Era kedua Polkadot: dari teknologi ke produk dan dampak sosial

Dù chỉ bài phát biểu 30 phút, Gavin Wood tại hội nghị Sub0 đã công khai những thay đổi chiến lược cốt lõi của Polkadot. Kỷ nguyên mới không còn tập trung vào việc xây dựng giao thức, mà là mang blockchain trực tiếp đến người dùng thường ngày thông qua các sản phẩm thực tế.

Những điểm nhấn chính từ Sub0

Polkadot đang chuyển giao qua ba tầng phát triển: hoàn thiện giao thức (đã xong) → xây dựng nền tảng (đang tiến hành) → phát hành sản phẩm hướng tới đại chúng (từ 2026 trở đi).

Điều đáng chú ý là Polkadot Mobile - ứng dụng di động mới sắp được tái tên và tích hợp những tính năng revolutional. Ứng dụng này sẽ trở thành cửa ngõ chính để người dùng tương tác với Polkadot, kết hợp với Project Individuality - hệ thống xác minh danh tính tiên tiến dựa trên zero-knowledge proof.

Một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất: Gavin công khai tuyên bố “kỷ nguyên của Polkadot chỉ có công nghệ mà thiếu sản phẩm đã chính thức kết thúc”. Tương lai sẽ tập trung vào Mobile App, hạ tầng danh tính phi tập trung, và các công cụ hỗ trợ tăng trưởng.

Polkadot Mobile: Cổng vào cho khối đại chúng

Ban đầu được biết tới như một ứng dụng di động đơn thuần, Polkadot Mobile giờ đây đã được định vị lại như “Platform Cổng” - một điểm kết nối toàn diện cho hệ sinh thái. Người tham dự sự kiện đã có cơ hội trải nghiệm phiên bản demo.

Sự tích hợp Project Individuality vào Polkadot Mobile mang ý nghĩa lớn hơn: đây là cơ chế xác minh con người thực thông qua mật mã học + lý thuyết trò chơi, không cần điện thoại, hộ chiếu hay sinh trắc học. Người dùng sẽ cần cài đặt Polkadot Mobile để tham gia vào hệ thống quản trị công bằng nhất được Polkadot xây dựng.

Gavin Wood đề xuất OpenGov: Kế hoạch kích hoạt Polkadot toàn dân

Đề xuất “Polkadot People Initiative” của Gavin không phải một đợt airdrop truyền thống mà là thí nghiệm hệ thống tái thiết Web3 bằng con người thực.

Cơ chế hoạt động bao gồm:

• Khuyến khích đăng ký sớm: Thưởng cho những người dùng tham gia giai đoạn đầu
• Khuyến khích tham gia quản trị: Thưởng cho những người có đóng góp thực tế trong cộng đồng
• Quỹ airdrop toàn cầu tự động: Giải thưởng hàng tuần $250, giải thưởng hàng tháng $2,500, hoàn toàn tự động phân phối mà không cần can thiệp thủ công

Bản chất của đề xuất này là chuyển đổi “tính cá nhân” thành hạ tầng công cộng của Polkadot, giúp tăng trưởng, quản trị, và an ninh trong tương lai đều dựa trên “con người thực”.

Năm hướng chiến lược của đề xuất: thu hút người dùng → bảo vệ an ninh mạng → cân bằng quản trị → tích hợp Hub → nâng cao trải nghiệm di động.

Chiến lược của Parity: Từ giao thức sang ứng dụng thực tế

Pierre, Phó chủ tịch Kỹ thuật Parity, thừa nhận một vấn đề cốt lõi: Polkadot không thiếu công nghệ, mà thiếu các ứng dụng thực sự hoạt động. Ngoài DeFi, hầu như không có dự án nào đạt được mô hình sử dụng bền vững.

Parity đã thay đổi chiến lược từ “chỉ xây dựng giao thức, không phát triển ứng dụng” sang một mô hình mới: tự mình tạo prototype, demo sản phẩm, rồi áp dụng vào hệ sinh thái.

Về chiến lược Hub, Parity không coi EVM và PVM là đối thủ, mà là bổ sung cho nhau:

• EVM Layer: Chứa các ứng dụng DeFi được chứng minh
• PVM Layer: Xử lý các tính toán hiệu suất cao mà Ethereum chưa bao giờ làm được (Zero-Knowledge, AI, thực thi on-chain)

Lợi thế cạnh tranh của Polkadot không nằm ở việc sao chép Ethereum, mà bù đắp những lỗ hổng của Ethereum.

Công nghệ cốt lõi đã trưởng thành

Polkadot đã hoàn tất xác minh khả năng mở rộng. JAM (Join-Accumulate Machine) sẽ sẵn sàng trong khoảng 12 tháng tới. Điều này mở đường cho Polkadot hỗ trợ hàng triệu người dùng đồng thời với trải nghiệm cấp Web2.

Parity đang xây dựng một “AWS + iCloud + Firebase phi tập trung”:

• Tính toán: Polkadot/PVM
• Lưu trữ: JamDA, DataHaven, Eiger
• Thông báo: P2P hoàn toàn phi tập trung
• Danh tính: Project Individuality
• Ứng dụng: Parity tự mình xây dựng mô hình

Những bước tiến khoa học từ Web3 Foundation

Hai nhà nghiên cứu Elizabeth Crites và Alistair Stewart đã công bố phát hiện lật đổ một giả thuyết toán học cốt lõi mà hệ thống SNARK (hệ thống chứng minh không kiến thức) hiện đại phụ thuộc vào. Này là lý thuyết Reed–Solomon, giả thuyết hiệu suất that các công cụ chứng minh như FRI, DEEP-FRI, STIR, WHIR đều dựa vào.

Ảnh hưởng: Ngành công nghiệp sẽ phải đánh giá lại ranh giới hiệu suất và an toàn của các hệ thống bằng chứng zero-knowledge.

Jonas từ Web3 Foundation công bố Dynamic Allocation Pool (DAP) - một mô hình tài chính mới giúp Polkadot tiến hóa từ “dựa vào phát hành thêm” sang “dựa vào thu nhập & quỹ dự trữ”.

DAP hoạt động như “Quỹ tài chính trung ương” của Polkadot: tất cả phát hành và thu nhập giao thức (coretime + phí giao dịch) sẽ vào một quỹ chung. Từ đó chi trả cho validator (lương cố định + khuyến khích DOT), nominator, kho bạc, và thiết lập quỹ dự trữ chiến lược.

Nominator trở thành “bể staking thanh khoản” với rủi ro cực thấp - không còn bị slashing và có thể mở khóa nhanh nhất trong 1 ngày.

Kho bạc sẽ không còn dốc vốn gốc, mà nhận cả DOT và stablecoin, sát với nhu cầu chi tiêu thực tế.

Hong Kong chính thức công nhận Polkadot là “doanh nghiệp trọng điểm”

Polkadot trở thành hệ sinh thái blockchain đầu tiên được chính phủ Hong Kong chính thức công nhận là “doanh nghiệp chiến lược” (OASES Project). Đây là sự kiện có tính chất bước ngoặt.

Lần đầu tiên trong lịch sử Web3, một hệ sinh thái phi tập trung được cơ quan chính phủ công nhận ở cấp độ này. Điều này không chỉ là sự công nhận mang tính biểu tượng - toàn bộ Polkadot Builders Party ecosystem đã thiết lập kênh liên lạc trực tiếp với bộ máy chính sách.

Polkadot Community Foundation (PCF) đã được ủy quyền thành lập công ty con tại Hong Kong, ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với chính phủ. Tổ chức DAO phi tập trung lần đầu tiên với tư cách pháp nhân hợp pháp, hình thành quan hệ hợp tác chính thức với cơ quan chính phủ.

WisdomTree nộp đơn xin ETF crypto, Polkadot (DOT) là tài sản cốt lõi

Công ty quản lý tài sản lớn WisdomTree đã nộp bản đăng ký S-1 lên SEC vào ngày 7 tháng 11, dự định ra mắt quỹ tiền mã hóa theo dõi chỉ số CoinDesk 20. Quỹ này sẽ nắm giữ trực tiếp 20 loại tài sản số hàng đầu, bao gồm BTC, ETH, SOL, Polkadot (DOT), v.v.

SEC gần đây đã công bố hướng dẫn mới về quy trình đăng ký ETF. Trong thời gian bị phong tỏa, họ đã tiếp nhận hơn 900 hồ sơ đăng ký ETF mới.

Grayscale gửi yêu cầu Polkadot Trust ETF vào ngày 20 tháng 10, hiện có hai lựa chọn:

• Phương án 1: Nộp sửa đổi mới để loại bỏ “trì hoãn”, kích hoạt thời gian tự động có hiệu lực trong 20 ngày - dự tính đầu tháng 12
• Phương án 2: Nộp đơn xin “có hiệu lực nhanh” theo Rule 461 - sớm nhất cuối tháng 11

Hydration: Từ giao thức DeFi sang “hệ điều hành DeFi” cấp chain

Tại Sub0, Hydration công bố một tái định vị chiến lược: không phải một giao thức DeFi, mà một appchain được xây dựng riêng cho DeFi.

Hydration không chỉ tích hợp Swap, Lending, Stablecoin - mà cả một bộ công cụ hoàn chỉnh:

Các module chính:

• OmniPool: Tất cả tài sản giao dịch với nhau trong một pool, không phân mảnh
• Lending (tiên tiến hơn Aave v3): LTV cao hơn, có Partial Execution at Protocol Level (PEPL)
• Hollar stablecoin: Vừa ra mắt, tích hợp module ổn định tự động, duy trì neo tại 1 USD ở cấp chain

Các khả năng khác biệt:

• XCM Rate Limiter: Lưu lượng cross-chain bất thường tự động kích hoạt khóa, ngăn chặn tấn công cầu nối
• PEPL: Thanh lý chỉ phần vừa đủ, đảm bảo thứ tự ưu tiên thực thi, giảm tổn thất người dùng

HDX có công dụng thực sự: tự động mua lại liên tục, quỹ dự trữ protocol-owned (POL) từ 20-30M thanh khoản.

Trụ cột tiếp theo: Perpetuals sắp ra mắt, cạnh tranh trực tiếp với Hyperliquid.

Intent Engine + Smart Triggers: Cho phép tự động hóa phức tạp - một lần nhấn thực hiện swap → trả nợ → gửi tiền → stake cross-chain.

Sản phẩm cuối cùng - rains project: Ví thông minh + tài khoản tiết kiệm + hạn mức tín dụng + gamification. Đăng ký tự động tạo tài khoản on-chain. Sắp tích hợp thanh toán QR (Argentina, Brazil trước).

Hydration đang xây dựng phiên bản on-chain của Revolut - lần đầu tiên hệ sinh thái Polkadot có sản phẩm tài chính on-chain hướng tới đại chúng.

Acurast hoàn thành vòng gọi vốn 11 triệu USD

Dự án Acurast của hệ sinh thái đã hoàn thành vòng gọi vốn trị giá 11 triệu USD, với các nhà đầu tư bao gồm cả Gavin Wood. Acurast muốn biến smartphone thành “nút tính toán an toàn” trong mạng lưới.

Bifrost: Mô hình tài chính mới cho hệ sinh thái

Bifrost Foundation đề xuất nắm giữ token parachain có lợi nhuận, phân bổ quỹ kho bạc Polkadot cho các giao thức DeFi trưởng thành, với mô hình tài trợ lạm phát thay vì dốc vốn gốc.

Bifrost và nhiều giao thức DeFi khác đã có khả năng sinh lợi ổn định. Nếu tiến triển thuận lợi, toàn bộ hệ sinh thái DeFi Polkadot sẽ có nguồn thu bền vững, giúp tài chính hóa kho bạc Polkadot và nâng cao tính bền vững tài chính.

Tuy nhiên, đề xuất này vấp phải phản đối: lo ngại sự phụ thuộc vào lạm phát, rủi ro của lợi nhuận dự án không ổn định, và ảnh hưởng tiềm ẩn đến cơ chế khuyến khích staking hiện tại.

Asset Hub nâng cấp: Lợi suất staking DOT trở lại bình thường

Polkadot Asset Hub hoàn thành nâng cấp lên phiên bản 2.0.2. Bản cập nhật sửa lỗi phát hành DOT hàng năm bất thường. Lượng phát hành hiện tại đã trở lại 328,797 DOT mỗi ngày (khoảng 120 triệu DOT/năm). Lợi suất staking DOT của người dùng đã trở lại mức bình thường.

Polkadot xuất hiện tại TechCrunch Disrupt

Polkadot xuất hiện tại TechCrunch Disrupt - lần đầu tiên là dự án blockchain duy nhất có gian hàng chính thức. Gian hàng thu hút gần 10.000 doanh nhân Web2/AI trong ba ngày. Các dự án như Acurast, Frequency, Magenta Labs đã trình diễn trực tiếp khả năng của Polkadot như “hạ tầng có thể sử dụng, có thể triển khai”.

Sự kiện chứng minh Polkadot đang tích cực bước vào sân khấu công nghệ chính thống thay vì bị giới hạn trong vòng tròn Web3.

Mandala công bố ba hợp tác tại Sub0

• Bitlayer (Bitcoin L2) tích hợp Mandala: mang “Bitcoin không cần cấp phép thực sự (YBTC)”
• INC Finance (nền tảng DAO) tích hợp Mandala
• AORUS (Onyx Minerals) mang “vàng vật chất lên blockchain”

Harbour Industrial Capital (HIC): VC tập trung vào Polkadot

HIC là quỹ đầu tư chuyên biệt về hệ sinh thái Polkadot, quỹ thứ hai với Web3 Foundation là LP đầu tiên. Khi hầu hết các VC đang chờ đợi, HIC vẫn tiếp tục tăng đầu tư, cho rằng hệ sinh thái bị đánh giá thấp rõ rệt.

Tiêu chuẩn đầu tư của HIC: sản phẩm thực và PMF, định giá hợp lý, mô hình token triển khai được, sử dụng Polkadot/JAM, traction dữ liệu giai đoạn đầu, độ bền đội ngũ.

HIC nhận ra nút thắt của hệ sinh thái: Polkadot thiếu vốn VC, thậm chí có quỹ yêu cầu dự án “chuyển sang chain mới” mới đầu tư. HIC từ chối mô hình này, kiên trì phát triển sâu trong Polkadot.

PBA (Polkadot Blockchain Academy) là nơi thẩm định của HIC - nhiều dự án được đầu tư như Xcavate, Kylix đều đến từ đây. HIC đang trở thành một trong những lực lượng đầu tư kiên định, chuyên nghiệp nhất trong hệ sinh thái.

Dữ liệu thị trường DOT hiện tại

Polkadot (DOT) hiện đang giao dịch ở mức $2.08, với:

• 24h thay đổi: -1.37%
• 7 ngày thay đổi: -2.35%
• 30 ngày thay đổi: +2.61%
• Vốn hóa thị trường: $3.44 tỷ
• Volume 24h: $610.42K
• Lượng lưu thông: 1,654,395,363 DOT

Kết luận: Từ công nghệ sang ảnh hưởng xã hội

Polkadot đang trải qua một giai đoạn chuyển biến sâu sắc. Không còn là một dự án tập trung vào xây dựng công nghệ thuần, mà là một hệ sinh thái toàn diện hướng tới việc mang blockchain đến cuộc sống hàng ngày của khối đại chúng.

Với Polkadot Mobile sắp tái ra mắt, Project Individuality sắp tích hợp, các sản phẩm DeFi thực sự như Hydration, và sự công nhận từ chính phủ Hong Kong - Polkadot đang thực hiện bước nhảy từ “công nghệ” sang “nền tảng” sang “ảnh hưởng xã hội”.

Ngành công nghiệp blockchain cần các sản phẩm thực sự, không chỉ giao thức mạnh mẽ. Kỷ nguyên thứ hai của Polkadot sẽ quyết định xem liệu blockchain có thể trở thành công cụ thực sự để xây dựng tương lai hay chỉ là công nghệ hứa hẹn.