinien zaufać legalnej działalności, badając możliwościami technologicznymi wspomagającymi prywatność tych, którzy działają legalnie.

Implikacje dla przyszłości regulacji kryptowalut

To przemówienie sygnalizuje zmianę tonu w SEC. Atkins sugeruje, że obecna administracja (od stycznia tego roku) kładzie nacisk na zwrot władzy w ręce obywateli, również w kontekście zarządzania finansami i kryptowalutami. To nie oznacza braku regulacji, lecz jej przemodelowania – regulacji bardziej inteligentnej, uwzględniającej rzeczywistość technologiczną XXI wieku.

Dla inwestorów i projektów blockchain oznacza to moment przełomowy. Pytanie brzmi teraz: czy rynek finansowy zdoła się adaptować do nowych technologii bez poddania się całkowitemu nadzorowi, czy też historia powtórzy się w formie jeszcze bardziej inwazyjnej niż w przeszłości. Przemówienie Paula S. Atkinsa sugeruje, że taka równowaga jest możliwa – o ile decydenci będą gotowi do wprowadzenia zmian.